Chuyện vui làng đua ngựa Bắc Hà

LCĐT - Mỗi năm, mùa hè đến cũng là khi khách du lịch bốn phương hướng về “cao nguyên trắng” Bắc Hà chờ đón giải đua ngựa truyền thống. Bên cạnh câu chuyện nóng hổi trên đường đua, chúng tôi còn đem đến bạn đọc những mẩu chuyện thú vị về các kỵ sỹ chân đất và những kỵ mã trứ danh qua nhiều mùa giải.

Những dòng họ nài ngựa

Thôn Sừ Mần Khang, xã Tả Văn Chư (Bắc Hà) nằm cheo leo trên sườn núi dốc. Lúc còn ngồi ở UBND xã Tả Văn Chư, anh Tẩn Seo Chính, Phó Chủ tịch UBND xã bảo rằng mỗi mùa giải đua ngựa truyền thống huyện Bắc Hà, xã thường có 5 - 6 nài ngựa tham gia, trong đó đều tập trung ở Sừ Mần Khang. Đây là “rốn ngựa đua” của xã vì có nhiều ngựa nhất, đông kỵ sỹ nhất trên đỉnh núi này. Điều đặc biệt, các kỵ sỹ đều là những người đàn ông họ Sùng trong một gia đình.

Giải đua ngựa truyền thống huyện Bắc Hà luôn được du khách trong và ngoài nước quan tâm.
Giải đua ngựa truyền thống huyện Bắc Hà luôn được du khách trong và ngoài nước quan tâm.

Nhắc đến tài đua ngựa ở Sừ Mần Khang, ai cũng khâm phục ông Sùng Seo Dùng. Ông Dùng năm nay đã ngoài 50 tuổi, dáng người không cao lớn, nhưng tác phong nhanh nhẹn như con sóc trên rừng, đôi mắt vẫn tinh anh như loài chim cắt. Ông Dùng cho biết mùa giải năm nào ông cũng có mặt, trong đó thành tích cao nhất là giải Nhì năm 2012. Lớn lên trên vùng núi đá Sừ Mần Khang, khi biết theo mẹ lên nương ngô, Sùng Seo Dùng đã bám bờm ngựa chạy khắp thôn. Hàng chục năm ngồi trên lưng ngựa, Sùng Seo Dùng rèn luyện cho mình kỹ năng điều khiển ngựa thuần thục, cưỡi ngựa không yên trên đường đua nhưng chưa bao giờ ngã. Sùng Seo Dùng bảo muốn biết ai dũng cảm, mạnh mẽ, gan dạ thì hãy ngồi trên lưng ngựa, vì thế ông rèn cho các con mình khí chất can đảm là cưỡi ngựa ngay từ khi còn nhỏ. Giải đua ngựa Bắc Hà hằng năm, ông Sùng Seo Dùng cùng các con trai là Sùng Seo Cháng, Sùng Seo Sàng, Sùng Seo Sủ, Sùng Seo Say đều tham gia. Có mùa giải, cả 5 bố con đều lần lượt vượt qua vòng loại, trở thành đối thủ của nhau trên đường đua nóng bỏng.

Rời Tả Văn Chư, chúng tôi trở về vùng đất ngựa nổi tiếng nhất Bắc Hà là xã Na Hối để tìm gặp những kỵ sỹ dân tộc Tày của dòng họ Vàng. Qua 10 mùa giải, tên tuổi những nài ngựa nổi tiếng nhất “cao nguyên trắng” đều thuộc về các chàng trai họ Vàng ở xã Na Hối là: Vàng Văn Huỳnh, Vàng Văn Cương, Vàng Văn Quyết, Vàng Văn Thức, Vàng Văn Giang… Trong nhiều năm qua, anh em họ Vàng thay nhau “thống lĩnh” ngôi vị quán quân giải đua. Cụ thể, Vàng Văn Huỳnh là người vô địch giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà các năm 2011, 2012, 2013; nài ngựa Vàng Văn Quyết đoạt giải Nhất năm 2014, 2015 và nài ngựa Vàng Văn Cương vô địch mùa giải năm 2016, đó là chưa kể tới các giải đua ngoài tỉnh. Nhiều lần trở thành đối thủ của nhau trên cùng đường đua ở vòng bán kết, chung kết, anh em dòng họ Vàng vừa cạnh tranh công bằng nhưng cũng hỗ trợ chiến thuật giúp nhau về đích, bảo vệ thành công ngôi vô địch. Với họ, làm nài ngựa cũng là một nghề và câu chuyện về đua ngựa luôn mới mẻ, hấp dẫn.

Ngựa thồ giá… nghìn đô

Cùng với câu chuyện về những dòng họ nài ngựa nổi tiếng ở Bắc Hà, chúng tôi cũng vô cùng ấn tượng khi được nghe nhiều mẩu chuyện thú vị về những “chiến mã” ở Bắc Hà. Nài ngựa Vàng Văn Huỳnh bảo năm nay ngựa của mình đã bước sang tuổi 15, không còn sung mãn nhưng vẫn sẽ tham gia giải. Huỳnh nhớ lại: “Khi tôi mua về, nó mới hơn 2 tuổi, giá ngày đó là 9 triệu đồng. Ban đầu nó kén ăn, uống ít nước, tưởng không đủ sức để thồ hàng, nhưng khi trưởng thành, nó trở thành ngựa đực rất khỏe và hăng. Dù phải thồ hàng nặng leo dốc phục vụ công trình, nhưng nó vẫn rất ngoan, biết nghe lời chủ”. Anh Huỳnh còn bật mí rằng, con ngựa 15 tuổi này đoạt nhiều giải cao, nó đã cùng chủ đi chu du khắp nơi, tham gia nhiều giải thi đấu tại Hà Nội, Bắc Ninh, Tuyên Quang, Yên Bái và mang về cho chủ 120 triệu đồng. “Nhiều người đến hỏi mua, trả giá cả mấy nghìn đô - la Mỹ, nhưng tôi không bán. Với tôi, nó là người bạn thân, cũng là thành viên không thể thiếu trong gia đình”, Vàng Văn Huỳnh tâm sự.

Anh Vàng Văn Huỳnh (phải ảnh) chăm sóc chú ngựa “nghìn đô”.
Anh Vàng Văn Huỳnh (phải ảnh) chăm sóc chú ngựa “nghìn đô”.

Đến thăm gia đình anh Vàng Văn Giang, người giành giải Nhì trong cuộc đua năm 2016, chúng tôi được nghe thêm một câu chuyện thú vị. Khi tôi vừa bước vào cổng, chú ngựa đã vươn cổ hí vang. Anh Giang chia sẻ: “Khi có khách lạ vào nhà, nó thường hí như thế để báo hiệu cho chủ biết. Ban đêm, khi mọi người ngủ, thì ngựa vẫn ngủ đứng và là người lính gác tốt nhất. Chỉ cần có một tiếng động nhỏ xung quanh, nó cũng phát hiện ra và cào chân, gõ móng, hay dùng tiếng hí để báo động. Từ đầu năm 2017 đến nay, nó cùng tôi đoạt hai giải Nhì tại lễ hội đua ngựa diễn ra tại Văn Chấn (Yên Bái) và Hàm Yên (Tuyên Quang)”.

Anh Giang cho biết, ngoài công việc kéo xe, thì chú ngựa của anh còn có thêm công việc “đặc biệt” là lai tạo giống cho đàn ngựa ở Bắc Hà và Si Ma Cai. So với những con ngựa đực khác, chú ngựa này có dáng chuẩn, thân hình cao to, cân đối, màu lông đẹp, lại đang độ sung sức, nên được nhiều chủ ngựa đưa ngựa cái đến phối giống. Anh Giang hy vọng, thế hệ sau này của nó cũng sẽ trở thành những “chiến mã” dũng mãnh trên đường đua.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những bản, làng đáng sống

Những bản, làng đáng sống

Những ngày này, về các bản, làng vùng cao Lào Cai, không khó để bắt gặp hình ảnh du khách rảo bước trên những tuyến đường bê tông sạch đẹp, dừng chân bên những nếp nhà truyền thống được gìn giữ nguyên bản, hay trải nghiệm cuộc sống sinh hoạt cùng người dân địa phương. Một diện mạo mới đang dần hiện hữu - hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc, đủ đầy mà vẫn vẹn nguyên giá trị truyền thống.

Giải nhiệt mùa hè với hồ, thác nước

Giải nhiệt mùa hè với hồ, thác nước

Thời tiết bước vào những ngày hè oi bức, nắng nóng cũng là lúc mùa cao điểm du lịch bắt đầu. Bên cạnh xu hướng “nghỉ mát” tại những vùng biển, nhiều du khách đã lựa chọn du lịch suối, thác hay hồ nước để giải nhiệt mùa hè, hòa mình với thiên nhiên. Trên địa bàn tỉnh có hệ thống thác, suối, hồ nước xanh ngắt giữa những dãy núi bao quanh, vẻ đẹp hoang sơ đầy cuốn hút, là điểm du lịch để “trốn” nóng và trải nghiệm không thể bỏ lỡ.

Tuyến đường hy vọng ở A Mú Sung

Tuyến đường hy vọng ở A Mú Sung

A Mú Sung là xã vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, với đường biên dài gần 26,8 km. Nhiều năm qua, mưa lũ, sạt lở khiến những tuyến đường nơi đây thường xuyên hư hỏng, việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đến nay đoạn đường biên giới từ thôn Lũng Pô đến thôn Phù Lao Chải (giáp địa phận xã Y Tý) dài 14km đang được mở rộng, bê tông hóa, góp phần đổi thay cuộc sống người dân vùng biên.

Cát Cát - bản người Mông đẹp nhất Tây Bắc

Cát Cát - bản người Mông đẹp nhất Tây Bắc

Bản Cát Cát nằm dưới chân dãy Hoàng Liên Sơn, cách phường Sa Pa khoảng 2 km, là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc Mông. Với vẻ đẹp bình yên, mộc mạc cùng những nét văn hóa truyền thống đặc sắc, nơi đây trở thành điểm đến được nhiều du khách yêu thích khi ghé thăm Lào Cai.

Rực rỡ sắc thanh anh tím

Rực rỡ sắc thanh anh tím

Những ngày đầu tháng 5, xã Tả Van như khoác lên mình tấm áo mới với sắc tím dịu dàng của hoa thanh anh đang vào độ nở rộ đẹp nhất. Dọc lối đi ven suối, những thảm hoa trải dài nổi bật giữa màu xanh núi rừng, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm.

Nghĩa Lộ nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch

Nghĩa Lộ nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch

Những năm gần đây, phường Nghĩa Lộ đang dần khẳng định vị thế là điểm đến du lịch hấp dẫn của khu vực Tây Bắc. Với lợi thế nằm trong lòng cánh đồng Mường Lò rộng lớn, cùng bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái, Khơ Mú, địa phương đã và đang tập trung nhiều giải pháp nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.

Ruộng bậc thang Mường Bo mùa nước đổ

Ruộng bậc thang Mường Bo mùa nước đổ

Những ngày đầu hè, vùng cao xã Mường Bo, tỉnh Lào Cai, khoác lên mình vẻ đẹp yên bình của mùa nước đổ. Sau những cơn mưa đầu mùa, nước từ trên núi đổ về các thửa ruộng bậc thang, tạo nên khung cảnh lung linh như tranh thủy mặc.

45 học viên được tập huấn an toàn trong hoạt động leo núi

45 học viên được tập huấn an toàn trong hoạt động leo núi

Đây là hoạt động thuộc tiểu dự án “Hỗ trợ tăng cường quản lý điểm đến tại tỉnh Lào Cai” trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy bình đẳng giới thông qua nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch - GREAT 2”, do Công ty TNHH Clickable Việt Nam phối hợp với Khu Bảo tồn thiên nhiên Bát Xát và UBND xã Dền Sáng tổ chức.

Khám phá Hồ Thác Bà: Nơi thiên nhiên và lịch sử công nghiệp cùng kể chuyện

Khám phá Hồ Thác Bà: Nơi thiên nhiên và lịch sử công nghiệp cùng kể chuyện

Hồ Thác Bà (tỉnh Lào Cai) đang ngày càng khẳng định vị thế là một điểm đến mang tính đặc thù trên bản đồ du lịch Tây Bắc. Không chỉ đơn thuần là không gian sinh thái vùng lòng hồ, nơi đây thu hút du khách bởi sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp thiên nhiên rộng lớn và những dấu ấn lịch sử mang tính biểu tượng của ngành công nghiệp năng lượng.

Lào Cai đón khoảng 800.000 lượt du khách trong dịp nghỉ lễ

Lào Cai đón khoảng 800.000 lượt du khách trong dịp nghỉ lễ

Trong hai đợt nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 01/5/2026, tỉnh Lào Cai đón khoảng 800.000 lượt khách du lịch (trong đó khách nội địa 749.000 lượt, khách quốc tế 51.000 lượt), tổng thu từ du lịch đạt khoảng 2.217 tỷ đồng. Có được kết quả này, bên cạnh tiềm năng to lớn về du lịch, phải kể đến việc UBND tỉnh đã chỉ đạo tổ chức hàng loạt các hoạt động, sự kiện, gồm 2 hoạt động, sự kiện cấp tỉnh: Chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Bản hùng ca khát vọng vươn xa" và các hoạt động biểu diễn nghệ thuật đường phố tại khu vực trung tâm tỉnh; sự kiện Khai mạc lễ hội mùa hè Sa Pa; cùng nhiều hoạt động, sự kiện văn hóa, thể thao tại cơ sở, tạo điểm nhấn để thu hút du khách.

Khúc giao hưởng đại ngàn Nà Hẩu đánh thức mùa hè

Khúc giao hưởng đại ngàn Nà Hẩu đánh thức mùa hè

Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu, thôn Nà Hẩu thuộc xã Tân Hợp (Lào Cai) đang thức giấc trong một mùa hè rất khác. Không còn là bản làng lặng lẽ ẩn mình sau những cánh rừng nguyên sinh, Nà Hẩu hiện lên với diện mạo mới, chủ động, tự tin và khát vọng vươn lên từ chính những giá trị nguyên bản. 

Lào Cai thuộc nhóm địa phương doanh thu du lịch trên nghìn tỷ đồng dịp nghỉ lễ

Lào Cai thuộc nhóm địa phương doanh thu du lịch trên nghìn tỷ đồng dịp nghỉ lễ

Theo thống kê của Cục Du lịch Quốc gia và các địa phương, trong dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5, Ninh Bình dẫn đầu cả nước với hơn 2,78 triệu lượt khách, tổng thu từ khách ước đạt 4.216 tỷ đồng. Tỉnh Lào Cai đứng thứ 11 về nhóm địa phương có lượng khách du lịch lớn và đứng thứ 8 trong nhóm địa phương có doanh thu du lịch nghìn tỷ đồng.

fb yt zl tw