Xã Mù Cang Chải được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã: Chế Cu Nha, Kim Nọi, Mồ Dề và thị trấn Mù Cang Chải (cũ). Việc mở rộng không gian hành chính tạo cơ hội để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng về cảnh quan, khí hậu và văn hóa dân tộc.
Từ thực tế đó, Đảng ủy xã Mù Cang Chải đã ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển du lịch giai đoạn 2025 - 2030 với mục tiêu xây dựng địa phương trở thành điểm đến “bản sắc, an toàn, thân thiện”, từng bước trở thành trọng điểm du lịch của tỉnh.
Để đưa nghị quyết vào cuộc sống, xã Mù Cang Chải xác định trước hết phải thay đổi nhận thức trong cán bộ, đảng viên và người dân; chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp nhỏ sang kết hợp làm dịch vụ. Theo đó, địa phương tập trung tuyên truyền, vận động Nhân dân giữ gìn cảnh quan ruộng bậc thang, bảo tồn kiến trúc nhà truyền thống, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Cùng với công tác tuyên truyền, xã tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng làm du lịch, hướng dẫn người dân cải tạo nhà ở thành homestay, nâng cao kỹ năng giao tiếp, chế biến món ăn và đón tiếp khách.
Nhiều hoạt động quảng bá, kích cầu du lịch cũng được triển khai thông qua các sự kiện trải nghiệm mùa nước đổ, mùa lúa chín, hội chợ nông sản, hoạt động văn hóa dân gian và các giải thể thao. Qua đó, không chỉ tạo điểm nhấn thu hút du khách mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Mù Cang Chải trên các nền tảng số và mạng xã hội.
Địa phương cũng tập trung quy hoạch các điểm tham quan, rà soát quỹ đất phục vụ phát triển dịch vụ lưu trú; đẩy mạnh số hóa, khuyến khích các cơ sở homestay ứng dụng nền tảng đặt phòng trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động du lịch, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.
Thực tế cho thấy, Mù Cang Chải không còn dừng ở khai thác cảnh quan tự nhiên mà đang chuyển dần sang phát triển du lịch cộng đồng theo hướng chuyên nghiệp, bền vững; gắn bảo tồn văn hóa với nâng cao thu nhập cho người dân. Từ chỉ tham gia ở vai trò hỗ trợ, nhiều hộ dân đã chủ động phát triển dịch vụ lưu trú, quảng bá văn hóa dân tộc và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch địa phương.
Tại thôn Dào Sa, nhiều hộ dân dân tộc Mông đã mạnh dạn cải tạo nhà ở làm homestay, mở điểm check-in, bán nông sản địa phương và tổ chức trải nghiệm đời sống vùng cao.
Chị Sùng Thị Chinh - chủ homestay ở thôn Dào Sa chia sẻ: “Trước kia, cuộc sống gia đình chủ yếu phụ thuộc vào làm ruộng nên thu nhập chưa cao. Từ khi được địa phương vận động làm du lịch cộng đồng và được hỗ trợ vay vốn, hướng dẫn cách làm homestay, gia đình tôi có thêm nguồn thu ổn định. Khách du lịch đến nhiều cũng giúp người dân trong thôn nâng cao ý thức trong giữ gìn nhà cửa sạch, bảo tồn nét văn hóa truyền thống và cảnh quan ruộng bậc thang”.
Không riêng Dào Sa, tại bản Khim Nọi, mô hình du lịch cộng đồng cũng đang phát triển. Toàn bản hiện có gần 20 hộ tham gia kinh doanh homestay và được công nhận là Làng văn hóa du lịch cộng đồng đạt chuẩn OCOP 4 sao. Từ chỗ chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp, nhiều hộ dân đã có thêm thu nhập từ dịch vụ lưu trú, bán nông sản, biểu diễn văn nghệ dân gian và trải nghiệm canh tác nông nghiệp. Du lịch từng bước mở rộng sinh kế, tạo động lực giảm nghèo bền vững cho người dân.
Hiện nay, toàn xã Mù Cang Chải có gần 110 nhà nghỉ, homestay, quán ăn với khả năng phục vụ hơn 1.000 khách/ngày, đêm; lượng du khách trung bình đạt hơn 80.000 lượt/năm.
Riêng trong dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5 vừa qua, xã Mù Cang Chải đón khoảng 12.600 lượt khách đến tham quan và trải nghiệm, trong đó có 2.115 lượt khách quốc tế; tổng doanh thu từ các hoạt động dịch vụ du lịch ước đạt 30 tỷ đồng. Những con số này cho thấy sức hút ngày càng lớn của vùng đất Mù Cang Chải cũng như hiệu quả bước đầu trong triển khai nghị quyết phát triển du lịch của địa phương.
Bên cạnh kết quả đạt được, Mù Cang Chải vẫn còn nhiều khó khăn như: hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, cơ sở lưu trú còn thiếu, chất lượng nguồn nhân lực du lịch chưa đồng đều và tính mùa vụ còn rõ nét. Vì vậy, địa phương xác định phát triển du lịch phải đi đôi với quy hoạch bài bản, bảo tồn cảnh quan và giữ gìn bản sắc văn hóa.
Đồng chí Giàng A Tạng - Phó Chủ tịch UBND xã Mù Cang Chải cho biết: “Trong thời gian tới, xã tiếp tục quan tâm đầu tư hạ tầng giao thông, đẩy mạnh quảng bá, số hóa du lịch và khuyến khích Nhân dân phát triển các loại hình dịch vụ du lịch cộng đồng. Mục tiêu là phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho người dân”.
Từ thực tiễn triển khai nghị quyết cho thấy, khi cấp ủy, chính quyền quyết tâm, có cách làm phù hợp và người dân thực sự trở thành chủ thể, du lịch không chỉ là ngành dịch vụ mà còn trở thành động lực thúc đẩy giảm nghèo, bảo tồn văn hóa và phát triển bền vững ở vùng cao Mù Cang Chải. Đây cũng là hướng đi để địa phương từng bước biến tiềm năng thành lợi thế, biến di sản thành tài sản và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội.
