Chuyện làm báo ở “địa ngục trần gian”

Nhà tù Côn Đảo, nơi được ví như “địa ngục trần gian”, vượt lên sự kiểm soát gắt gao, đàn áp dã man của địch, những tạp chí, nội san đã được ra đời, trở thành “vũ khí”, khích lệ tinh thần đấu tranh của các chiến sĩ trong lao tù.

0:00 / 0:00
0:00

Chúng tôi đến thăm Bảo tàng Côn Đảo vào một ngày tháng Tư. Biển trời Côn Đảo trong xanh, nắng gió hiền hòa. Chắc hẳn, với bất cứ ai nếu một lần đã đặt chân tới đây đều cảm nhận rằng, mỗi bước đi là sự kết nối với quá khứ bi tráng nhưng đầy kiêu hãnh của dân tộc.

baolaocai-br_20220402-142202.jpg
Mỗi chủ đề được trưng bày tại đây là một lát cắt chân thực về những năm tháng lịch sử đầy bi tráng, tinh thần đấu tranh kiên cường của các chiến sĩ cách mạng cùng những người yêu nước Việt Nam.

Sinh ra và trở thành nhà báo khi đất nước đã hòa bình, trong hành trình ngược dòng lịch sử - thăm Bảo tàng Côn Đảo, chúng tôi dừng lại khá lâu ở khu trưng bày chủ đề “Côn Đảo - trận tuyến, trường học” và chăm chú nghe lời thuyết minh viên kể chuyện làm báo trong “địa ngục trần gian”.

baolaocai-br_20220402-142524.jpg
Khu trưng bày cho thấy quá trình tự học, tự rèn luyện và tổ chức đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng, biến nơi giam cầm thành một trận tuyến kiên cường.

Không chỉ là nhà tù khắc nghiệt, Côn Đảo còn là "trường học cách mạng" của những chiến sĩ kiên trung. Các chiến sĩ cách mạng tại đây đã bí mật tổ chức các lớp học, viết sách, làm báo để truyền bá tư tưởng cách mạng ngay trong nhà tù.

baolaocai-br_z6719417846226-4c79b34aada5b61a1696a4b8bbaab371.jpg
Trong các hình thức sinh hoạt chính trị phong phú và đa dạng tại nhà tù Côn Đảo, phải kể đến hoạt động làm báo bí mật trong ngục tù.

Các tờ báo, tập san đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của các tù chính trị. Sau khi các tờ báo ra đời và thu hút đông đảo tù chính trị tham gia, trở thành tài liệu được các tù nhân chuyền tay nhau đọc đi đọc lại.

baolaocai-br_20220402-142443.jpg
Những hiện vật còn lại là minh chứng sinh động cho hoạt động làm báo, truyền bá văn hóa tại nhà tù Côn Đảo.

Các bài báo đều được các tù chính trị chép bằng tay, kê bìa các - tông lên đầu gối để làm bàn chép, đầu tiên viết nháp vào bìa các - tông tận dụng từ vỏ thuốc, sau đó chép sạch vào giấy trắng.

baolaocai-br_20220402-142448.jpg
Tập san "Xây dựng" là tài liệu học tập quý giá và là tài liệu giác ngộ cách mạng cho các tù nhân chính trị.

Để làm ra các tờ báo thời đó, tù chính trị phải bí mật nhờ mua giấy và bút, tận dụng giấy bọc thức ăn, vật phẩm sinh hoạt từ bên ngoài gửi vào. Các tù chính trị tự chế mực bằng cách lấy than ở các cục pin pha với nước và một ít dung dịch glycerin để bôi trơn.

baolaocai-br_20220402-142501.jpg
Việc trình bày nội dung rất đơn giản, các bài báo đều được chép thủ công bằng tay.

Màu sắc để minh họa trên bìa báo, tập san cũng được làm từ vật dụng sẵn có trong tù. Ví dụ, màu đỏ, màu nâu từ thuốc đỏ y tế, màu vàng là bột nghệ, bột thuốc tetracyclin, màu xanh từ lá khoai lang hoặc thuốc sát trùng…

baolaocai-br_20220402-142509.jpg
Mỗi một số báo, bộ phận vẽ bìa, trình bày maket và chép bài thành nhiều lần, cứ thế, các tờ báo được bí mật phát hành trong điều kiện kiểm soát gắt gao của địch.
baolaocai-br_tap-san-sinh-hoat-va-xay-dung.jpg
Những hình ảnh, hiện vật lưu giữ tại Bảo tàng Côn Đảo đã kể về kỳ tích làm báo ở một nơi đặc biệt và cách làm báo sáng tạo cũng thật đặc biệt, ghi dấu ấn lịch sử trong dòng chảy 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ tịch Quốc hội: Không lơ là, gián đoạn công tác chuẩn bị bầu cử do nghỉ Tết

Chủ tịch Quốc hội: Không lơ là, gián đoạn công tác chuẩn bị bầu cử do nghỉ Tết

Quy định rõ các nhiệm vụ cụ thể cần thực hiện từ cấp thôn, ấp đến xã, phường, tỉnh, thành phố, bảo đảm sự lãnh đạo xuyên suốt từ cơ sở đến cấp tỉnh, không để xảy ra tình trạng lơ là, gián đoạn công tác chuẩn bị bầu cử do nghỉ Tết, theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan giám sát, kiểm tra công tác bầu cử tại xã Trấn Yên

Sáng 12/1, Đoàn giám sát, kiểm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng bầu cử Quốc gia do đồng chí Lê Minh Hoan, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội làm Trưởng đoàn đã có buổi việc và kiểm tra, giám sát công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan thăm và giám sát các mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp tại xã Trấn Yên

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan thăm và giám sát các mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp tại xã Trấn Yên

Chiều 11/1, đồng chí Lê Minh Hoan, Phó Chủ tịch Quốc hội đã đến thăm, giám sát tại Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu Quế Hồi Việt Nam (VINASAMEX); mô hình dệt thủ công các sản phẩm từ tằm, sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP tại xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai.

Lào Cai triển khai đồng bộ Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị

Lào Cai triển khai đồng bộ Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị

Thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ, quyết liệt với nhiều giải pháp, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị.

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Xây dựng và thực hiện hiệu quả 5 chiến lược

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Xây dựng và thực hiện hiệu quả 5 chiến lược

Ngày 11/1, kết luận Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu toàn Đảng bộ Chính phủ phải xây dựng và thực hiện hiệu quả 5 chiến lược.

Năm 2025, Mặt trận Tổ quốc các cấp tổ chức hơn 500 cuộc giám sát

Năm 2025, Mặt trận Tổ quốc các cấp tổ chức hơn 500 cuộc giám sát

Năm 2025, công tác giám sát, phản biện xã hội và thực hiện dân chủ ở cơ sở tiếp tục được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) các cấp tỉnh Lào Cai triển khai đồng bộ, thực chất, ngày càng đi vào chiều sâu. Qua đó, khẳng định rõ vai trò, trách nhiệm của MTTQ trong tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

fb yt zl tw