Chuyện làm báo ở “địa ngục trần gian”

Nhà tù Côn Đảo, nơi được ví như “địa ngục trần gian”, vượt lên sự kiểm soát gắt gao, đàn áp dã man của địch, những tạp chí, nội san đã được ra đời, trở thành “vũ khí”, khích lệ tinh thần đấu tranh của các chiến sĩ trong lao tù.

0:00 / 0:00
0:00

Chúng tôi đến thăm Bảo tàng Côn Đảo vào một ngày tháng Tư. Biển trời Côn Đảo trong xanh, nắng gió hiền hòa. Chắc hẳn, với bất cứ ai nếu một lần đã đặt chân tới đây đều cảm nhận rằng, mỗi bước đi là sự kết nối với quá khứ bi tráng nhưng đầy kiêu hãnh của dân tộc.

baolaocai-br_20220402-142202.jpg
Mỗi chủ đề được trưng bày tại đây là một lát cắt chân thực về những năm tháng lịch sử đầy bi tráng, tinh thần đấu tranh kiên cường của các chiến sĩ cách mạng cùng những người yêu nước Việt Nam.

Sinh ra và trở thành nhà báo khi đất nước đã hòa bình, trong hành trình ngược dòng lịch sử - thăm Bảo tàng Côn Đảo, chúng tôi dừng lại khá lâu ở khu trưng bày chủ đề “Côn Đảo - trận tuyến, trường học” và chăm chú nghe lời thuyết minh viên kể chuyện làm báo trong “địa ngục trần gian”.

baolaocai-br_20220402-142524.jpg
Khu trưng bày cho thấy quá trình tự học, tự rèn luyện và tổ chức đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng, biến nơi giam cầm thành một trận tuyến kiên cường.

Không chỉ là nhà tù khắc nghiệt, Côn Đảo còn là "trường học cách mạng" của những chiến sĩ kiên trung. Các chiến sĩ cách mạng tại đây đã bí mật tổ chức các lớp học, viết sách, làm báo để truyền bá tư tưởng cách mạng ngay trong nhà tù.

baolaocai-br_z6719417846226-4c79b34aada5b61a1696a4b8bbaab371.jpg
Trong các hình thức sinh hoạt chính trị phong phú và đa dạng tại nhà tù Côn Đảo, phải kể đến hoạt động làm báo bí mật trong ngục tù.

Các tờ báo, tập san đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của các tù chính trị. Sau khi các tờ báo ra đời và thu hút đông đảo tù chính trị tham gia, trở thành tài liệu được các tù nhân chuyền tay nhau đọc đi đọc lại.

baolaocai-br_20220402-142443.jpg
Những hiện vật còn lại là minh chứng sinh động cho hoạt động làm báo, truyền bá văn hóa tại nhà tù Côn Đảo.

Các bài báo đều được các tù chính trị chép bằng tay, kê bìa các - tông lên đầu gối để làm bàn chép, đầu tiên viết nháp vào bìa các - tông tận dụng từ vỏ thuốc, sau đó chép sạch vào giấy trắng.

baolaocai-br_20220402-142448.jpg
Tập san "Xây dựng" là tài liệu học tập quý giá và là tài liệu giác ngộ cách mạng cho các tù nhân chính trị.

Để làm ra các tờ báo thời đó, tù chính trị phải bí mật nhờ mua giấy và bút, tận dụng giấy bọc thức ăn, vật phẩm sinh hoạt từ bên ngoài gửi vào. Các tù chính trị tự chế mực bằng cách lấy than ở các cục pin pha với nước và một ít dung dịch glycerin để bôi trơn.

baolaocai-br_20220402-142501.jpg
Việc trình bày nội dung rất đơn giản, các bài báo đều được chép thủ công bằng tay.

Màu sắc để minh họa trên bìa báo, tập san cũng được làm từ vật dụng sẵn có trong tù. Ví dụ, màu đỏ, màu nâu từ thuốc đỏ y tế, màu vàng là bột nghệ, bột thuốc tetracyclin, màu xanh từ lá khoai lang hoặc thuốc sát trùng…

baolaocai-br_20220402-142509.jpg
Mỗi một số báo, bộ phận vẽ bìa, trình bày maket và chép bài thành nhiều lần, cứ thế, các tờ báo được bí mật phát hành trong điều kiện kiểm soát gắt gao của địch.
baolaocai-br_tap-san-sinh-hoat-va-xay-dung.jpg
Những hình ảnh, hiện vật lưu giữ tại Bảo tàng Côn Đảo đã kể về kỳ tích làm báo ở một nơi đặc biệt và cách làm báo sáng tạo cũng thật đặc biệt, ghi dấu ấn lịch sử trong dòng chảy 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thường trực HĐND tỉnh giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án

Thường trực HĐND tỉnh giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án

Chiều 25/8, của Đoàn giám sát của HĐND tỉnh do Vũ Quỳnh Khánh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh làm trưởng đoàn có buổi giám sát với UBND tỉnh về việc thực hiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án trên địa bàn tỉnh.

UBND tỉnh Lào Cai – UBND thành phố Hà Nội tăng cường hợp tác, trao đổi học tập kinh nghiệm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

UBND tỉnh Lào Cai – UBND thành phố Hà Nội tăng cường hợp tác, trao đổi học tập kinh nghiệm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Chiều 25/8, tại thủ đô Hà Nội, Đoàn công tác của UBND tỉnh do đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND thành phố Hà Nội nhằm trao đổi, học tập kinh nghiệm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại UBND thành phố Hà Nội.

Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lào Cai

Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lào Cai

Chiều 25/8, Đoàn kiểm tra của Bộ Công an đã làm việc với tỉnh Lào Cai, thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lào Cai.

Từ đồng thuận đến khát vọng phát triển

Từ đồng thuận đến khát vọng phát triển

Công tác dân vận ở Lào Cai được bắt đầu từ những cuộc đối thoại, những việc làm cùng chung sức. Khi người dân thực sự được biết, được bàn, được làm và được hưởng lợi, dân vận không chỉ tạo nên sự đồng thuận mà còn khơi dậy khát vọng phát triển từ mỗi cộng đồng.

Quân khu 2 kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu dịp Quốc khánh 2/9 tại Lào Cai

Quân khu 2 kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu dịp Quốc khánh 2/9 tại Lào Cai

Ngày 25/8, đoàn công tác Quân khu 2 do Thiếu tướng Lại Tiến Giang, Phó Tham mưu trưởng Quân khu 2 làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác trực sẵn sàng chiến đấu bảo vệ dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9) tại các đơn vị thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lào Cai.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục

Sáng 25/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan về đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Bài cuối: Dân vận trong thời đại số - những "cánh cửa" mới từ cơ sở

Từ sự đồng thuận đến khát vọng phát triển: Bài cuối: Dân vận trong thời đại số - những "cánh cửa" mới từ cơ sở

Khi công nghệ số ngày càng hiện diện trong đời sống, công tác dân vận không còn là gặp dân, nghe dân, vận động dân trực tiếp, mà còn là kết nối, đồng hành cùng người dân trên môi trường số. Nhiều cách làm mới từ cơ sở đang mở thêm những "cánh cửa" để ý Đảng đến gần hơn với lòng dân.

Bài 2: Vun đắp niềm tin, lan tỏa những phong trào mới

Từ đồng thuận đến khát vọng phát triển: Bài 2: Vun đắp niềm tin, lan tỏa những phong trào mới

Có những việc tưởng rất khó thay đổi, đó là tập quán canh tác đã tồn tại nhiều đời, là những hủ tục ăn sâu trong nếp nghĩ, là sự dè dặt trước những mô hình sản xuất mới hay những băn khoăn khi phải hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích cộng đồng. Nhưng chính từ những việc khó ấy, công tác dân vận đã chứng minh sức mạnh của mình. Khi cán bộ, đảng viên và người có uy tín đi trước, làm trước, sức dân được khơi dậy, niềm tin được vun đắp và những phong trào mới bắt đầu lan tỏa.

Bài 1: Cùng bàn, cùng làm với dân

Từ đồng thuận đến khát vọng phát triển: Bài 1: Cùng bàn, cùng làm với dân

Công tác dân vận ở Lào Cai được bắt đầu từ những cuộc đối thoại, những việc làm cùng chung sức. Khi người dân thực sự được biết, được bàn, được làm và được hưởng lợi, dân vận không chỉ tạo nên sự đồng thuận mà còn khơi dậy khát vọng phát triển từ mỗi cộng đồng.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy chỉ đạo giải quyết dứt điểm 2 vụ việc liên quan đến quyền lợi của công dân

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy chỉ đạo giải quyết dứt điểm 2 vụ việc liên quan đến quyền lợi của công dân

Sáng 25/8, tại Trụ sở tiếp công dân tỉnh, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy đã có buổi tiếp công dân, có chỉ đạo các cấp, ngành chức năng sớm giải quyết dứt điểm 2 vụ việc liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Thường trực Tỉnh ủy kiểm tra, khảo sát tại Khu Di tích quốc gia Đền Bảo Hà, xã Bảo Hà

Thường trực Tỉnh ủy kiểm tra, khảo sát tại Khu Di tích quốc gia Đền Bảo Hà, xã Bảo Hà

Chiều 24/8, Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa - Du lịch Lễ hội Đền Bảo Hà năm 2026, Thường trực Tỉnh ủy Lào Cai đã kiểm tra, khảo sát tại Khu Di tích quốc gia Đền Bảo Hà, xã Bảo Hà; tham gia các hoạt động phát huy giá trị di sản, đổi mới phương thức quảng bá, phục vụ người dân và du khách.

fb yt zl tw