Bộ luật Hình sự (sửa đổi) có quy định về vấn đề trên tại Điều 36 và Điều 37. Cá nhân tôi ủng hộ việc chuyển đổi hình phạt này, mặc dù nó chưa có trong tiền lệ pháp luật hình sự của nước CHXHCN Việt Nam.
Trước hết, cần xác định mục đích của hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe người phạm tội. Việc chuyển đổi hình phạt tiền và hình phạt cải tạo không giam giữ là hình phạt chính sang hình phạt tù có thời hạn chỉ được chuyên đổi khi “trong thời hạn sáu tháng kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, nếu người bị kết án cố tình không chấp hành hình phạt tiền”.
Quy định này là nhằm đảm bảo tính khả thi của hình phạt tiền và cải tạo không giam giữ, đồng thời cũng là để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, tính công bằng trong xã hội.
Nếu chúng ta không quy định việc chuyển đổi như trên mà truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người không chấp hành hình phạt về tội không chấp hành bản án thì sẽ mất nhiều thời gian để thực hiện các quy trình, thủ tục để xét xử, thi hành được bản án. Và như vậy, người phạm tội lại phải gánh chịu hai tội danh với một hành vi phạm tội.
Tuy nhiên, để quy định chuyển đổi này được thực hiện đúng tinh thần của điều luật, cần có những hướng dẫn áp dụng chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi ích của bị can, bị cáo, của nhà nước, của xã hội khi các thẩm phán áp dụng pháp luật.
Ths Lưu Thị Sim, Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị
