Cho trâu “ăn tết” tháng Bảy

Từ xưa, người Tày sinh sống bằng nghề cấy lúa nước, cũng coi con trâu là “đầu cơ nghiệp”. Nhà nào cũng có ít nhất 1 con trâu. Những nhà không có, phải dựa vào nhà có trâu, lúc làm mùa đến chăn thuê rồi mượn 1 con để cày, bừa ruộng nhà mình cho kịp thời vụ. Rằm tháng Bảy, người Tày trong làng đều cùng nhau làm một bữa tết cho trâu theo các hộ có trâu. Thời điểm cho trâu “ăn” tết vào đúng sáng ngày rằm.

Để chuẩn bị cho bữa tết này, từ chiều 14/7 âm lịch, đàn trâu từ bãi chăn thả về chuồng, người chăn dắt phải tắm sạch từng con, không được mang theo bùn bẩn vào nơi buộc ngủ qua đêm.

Sáng sớm, cho mỗi con ăn một nắm cơm nếp trộn với riềng, muối, rắc vào một ít rượu, rồi bà chủ cùng người chăn hằng ngày thả dắt trâu đi ăn cỏ ở những nơi có cỏ tốt quanh bản. Đến tầm 9 giờ cho trâu đi tắm, uống nước rồi đưa trâu về chuồng.

z4624663636872_0949d515f308a841867d5b193dea3eff.jpg

Trong chuồng, người ở nhà đã chuẩn bị sẵn cho mỗi con một bó cỏ tươi, một nắm cơm nếp trộn muối riềng, rượu, 2 chiếc bánh tết tháng Bảy của người Tày và một mâm lễ cúng (gồm gà luộc, cá nướng, rau luộc, bánh, rượu, trầu cau, kim ngân vàng bạc, hoa quả) bày trước cửa chuồng trâu để cúng hồn con trâu và thiên thần, thổ địa khuôn viên gia đình.

Trên nhà sàn, các mâm cúng tổ tiên cũng bày sẵn. Khi lễ vật đã đầy đủ, ông chủ nhà cúng lễ rằm tháng Bảy mời tổ tiên xong thì xuống dưới sàn trước mâm lễ cúng hồn trâu, bái lạy, xướng lời cúng thiên thần, thổ địa, thổ công, sau đấy xướng lời cúng đàn trâu, tiếp đến là xướng lời mời tên từng con trâu chính, các con trâu dự bị đến hưởng tết với chủ nhà.

Nội dung lời cúng đại ý rằng: Vụ làm lúa mùa năm nay, nhờ công sức của con trâu, ruộng nhà ta đã cấy xong các loại lúa. Lúa đang tươi tốt, phát triển nhanh. Chủ nhà chúng tôi hôm nay làm lễ cúng mời khoăn (hồn vía) các con trâu đến ăn tết, gọi là trả công vất vả làm mùa. Mong hồn vía các con trâu, các thiên thần, thổ công phù hộ cho đàn trâu nhà ta con nào cũng khỏe…

z4624663819146_f6dcd5437fc9961dec7999a6bc965be2.jpg

Cúng xong, bà chủ và người chăn trâu hằng ngày mang nắm cơm trộn muối, riềng, rượu, chặt thịt gà, bẻ cá nướng kẹp vào bón cho từng con trâu. Tiếp theo, bón bánh ngọt, cho uống nước muối, rồi cho mỗi con trâu một bó cỏ, cho ăn thóc, ngô hạt. Xong việc, cho đàn trâu nghỉ tại chuồng, chờ đến chiều thả trâu ra suối uống nước.

z4624664027629_98b76b158642019d8cb376116c522b99.jpg

Cho trâu ăn tết là công việc ít nơi làm, nhưng người Tày vùng Nghĩa Đô (huyện Bảo Yên) xưa nhà nào có trâu, nuôi trâu, coi việc này là rất hệ trọng, vì con trâu là con vật to khỏe, đứng đầu trong các vật nuôi của người nông dân, giúp nhà nông các công việc chính như làm đất để cấy lúa, trồng hoa màu, kéo các vật to, nặng sức người không làm nổi, thồ các đồ vật nặng, biểu hiện sự giàu có của gia chủ. Hộ nào có từ 5 con trâu trở lên là diện nhà khá giả.

Con trâu làm việc quanh năm, toàn ăn cỏ, người chăn thả cho ăn mới được ăn. Chính vì lẽ đó, người Tày xưa mới tổ chức một bữa tết cho trâu vào rằm tháng Bảy sau khi làm xong vụ lúa mùa. Bữa tết này nhằm nhắc nhở mọi nhà phải coi trọng, không được khai thác quá sức đàn trâu, để con trâu luôn là “đầu cơ nghiệp” của nhà nông.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bắc Hà tôn vinh bản sắc các dân tộc tại Festival mùa Đông

Bắc Hà tôn vinh bản sắc các dân tộc tại Festival mùa Đông

Tối 21/11, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bắc Hà tổ chức Hội thi văn nghệ quần chúng “Âm vang bản sắc cao nguyên” trong khuôn khổ Festival mùa Đông năm 2026. Hội thi mang đến không gian nghệ thuật đặc sắc, giàu cảm xúc, tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc ở Bắc Hà.

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Một ngày dành riêng cho văn hóa mang theo kỳ vọng về những giá trị sẽ được bồi đắp, giữ gìn trong nhiều thế hệ. Khi ngày 24/11 trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam, điều cần suy ngẫm là làm sao để sự trân trọng, gìn giữ và trao truyền văn hóa dân tộc được chuyển hóa thành cách ứng xử, sức sáng tạo, nguồn lực to lớn góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Văn hóa Việt Nam, tỉnh Lào Cai đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và quảng bá các hoạt động hưởng ứng, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Thông qua các hoạt động từ cơ sở đến cấp tỉnh, địa phương hướng tới khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai đến với du khách.

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, dậm Then và câu khắp Nôm của dân tộc Tày xã Chấn Thịnh vẫn được giữ gìn và trao truyền qua nhiều thế hệ. Góp phần làm nên sức sống ấy là tâm huyết của các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Xòe và thực hành nghi lễ Then, Khắp Nôm xã Chấn Thịnh. Họ đang “giữ hồn” điệu xòe và lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống trong đời sống mới.

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Sáng 20/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tổng kết, trao Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư năm 2026. Tại giải năm nay, tỉnh Lào Cai có 2 tác phẩm được vinh danh.

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, với thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, các nhà hát, đơn vị nghệ thuật thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng loạt tổ chức nhiều chương trình biểu diễn, giới thiệu những tác phẩm sân khấu đặc sắc tới công chúng.

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Hưởng ứng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), tối 19/11, Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái tổ chức chương trình nghệ thuật với chủ đề “Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân”.

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Trang phục truyền thống của dân tộc Khơ Mú không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng những nét văn hóa đặc trưng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Với nhiều cách làm thiết thực, phường Nghĩa Lộ đang từng bước khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng, đưa trang phục truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Chiều 19/11, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, lãnh đạo trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, các giảng viên, cùng toàn thể học viên.

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Chiều 19/11, tại Thư viện tỉnh Lào Cai cơ sở 1, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương với chủ đề “Văn hóa đọc Lào Cai: Kết nối tương lai từ mạch nguồn truyền thống”.

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

fb yt zl tw