Không dừng lại ở việc thực hiện đầy đủ các quy định của Trung ương, HĐND và UBND tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù nhằm mở rộng diện được hỗ trợ. Theo đó, người thuộc hộ cận nghèo được tỉnh hỗ trợ phần kinh phí còn lại để được cấp thẻ bảo hiểm y tế 100%; người từ đủ 60 tuổi đến dưới 75 tuổi được hỗ trợ 50% mức đóng; một số nhóm đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh đặc thù được hỗ trợ toàn bộ mức đóng; lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở cũng được hỗ trợ thêm kinh phí tham gia bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đây đều là những nhóm đối tượng có nguy cơ gián đoạn tham gia bảo hiểm nếu chỉ trông chờ vào chính sách chung của Trung ương.
Những chính sách đó cho thấy cách làm chủ động của địa phương trong thực hiện mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội. Thay vì chờ phát sinh khó khăn mới tìm giải pháp tháo gỡ, Lào Cai lựa chọn đầu tư từ sớm để giữ ổn định diện bao phủ bảo hiểm, hạn chế nguy cơ người dân bị bỏ lại phía sau khi chính sách hỗ trợ của Trung ương thay đổi.
Hiệu quả của những chính sách này được cảm nhận rõ nhất từ chính những người dân được thụ hưởng. Với nhiều hộ gia đình ở vùng nông thôn, khoản hỗ trợ tuy không quá lớn nhưng đã tiếp thêm động lực để duy trì tham gia bảo hiểm y tế, chủ động chăm lo sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Ông Vương Văn Thái ở thôn Khuân La, xã Yên Bình chia sẻ: "Gia đình tôi làm nông nghiệp nên thu nhập cũng không ổn định. Được Nhà nước hỗ trợ mua thẻ bảo hiểm y tế, chúng tôi giảm bớt khoản chi phí hằng năm nên yên tâm tham gia đầy đủ cho các thành viên trong gia đình. Có thẻ bảo hiểm y tế, mỗi khi bản thân hay người nhà ốm đau đều đỡ lo rất nhiều vì được quỹ bảo hiểm chi trả phần lớn chi phí. Tôi mong chính sách này tiếp tục được duy trì để người dân có thêm điều kiện chăm sóc sức khỏe".
Những chia sẻ của ông Thái cũng là minh chứng cho hiệu quả của các chính sách hỗ trợ mà tỉnh Lào Cai đang triển khai. Việc chủ động sử dụng ngân sách địa phương để đồng hành cùng người dân không chỉ giúp mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế mà còn tạo nền tảng vững chắc để thực hiện mục tiêu an sinh xã hội bền vững.
Bà Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế luôn được tỉnh xác định là một trong những trụ cột quan trọng của chính sách an sinh xã hội. Vì vậy, tỉnh đã đưa các chỉ tiêu phát triển người tham gia vào nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội, giao cụ thể đến từng xã, phường và gắn trách nhiệm của người đứng đầu. Đồng thời, tỉnh chủ động ban hành nhiều chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng cân đối ngân sách địa phương, qua đó tạo điều kiện để nhiều người dân tiếp tục được tiếp cận chính sách.
Từ những quyết sách đó, diện bao phủ bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh tiếp tục được duy trì ở mức cao. 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có gần 1,56 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, đạt tỷ lệ bao phủ 91,8% dân số; gần 181 nghìn người tham gia bảo hiểm xã hội và trên 117 nghìn người tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
Đằng sau những con số ấy là sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Bảo hiểm xã hội tỉnh đã tham mưu để tỉnh ban hành hàng loạt văn bản chỉ đạo, đưa chỉ tiêu phát triển người tham gia vào các nghị quyết, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; giao chỉ tiêu đến toàn bộ 99 xã, phường; đồng thời tiếp tục đề xuất nghiên cứu mở rộng chính sách hỗ trợ đối với các nhóm còn nhiều khó khăn.
Cùng với đó là sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội với Sở Y tế, Sở Tài chính, các địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, rà soát đối tượng và tổ chức thực hiện chính sách.
Theo bà Phạm Bích Vân - Phó Giám đốc Sở Y tế, việc tỉnh chủ động hỗ trợ thêm mức đóng bảo hiểm y tế không chỉ giúp người dân giảm áp lực tài chính khi tham gia bảo hiểm mà còn góp phần nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế. Khi tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế được duy trì ổn định, người dân sẽ được khám, chữa bệnh kịp thời, giảm gánh nặng chi phí điều trị, đồng thời tạo điều kiện để ngành y tế nâng cao chất lượng phục vụ và sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân trong giai đoạn mới.
Ở góc độ cơ quan thực hiện chính sách, ông Phạm Công Cường - Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh cho biết: “Ngoài việc mở rộng đối tượng tham gia, đơn vị đang tập trung rà soát những nhóm có nguy cơ giảm tỷ lệ bao phủ khi một số chính sách hỗ trợ của Trung ương kết thúc. Trên cơ sở đó, Bảo hiểm xã hội tỉnh tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh nghiên cứu bổ sung chính sách hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội tự nguyện, nhất là đối với người dân tộc thiểu số, lao động khu vực phi chính thức và những nhóm yếu thế, bảo đảm không để người dân bị gián đoạn quyền lợi bảo hiểm”.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy không ít khó khăn đang đặt ra. Sau khi một số địa bàn thoát khỏi vùng đặc biệt khó khăn, nhiều người dân sẽ không còn được ngân sách Trung ương hỗ trợ hoàn toàn thẻ bảo hiểm y tế. Trong khi đó, phần lớn lao động ở khu vực nông thôn, miền núi vẫn có thu nhập chưa ổn định; một bộ phận người dân còn tâm lý trông chờ vào chính sách hỗ trợ, chưa chủ động tham gia khi không thuộc diện được ngân sách đóng. Nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ giảm tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế hoàn toàn có thể xảy ra.
Chính vì vậy, việc Lào Cai tiếp tục nghiên cứu mở rộng chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là bước đi chiến lược nhằm duy trì bền vững "tấm lưới an sinh".
Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát từng nhóm đối tượng, đổi mới công tác truyền thông, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và phát huy vai trò của chính quyền cơ sở trong phát triển người tham gia.
Mỗi chính sách hỗ trợ được triển khai không chỉ giúp người dân giảm bớt gánh nặng trước mắt mà còn góp phần xây dựng nền an sinh bền vững. Với cách làm chủ động, gần dân và sát thực tiễn, Lào Cai đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu để mọi người dân đều được thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, có thêm điểm tựa trước những rủi ro trong cuộc sống.
