Cấp cứu ngoại viện – nơi giành lại sự sống từ tay tử thần

Đúng vào dịp kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2) báo chí, mạng xã hội và người dân cùng đồng loạt kể câu chuyện những nạn nhân trong vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra vào khoảng 12 giờ ngày 26/2, tại Km159, cao tốc Nội Bài – Lào Cai đã được kịp thời cứu chữa, đặc biệt trong đó có một nạn nhân bị thanh sắt đâm xuyên lồng ngực.

Điều kỳ diệu ấy đến từ nỗ lực của các thầy thuốc, trong đó có Tổ cấp cứu ngoại viện trực thuộc Trung tâm Y tế Văn Yên, nơi đã rất nhiều lần giành lại sự sống cho người gặp nạn khỏi lưỡi hái của tử thần.

Thực tiễn cho thấy, trong quá trình thực hiện công tác cấp cứu nội viện, đặc biệt là tiếp nhận các trường hợp bệnh nhân nặng di chuyển đến viện, ghi nhận nhiều trường hợp do yếu tố khoảng cách địa lý, phương tiện vận chuyển, điều kiện sơ cứu ban đầu hạn chế… nên người bệnh chưa được xử trí và chăm sóc y tế sớm, đúng cách.

Đáng chú ý, các trường hợp cấp cứu do chấn thương, đa chấn thương (tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao thông…) khi đến viện thường trong tình trạng rất nguy kịch; có trường hợp tử vong trong thời gian ngắn sau nhập viện hoặc đã tử vong ngoại viện.

Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đưa can thiệp y tế đến với người bệnh sớm hơn, từ xa hơn, ngay tại hiện trường. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để hệ thống y tế đổi mới phương thức tiếp cận, chuyển từ thụ động tiếp nhận sang chủ động vươn tới cộng đồng, mở ra cơ hội sống cao hơn cho người bệnh.

Thầy thuốc ưu tú Cao Ngọc Thắng - Giám đốc Trung tâm Y tế Văn Yên chia sẻ: Trong suốt quá trình công tác tại các cơ sở khám, chữa bệnh, tôi đã hết sức đau xót khi thấy nhiều người bị chấn thương hoặc đột quỵ đưa đến bệnh viện đã quá muộn; hai nguyên nhân chính là do không được sơ cứu hoặc sơ cứu không đúng cách.

Từ thực tiễn này, Thầy thuốc ưu tú Cao Ngọc Thắng đã bàn với đồng nghiệp trong cơ quan, thành lập Tổ cấp cứu ngoại viện. Ý tưởng của Thầy thuốc ưu tú Cao Ngọc Thắng đã được các y, bác sĩ đồng tình rất cao, nhất là các bác sĩ có chuyên môn sâu về cấp cứu.

Ngay khi được thông qua, Tổ cấp cứu ngoại viện của Trung tâm Y tế Văn Yên đã ra đời và ngày càng chứng minh được vai trò của mình: đã kịp thời cấp cứu cho hàng trăm bệnh nhân, không để sức khỏe, tính mạng bị đe dọa thêm, trong đó có không ít trường hợp giữ lại được mạng sống nhờ cấp cứu kịp thời.

Đầu năm 2000, Tổ cấp cứu ngoại viện - Trung tâm Y tế Văn Yên được ra đời và chính thức đi vào hoạt động; để phát huy vai trò của Tổ cấp cứu ngoài viện, bên cạnh việc xây dựng quy trình cấp cứu chặt chẽ (cả ngoại viện, tiếp nhận xử lý tại trung tâm và phối hợp với tuyến trên), Trung tâm Y tế Văn Yên còn bố trí nhân lực và phương tiện cùng vật tư, trang thiết bị; trong đó nhân lực là yếu tố quan trọng nhất, đó phải là những cán bộ tâm huyết, nhanh nhẹn và có chuyên môn sâu về cấp cứu nội, ngoại khoa.

Trung tâm cũng đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá về mô hình Tổ cấp cứu ngoại viện, công bố rộng rãi số điện thoại đường dây “nóng” trên phương tiện truyền thông và cho đội ngũ cán bộ y tế cơ sở, trưởng thôn, bản, lực lượng công an, các lái xe… Nhờ đó, khi phát hiện người gặp nạn, nhiều người đã chủ động gọi đến đường dây nóng để báo tin cũng như nhận được hướng dẫn sơ cấp cứu ban đầu, tư vấn sức khỏe và trực tiếp can thiệp nhiều trường hợp khẩn cấp tại cộng đồng.

Bác sĩ Vũ Văn Thường - Trưởng khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, Trung tâm Y tế Văn Yên cho biết: “Được tham gia Tổ cấp cứu ngoại viện ngay từ những ngày đầu thành lập, tôi coi đó là cơ hội để rèn luyện bản thân, thể hiện trách nhiệm và sứ mệnh của mình. Mỗi khi cấp cứu kịp thời một ca bệnh, nhìn thấy bệnh nhân được sống, được quây quần với người thân, chúng tôi thấy vui mừng và tự hào bởi công việc của mình”.

Trở lại với vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra vào lúc 12h35 ngày 26/2/2026, tại Km159 trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, khiến nhiều người bị thương. Ngay khi nhận được tin báo, Tổ cấp cứu ngoại viện của Trung tâm Y tế Văn Yên được huy động khẩn cấp, chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị hồi sức ban đầu và nhanh chóng tới hiện trường.

12h49, ê-kíp đã tiếp cận khu vực xảy ra tai nạn, ghi nhận 7 nạn nhân bị thương. Các nạn nhân được phân loại theo mức độ chấn thương, xử trí cấp cứu ban đầu và nhanh chóng chuyển về Trung tâm Y tế Văn Yên để tiếp tục điều trị.

Đáng chú ý, bệnh nhân Nguyễn Quang T (24 tuổi) nhập viện trong tình trạng nguy kịch do đa chấn thương, gồm vết thương thấu ngực phải do thanh sắt đâm xuyên thành ngực, kèm tổn thương phức tạp và biến dạng vùng hàm mặt. Tại hiện trường, cán bộ y tế đã khẩn trương giảm đau, hỗ trợ hô hấp, đảm bảo thông khí; thiết lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi huyết động; xử trí ban đầu vết thương hàm mặt; cố định tư thế an toàn, kiểm soát nguy cơ sốc và suy hô hấp, đồng thời tổ chức vận chuyển cấp cứu an toàn về Trung tâm Y tế Văn Yên.

Tại Trung tâm Y tế Văn Yên, người bệnh tiếp tục được hồi sức tích cực, đảm bảo đường thở - hô hấp - tuần hoàn. Các bác sĩ hội chẩn trực tiếp với Bệnh viện Đa khoa số 1 Lào Cai để thống nhất phương án chuyển tuyến can thiệp, phẫu thuật chuyên sâu. 5 ngày sau vụ tai nạn, bệnh nhân Nguyễn Quang T đã qua cơn nguy kịch, nhiều nạn nhân trong vụ tai nạn đã được xuất viện.

Từ những kết quả đạt được, thời gian tới, Trung tâm Y tế Văn Yên tiếp tục củng cố và phát triển Tổ cấp cứu ngoại viện theo hướng mở rộng phạm vi kết nối đến các cơ sở y tế, từng bước hình thành hệ thống cấp cứu ngoại viện khu vực hoàn chỉnh, hoạt động đồng bộ và có sự liên thông chặt chẽ; xây dựng cơ chế phối hợp hai chiều, thông tin liên tục, phản hồi kịp thời giữa tuyến cơ sở và tổ cấp cứu, góp phần tối ưu hóa hiệu quả cấp cứu ban đầu, rút ngắn thời gian tiếp cận người bệnh, nâng cao khả năng xử trí sớm tại cộng đồng…