Đến nay, trên toàn tỉnh, hạ tầng mạng cố định băng rộng được phủ tới 100% xã, phường, thị trấn; dịch vụ mạng di động 4G được phủ sóng trên 99% thôn, bản; có 228 điểm phục vụ bưu chính kết nối Internet; số nhà văn hóa có mạng Internet là 1.046/1.306, đạt 80%...
Không thể phủ nhận rằng Internet mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển của trẻ em. Các em có thể tiếp cận kho tàng kiến thức khổng lồ, học hỏi qua các bài giảng trực tuyến, khám phá thế giới qua những thước phim tài liệu sống động, hay đơn giản là giải trí với những trò chơi giáo dục bổ ích. Thế nhưng, chính sự đa dạng và hấp dẫn ấy lại là con dao hai lưỡi.
Với khả năng truy cập dễ dàng và không giới hạn, Internet trở thành một "mạng nhện” khổng lồ, giăng ra những cái bẫy ngọt ngào mà trẻ nhỏ, với tâm lý chưa trưởng thành và khả năng tự kiểm soát còn hạn chế, rất dễ sa vào. Sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội, trò chơi trực tuyến và các ứng dụng giải trí đã tạo ra một thế giới ảo đầy mê hoặc. Trẻ em có thể dễ dàng tìm thấy niềm vui tức thì, sự công nhận từ bạn bè ảo, và cảm giác thoát ly khỏi những áp lực của cuộc sống thực.
Cảm giác này, đôi khi, còn mạnh mẽ hơn cả những tương tác xã hội ngoài đời. Từ việc chỉ dành một vài giờ để giải trí, thời gian sử dụng Internet của trẻ dần tăng lên, trở thành một nhu cầu không thể thiếu. Sự phụ thuộc này, nếu không được kiểm soát kịp thời thì sẽ dẫn đến hội chứng "nghiện” Internet, một vấn đề tâm lý phức tạp với những hệ lụy khôn lường. Nỗi lo trẻ nhỏ nghiện Internet không chỉ dừng lại ở việc các em dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo. Nó còn kéo theo hàng loạt hệ lụy tiêu cực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển toàn diện của trẻ.
Về mặt sức khỏe thể chất, việc ngồi hàng giờ liền trước màn hình khiến trẻ ít vận động, dẫn đến nguy cơ béo phì, các bệnh về mắt (cận thị, khô mắt) và các vấn đề về xương khớp. Về mặt tâm lý và xã hội, trẻ "nghiện” Internet thường có xu hướng thu mình, ít giao tiếp với thế giới bên ngoài; khả năng tương tác xã hội của các em bị suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến khó khăn trong việc xây dựng các mối quan hệ bạn bè, gia đình. Các em có thể trở nên cáu kỉnh, hung hăng khi bị cấm đoán, thậm chí có biểu hiện lo âu, trầm cảm khi không được tiếp cận Internet.
Trong một số trường hợp, trẻ còn có thể tiếp xúc với những nội dung độc hại, không phù hợp lứa tuổi, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi. Về mặt học tập và phát triển cá nhân, thời gian dành cho Internet quá nhiều sẽ chiếm dụng thời gian học tập, vui chơi và tham gia các hoạt động ngoại khóa khiến kết quả học tập sụt giảm, khả năng tập trung kém, thiếu động lực học hỏi. Hơn nữa, việc sống quá nhiều trong thế giới ảo có thể làm thui chột khả năng sáng tạo, tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề của trẻ…
Đối mặt với nỗi lo trẻ nhỏ "nghiện” Internet là một vấn đề lớn, đòi hỏi sự chung tay, đồng lòng từ nhiều phía. Trong đó, gia đình là nền tảng đầu tiên và quan trọng nhất. Cha mẹ cần là những người tiên phong trong việc trang bị kiến thức về Internet an toàn cho con, đặt ra những quy tắc rõ ràng về thời gian và nội dung sử dụng. Thay vì cấm đoán tuyệt đối, hãy định hướng và cùng con khám phá Internet một cách có chọn lọc! Quan trọng hơn cả, cha mẹ cần làm gương trong việc kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử của chính mình…
Cô giáo Đặng Thu Hà - Hiệu trưởng Trường THCS Quang Trung, thành phố Yên Bái chia sẻ: "Để hạn chế tình trạng trẻ "nghiện” Internet, vai trò của nhà trường là đặc biệt quan trọng. Nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn là môi trường giáo dục kỹ năng sống. Chúng tôi đã nghiên cứu tích hợp giáo dục về an toàn mạng, kỹ năng sử dụng Internet có trách nhiệm vào chương trình giảng dạy; tổ chức các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ đa dạng để thu hút học sinh, giúp các em tìm thấy niềm vui và sự hứng thú ngoài thế giới ảo. Từ đó, phát hiện sớm các dấu hiệu "nghiện” Internet ở học sinh và có biện pháp can thiệp, hỗ trợ kịp thời”.
Để bảo vệ thế hệ tương lai khỏi những cạm bẫy của thế giới ảo, chúng ta cần xây dựng một môi trường số an toàn, lành mạnh, đồng thời trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết để làm chủ công nghệ, thay vì để công nghệ làm chủ cuộc đời mình.
Thiên Cầm
