Quán triệt Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Mục tiêu xây dựng văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển nhanh, bền vững theo hướng “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”, đặc biệt, nhấn mạnh vai trò “hạt nhân” của khu dân cư và vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng cộng đồng văn hóa giàu bản sắc.
Theo đó, phát huy lợi thế sở hữu kho tàng văn hóa phong phú, đa dạng và giàu bản sắc của hơn 30 dân tộc cùng sinh sống trên địa bàn tỉnh, nhiều câu lạc bộ văn nghệ, nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể đã được thành lập ở các thôn, bản, thu hút sự tham gia của các nghệ nhân cùng đông đảo Nhân dân tham gia. Đây chính là môi trường để các giá trị truyền thống được trao truyền một cách tự nhiên, liên tục giữa các thế hệ.
Mỗi dịp cuối tuần, thôn Khuôn La, xã Yên Bình lại rộn ràng trong âm thanh của tiếng hát, tiếng trống tang sành và những bước chân nhịp nhàng của Câu lạc bộ dân ca dân tộc Cao Lan. Các thành viên cùng nhau miệt mài luyện tập những điệu múa truyền thống đã gắn bó qua nhiều thế hệ như điệu múa xúc tép, múa chim gâu, múa phát nương tra lúa... Từ những buổi sinh hoạt giản dị ấy, các giá trị văn hóa cốt lõi được gìn giữ một cách tự nhiên; góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần và làm giàu thêm bản sắc cộng đồng.
Bà Nịnh Thị Từ - Chủ nhiệm Câu lạc bộ dân ca dân tộc Cao Lan chia sẻ: “Với chúng tôi, mỗi buổi tập múa các điệu múa truyền thống không chỉ là niềm vui mà còn là cách gìn giữ hồn cốt dân tộc. Nhờ giữ được những điệu múa ấy, câu lạc bộ đã có cơ hội tham gia Festival sông Hồng, được đứng trên sân khấu biểu diễn, ai cũng tự hào và xúc động”.
Ở xã Hưng Khánh, Câu lạc bộ hát Then của người dân tộc Tày được thành lập từ năm 2020. Ban đầu, câu lạc bộ chỉ có 6 thành viên, nhưng đến nay đã có hơn 30 thành viên. Trong đó, có nhiều thành viên là đoàn viên, thanh niên, học sinh - những người đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa bằng niềm đam mê, tình yêu dân tộc.
Ông Triệu Khánh Thiện - Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Khánh cho biết: “Việc duy trì và phát triển Câu lạc bộ hát Then góp phần bảo tồn di sản văn hóa của người Tày, đồng thời, tạo môi trường để các thế hệ, đặc biệt là lớp trẻ, được tiếp cận, học hỏi và nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc ngay từ cơ sở”.
Hiện nay, tỉnh Lào Cai có hơn 2.150 đội văn nghệ cùng hàng nghìn nhóm sinh hoạt văn hóa. Ngoài việc phục vụ nhu cầu sinh hoạt, vui chơi giải trí của Nhân dân, một số câu lạc bộ văn nghệ đã tổ chức các hoạt động biểu diễn, giao lưu trong và ngoài tỉnh. Từ đó, tạo môi trường để nuôi dưỡng và bảo tồn các loại hình dân ca, di sản văn hóa phi vật thể quý báu của cộng đồng, dân tộc.
Phát triển văn hóa cơ sở nhằm bảo tồn di sản, vừa hướng tới xây dựng con người mới, môi trường văn hóa lành mạnh. Khi mỗi thôn, bản trở thành nơi các giá trị truyền thống được duy trì thì mục tiêu xây dựng cộng đồng “giàu bản sắc, sáng - xanh - sạch - đẹp” thực sự vào chiều sâu.
Cùng với tổ chức các hội thi, liên hoan văn hóa - văn nghệ, tỉnh đã kịp thời ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ xây dựng và duy trì các câu lạc bộ văn hóa cơ sở. Đặc biệt, việc ban hành Nghị quyết số 39 của HĐND tỉnh Quy định chính sách hỗ trợ các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao nòng cốt trên địa bàn các xã, phường của tỉnh, giai đoạn 2026 - 2030 đã tạo động lực quan trọng để phong trào phát triển bền vững. Bởi đây không chỉ là hỗ trợ về vật chất mà còn sự khẳng định vai trò trung tâm của người dân trong phát triển văn hóa, đúng với tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Ông Nguyễn Lâm Tới - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh khẳng định: Khi người dân thực sự trở thành chủ thể sáng tạo và hưởng thụ văn hóa thì các giá trị truyền thống mới được gìn giữ bền vững. Các câu lạc bộ văn hóa ở thôn, bản chính là “hạt nhân” để hiện thực hóa mục tiêu đó.
Chúng tôi sẽ tiếp tục triển khai kịp thời các chính sách hỗ trợ cũng như tạo môi trường thuận lợi để các “hạt nhân” văn hoá ở cơ sở phát huy những giá trị văn hoá truyền thống.
Hiện nay, trên 75% thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh đạt danh hiệu văn hóa. Điều này cho thấy, sự lan tỏa bền vững của các giá trị văn hóa truyền thống trong cộng đồng. Đó chính là nền tảng góp phần quan trọng để xây dựng tỉnh Lào Cai phát triển theo hướng “xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc”.
