Sốt xuất huyết không còn theo mùa, chuyên gia cảnh báo nguy cơ mới

Hơn 170.000 ca nghi mắc sốt xuất huyết Dengue được ghi nhận từ đầu năm 2026. Chuyên gia cảnh báo bệnh xuất hiện quanh năm, nguy cơ lây truyền vẫn hiện hữu.

Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận hơn 170.000 ca nghi mắc sốt xuất huyết Dengue trong đó có 21 trường hợp tử vong. Theo chuyên gia, sốt xuất huyết Dengue hiện xuất hiện quanh năm, thay vì tập trung theo mùa như trước.

Tại Bệnh viện Thanh Nhàn, hiện có khoảng 20 bệnh nhân đang điều trị sốt xuất huyết. BSCKII Nguyễn Thu Hường, Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Đơn nguyên Cơ xương khớp, Trưởng Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, số bệnh nhân hiện có xu hướng giảm so với những năm trước nhưng vẫn tăng so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, bệnh có thể diễn biến phức tạp hơn ở những người có bệnh lý nền.

Theo bác sĩ Hường, các trường hợp mắc cúm và sốt xuất huyết phải điều trị nội trú chủ yếu thuộc nhóm trẻ em và người cao tuổi, đặc biệt là những người mắc nhiều bệnh lý nền. Ngoài ra, bệnh còn gặp ở người suy giảm miễn dịch, trong đó có bệnh nhân ung thư đang điều trị hóa chất, xạ trị, khiến quá trình điều trị và chăm sóc phức tạp hơn.

Lần thứ 3 mắc sốt xuất huyết, người đàn ông phải nhập viện

Nhập viện Thanh Nhàn với biểu hiện đau đầu, sốt 38-39°C kèm hoa mắt, chóng mặt, anh N.V.K. 47 tuổi ở phường Bạch Mai, Hà Nội ban đầu nghĩ mình mắc cúm A do trong gia đình có người nhiễm bệnh. Sau hai ngày tự điều trị tại nhà, anh bất ngờ bị choáng, ngất và nhanh chóng được đưa đến bệnh viện khoảng 15 phút sau đó.

Khi đã qua giai đoạn sốt cao, chia sẻ với phóng viên, anh K. cho biết đây đã là lần thứ ba anh mắc sốt xuất huyết. Những lần trước, anh cũng phải nhập viện điều trị do bệnh diễn biến nặng, tuy nhiên đợt bệnh này khiến anh cảm thấy mệt mỏi và đau đầu kéo dài hơn. “Những lần trước, khi hết sốt tôi đỡ đau đầu, nhưng lần này dù đã qua cơn sốt, tình trạng đau đầu vẫn chưa thuyên giảm”, anh K. chia sẻ.

Bác sĩ Hường thăm khám cho bệnh nhân
Bác sĩ Hường thăm khám cho bệnh nhân

Thông tin về tình trạng sức khỏe bệnh nhân, BSCKII Nguyễn Thu Hường cho biết, nam bệnh nhân nhập viện vào ngày thứ ba mắc bệnh. Qua thăm khám và xét nghiệm, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị thiếu máu nhẹ, đồng thời nồng độ natri trong máu giảm sâu, chỉ còn 120 mmol/L (mức bình thường là 135-145 mmol/L).

Hiện các bác sĩ đang tiếp tục tìm nguyên nhân gây hạ natri máu, trong đó đặt ra nghi vấn bệnh nhân có thể mắc hội chứng cận ung thư. Theo bác sĩ Hường, đây có thể là trường hợp phát hiện thêm bệnh lý nền chưa từng được chẩn đoán trước đó trong quá trình điều trị sốt xuất huyết.

Thầy thuốc nhân dân GS.TS Nguyễn Văn Kính, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết, sốt xuất huyết đã trở thành bệnh lưu hành tại Việt Nam. Trước đây, bệnh thường xuất hiện theo mùa, đặc biệt tại khu vực phía Nam, số ca mắc thường gia tăng vào mùa mưa. Tuy nhiên, cùng với biến đổi khí hậu, lượng mưa tăng và thời gian mưa kéo dài trên phạm vi cả nước, tình hình dịch tễ sốt xuất huyết đã có những thay đổi đáng kể.

Nếu như trước đây, sốt xuất huyết thường xuất hiện vào một số tháng trong năm, chẳng hạn từ tháng 6 đến tháng 7 hoặc từ tháng 9 đến tháng 11, thì hiện nay, bệnh được ghi nhận ở tất cả các tháng. “Sốt xuất huyết Dengue đã xuất hiện quanh năm. Đây là một gánh nặng bệnh tật rất lớn”, GS.TS Nguyễn Văn Kính nhận định.

GS.TS Nguyễn Văn Kính cho biết, muỗi cái nhiễm virus Dengue có thể truyền virus sang trứng, từ đó hình thành các thế hệ muỗi mới. Vì vậy, dù tiêu diệt được một số lượng muỗi, quần thể muỗi vẫn có thể tiếp tục tồn tại.

Bên cạnh các yếu tố môi trường và đặc điểm lây truyền của virus, công tác phòng, chống dịch tại cơ sở cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn. Theo GS.TS Nguyễn Văn Kính, trước đây, các nhóm y tế cộng đồng, y tế thôn bản thường xuyên thực hiện việc “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” để kiểm soát vectơ truyền bệnh. Hoạt động giám sát cũng được triển khai thông qua chỉ số Breteau, phản ánh số dụng cụ chứa nước có loăng quăng, bọ gậy trên số hộ được điều tra.

Hết sốt chưa đồng nghĩa với hết nguy hiểm

Về diễn biến bệnh, BSCKII Nguyễn Thu Hường lưu ý, trong 3 ngày đầu mắc sốt xuất huyết, người bệnh chủ yếu có biểu hiện sốt cao. Việc điều trị tập trung vào kiểm soát thân nhiệt, bù nước và điện giải, bảo đảm dinh dưỡng. Khi nhiệt độ từ 38,5°C trở lên, người bệnh cần được sử dụng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tuy nhiên, từ ngày thứ tư đến ngày thứ bảy, dù người bệnh có thể đã hết sốt, đây lại là giai đoạn tiềm ẩn nhiều biến chứng. Đáng chú ý là tình trạng giảm tiểu cầu, tăng men gan và tăng tính thấm thành mạch, dẫn đến thoát dịch ở màng phổi, màng bụng, thậm chí màng tim. Đối với người trẻ tuổi, các bác sĩ cũng đặc biệt lưu ý nguy cơ viêm cơ tim cấp do virus Dengue.

Sốt xuất huyết Dengue đã xuất hiện quanh năm. Đây là một gánh nặng bệnh tật rất lớn
Sốt xuất huyết Dengue đã xuất hiện quanh năm. Đây là một gánh nặng bệnh tật rất lớn

Do đó, sau khi được bác sĩ chẩn đoán xác định mắc sốt xuất huyết, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn theo dõi và điều trị. Trong 3 ngày đầu, cần kiểm soát sốt, bù nước, điện giải. Từ ngày thứ tư, người bệnh phải được theo dõi sát hơn tại cơ sở y tế. Ngay cả khi chưa có dấu hiệu nặng đến mức phải nhập viện, người bệnh cũng cần đến cơ sở y tế xét nghiệm, kiểm tra hằng ngày theo chỉ định.

Đặc biệt, trẻ nhỏ và người cao tuổi là những nhóm cần được quan tâm. Theo bác sĩ Hường, tỷ lệ dịch trong cơ thể trẻ em cao hơn người lớn nên khi bị mất nước, trẻ có nguy cơ gặp biến chứng nguy hiểm hơn. Với người cao tuổi, nhất là người có bệnh lý tim mạch, tình trạng mất nước có thể khiến bệnh nền trở nên trầm trọng, làm tăng nguy cơ diễn biến nặng khi mắc sốt xuất huyết.

Phòng, chống sốt xuất huyết phải đồng loạt, đồng bộ

Trước thực trạng sốt xuất huyết Dengue xuất hiện quanh năm, GS.TS Nguyễn Văn Kính nhấn mạnh vai trò của công tác giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý ổ dịch.

Theo chuyên gia, Cục Phòng bệnh đã đưa ra các phần mềm phục vụ công tác dự báo và cảnh báo dịch. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là phát hiện được các ổ dịch để kịp thời triển khai các biện pháp kiểm soát.

Thực tế cho thấy, dịch sốt xuất huyết có thể bùng phát mạnh tại các địa phương khác nhau tùy từng năm. Có năm Hà Nội ghi nhận dịch bùng phát, có năm Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương chịu ảnh hưởng lớn. Năm 2024, dịch sốt xuất huyết bùng phát mạnh tại Hải Phòng.

Theo GS.TS Nguyễn Văn Kính, những khu vực có lượng mưa lớn thường xuất hiện nhiều điểm đọng nước, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi đẻ trứng và làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch. Do đó, việc giám sát, phát hiện, khoanh vùng và xử lý ổ dịch cần được thực hiện thường xuyên nhằm giảm nguy cơ người dân bị muỗi truyền bệnh đốt.

Chuyên gia cũng lưu ý, không phải tất cả những người nhiễm virus Dengue đều xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Dù cơ thể có thể hình thành miễn dịch sau nhiễm bệnh, những trường hợp không có triệu chứng dễ khiến người dân chủ quan, làm gia tăng nguy cơ lây truyền trong cộng đồng.

Từ ngày thứ tư đến ngày thứ bảy, dù người bệnh có thể đã hết sốt, đây lại là giai đoạn tiềm ẩn nhiều biến chứng
Từ ngày thứ tư đến ngày thứ bảy, dù người bệnh có thể đã hết sốt, đây lại là giai đoạn tiềm ẩn nhiều biến chứng

Đặc biệt, công tác phòng, chống muỗi cần được triển khai đồng loạt trong toàn bộ khu dân cư. GS.TS Nguyễn Văn Kính phân tích, nếu một hộ gia đình phun thuốc diệt muỗi nhưng nhà bên cạnh không thực hiện, khi thuốc hết tác dụng, muỗi từ những khu vực lân cận vẫn có thể bay sang.

Vì vậy, các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết phải được thực hiện đồng loạt, đồng bộ và toàn diện, thay vì chỉ triển khai riêng lẻ tại từng hộ gia đình.

Bên cạnh những khó khăn, GS.TS Nguyễn Văn Kính cho rằng công tác phòng, chống sốt xuất huyết cũng đang có những thuận lợi nhất định. Trong đó, Nghị quyết 72 đặt trọng tâm vào phòng bệnh chủ động, tạo điều kiện để đầu tư nguồn lực cho y tế dự phòng.

Theo chuyên gia, Bộ Y tế đã có quyết định đầu tư cho các nhóm thực hiện công tác phòng, chống sốt xuất huyết. Đây là điều mà những người làm công tác phòng, chống dịch mong đợi.

Theo GS.TS Nguyễn Văn Kính, có 3 yếu tố khiến sốt xuất huyết tiếp tục lưu hành tại Việt Nam. Thứ nhất, hơn 90% người nhiễm virus Dengue không có biểu hiện lâm sàng. Những người này vẫn có thể mang virus trong cơ thể. Khi muỗi đốt người nhiễm virus, sau đó đốt người khác, virus có thể tiếp tục lây truyền trong cộng đồng.

Thứ hai, việc tiêu diệt hoàn toàn muỗi và bọ gậy rất khó thực hiện. Khi các véc tơ truyền bệnh vẫn tồn tại, nguy cơ lây truyền sốt xuất huyết vẫn còn.

Thứ ba, những thay đổi về môi trường, lượng mưa và nhiệt độ tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi tồn tại, phát triển. Đặc biệt, quá trình đô thị hóa nhanh làm xuất hiện thêm nhiều khu vực đọng nước mưa, trở thành nơi sinh sản của muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chung tay xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc

Chung tay xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc

Xác định thuốc lá ảnh hưởng tới sức khỏe con người và môi trường y tế, những năm qua, các bệnh viện, cơ sở y tế trong tỉnh đã triển khai thực hiện hiệu quả phong trào “Nói không với thuốc lá”, xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Khai mạc Hội nghị Khoa học thường niên Hội Lão khoa Việt Nam lần thứ VII tại Lào Cai

Khai mạc Hội nghị Khoa học thường niên Hội Lão khoa Việt Nam lần thứ VII tại Lào Cai

Ngày 13/11, tại Lào Cai, Hội Lão khoa Việt Nam phối hợp với Bệnh viện Lão khoa Trung ương khai mạc Hội nghị Khoa học thường niên lần thứ VII, năm 2026. Với chủ đề “Lão khoa trong kỷ nguyên mới: Dự phòng - Tích hợp - Cá thể hóa”, hội nghị tập trung vào các định hướng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi toàn diện, liên tục và phù hợp với từng cá nhân.

Sa Pa tăng cường kiểm soát chất lượng nước sinh hoạt

Sa Pa tăng cường kiểm soát chất lượng nước sinh hoạt

Bảo đảm chất lượng nước sinh hoạt là yêu cầu thiết yếu, gắn trực tiếp với sức khỏe và đời sống người dân. Tại phường Sa Pa, công tác quản lý, giám sát các công trình cấp nước đang được chú trọng, hướng đến chủ động phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm, nâng cao chất lượng nguồn nước phục vụ sinh hoạt.

Khám sàng lọc phát hiện lao tiềm ẩn tại khu vực Lào Cai - Cam Đường

Khám sàng lọc phát hiện lao tiềm ẩn tại khu vực Lào Cai - Cam Đường

Nhằm phát hiện sớm các trường hợp nhiễm lao tiềm ẩn, hạn chế nguy cơ tiến triển thành bệnh lao, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phối hợp với Trung tâm Y tế khu vực Lào Cai - Cam Đường và Trạm Y tế xã Hợp Thành tổ chức khám sàng lọc cho các nhóm đối tượng có nguy cơ cao trên địa bàn, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống bệnh lao trong cộng đồng.

Khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí cho người dân xã Cảm Nhân

Khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí cho người dân xã Cảm Nhân

Thực hiện chuỗi hoạt động trong chương trình hợp tác giữa UBND tỉnh Lào Cai với Đại học Thái Nguyên năm 2026, ngày 11/11 Bệnh viện Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên phối hợp với Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, Trung tâm Y tế khu vực Yên Bình, UBND xã Cảm Nhân và Trạm Y tế xã Cảm Nhân tổ chức chương trình khám sức khỏe, tư vấn miễn phí cho người dân trên địa bàn xã.

Đổi mới truyền thông, lan tỏa chính sách an sinh

Đổi mới truyền thông, lan tỏa chính sách an sinh

Bằng việc đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, tăng cường phối hợp với chính quyền cơ sở và các đơn vị, Bảo hiểm xã hội cơ sở Sa Pa đang từng bước đưa chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) đến gần hơn với người dân. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, mở rộng diện bao phủ bảo hiểm, củng cố điểm tựa an sinh cho người dân trên địa bàn.

fb yt zl tw