Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký Nghị định số 413/2026/NĐ-CP ngày 16/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 413/2026/NĐ-CP là bổ sung Điều 42a về lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.
Theo đó, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc kể từ ngày 31/12/2028.
Trường hợp đến ngày 31/12/2028 mà cơ sở dữ liệu công chứng, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố theo quy định tại khoản 2 Điều 44 của Luật số 46/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Luật số 04/2026/QH16 thì việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành.
Bổ sung trường hợp được công chứng ngoài trụ sở
Bên cạnh đó, Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 43 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP về lý do chính đáng khác được thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng.
Cụ thể, bổ sung thêm 1 lý do chính đáng được thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 46 của Luật Công chứng: Việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với việc bàn giao tài sản hoặc giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền mà các bên tham gia giao dịch thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.
Bên cạnh đó, Nghị định 413/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định: Trong trường hợp một người trong số các bên tham gia giao dịch thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở thì những người còn lại có thể đến cùng địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở để công chứng viên thực hiện việc công chứng giao dịch đó.
Công chứng viên tiếp nhận yêu cầu công chứng ngoài trụ sở phải kiểm tra, bảo đảm việc công chứng thuộc các trường hợp được công chứng ngoài trụ sở và phải ghi rõ trong lời chứng về lý do, địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở.
Sửa đổi, bổ sung các quy định về chuyển đổi Phòng công chứng
Nghị định số 413/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng.
Theo quy định mới, Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các sở, ngành có liên quan và Hội công chứng viên tại địa phương xây dựng Đề án chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng (sau đây gọi là Đề án), trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định phù hợp với quy định của Luật Công chứng và yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị tại địa phương. Việc xây dựng Đề án phải lấy ý kiến của công chứng viên, viên chức khác, người lao động đang làm việc tại Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi, tổ chức chính trị, chính trị - xã hội tại Phòng công chứng (nếu có).
Về phương thức chuyển đổi Phòng công chứng, Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi như sau: Quyền nhận chuyển đổi Phòng công chứng được giao cho các công chứng viên đang làm việc tại Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi tại thời điểm xây dựng Đề án chuyển đổi Phòng công chứng. Các công chứng viên là viên chức và công chứng viên làm việc theo chế độ hợp đồng lao động của Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi đều có quyền tham gia nhận chuyển đổi Phòng công chứng, trừ trường hợp không có nhu cầu nhận chuyển đổi hoặc không đủ điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 23 của Luật Công chứng.
Giá quyền nhận chuyển đổi Phòng công chứng được tính bằng số tiền nộp ngân sách và nộp thuế trung bình trong 03 năm gần nhất của Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi. Mức giá này được xác định tại thời điểm Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt Đề án chuyển đổi, là căn cứ để thực hiện việc chuyển đổi Phòng công chứng và cũng là giá khởi điểm để đấu giá trong trường hợp đấu giá quyền nhận chuyển đổi Phòng công chứng.
Nghị định số 413/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 2 Nghị định số 413/2026/NĐ-CP: Trường hợp công chứng viên của Phòng công chứng không nhận chuyển đổi Phòng công chứng hoặc không đủ điều kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 23 của Luật Công chứng thì quyền nhận chuyển đổi Phòng công chứng được tổ chức bán đấu giá cho các công chứng viên đáp ứng điều kiện thành lập Văn phòng công chứng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 24 của Luật Công chứng. Việc bán đấu giá được thực hiện theo trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản công.
Chế độ, chính sách đối với công chứng viên của Phòng công chứng được chuyển đổi
Ngoài ra, Nghị định số 413/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung Điều 12 về chế độ, chính sách đối với công chứng viên, viên chức khác, người lao động của Phòng công chứng được chuyển đổi:
1. Công chứng viên, viên chức khác, người lao động của Phòng công chứng được chuyển đổi được hưởng các chế độ, chính sách như sau:
a) Công chứng viên nhận chuyển đổi Phòng công chứng, công chứng viên, viên chức khác và người lao động của Phòng công chứng tiếp tục làm việc theo chế độ hợp đồng lao động tại Văn phòng công chứng được thành lập do chuyển đổi Phòng công chứng hoặc được sắp xếp, bố trí việc làm khác tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong hệ thống chính trị được tiếp tục tham gia và hưởng quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chế độ khác theo quy định của pháp luật;
b) Công chứng viên không nhận chuyển đổi Phòng công chứng, công chứng viên, viên chức khác và người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động không xác định thời hạn của Phòng công chứng không làm việc tại Văn phòng công chứng được thành lập do chuyển đổi Phòng công chứng và không thể sắp xếp, bố trí được việc làm khác tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong hệ thống chính trị hoặc bố trí được việc làm khác nhưng công chứng viên, viên chức khác và người lao động tự nguyện tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý thì được hưởng chính sách tinh giản biên chế do dôi dư trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo quy định của pháp luật về tinh giản biên chế. Đối với người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động có xác định thời hạn thì được hưởng chính sách theo quy định tại hợp đồng lao động.
2. Thời điểm được xác định để giải quyết chế độ, chính sách đối với công chứng viên, viên chức khác, người lao động phải được ghi rõ trong Đề án chuyển đổi Phòng công chứng được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt.
3. Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Tài chính và các cơ quan có liên quan khác tại địa phương trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định phương án sắp xếp, bố trí việc làm và việc giải quyết chế độ, chính sách cho công chứng viên, viên chức khác, người lao động của Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi.
Nghị định 413/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027. Điều 4, 5, 6 và 7 của Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/11/2026.