Cần lưu ý điểm gì khi trẻ mắc bệnh bạch hầu

Bệnh bạch hầu ở trẻ em có xu hướng xuất hiện theo mùa, khoảng tháng 8 đến tháng 10 hằng năm. Bác sĩ khuyến cáo, ngay cả khi trẻ được chữa khỏi bệnh bạch hầu vẫn cần theo dõi sát sao trẻ vì biến chứng vẫn có thể xảy ra.  

1.jpg
Ảnh minh họa.

Những dấu hiệu bệnh bạch hầu ở trẻ

Bệnh bạch hầu ở trẻ em (Diphtheria) là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính gây ra bởi vi khuẩn bạch hầu với các triệu chứng điển hình gồm: sự hình thành giả mạc dày, có màu trắng ngà bám chặt ở vùng hầu họng, tuyến hạnh nhân, thanh quản và mũi. Một số trường hợp, bệnh gây ảnh hưởng đến da và niêm mạc ở những khu vực khác như kết mạc mắt, bộ phận sinh dục…

Các tổn thương khi mắc bệnh không chỉ xuất phát từ nhiễm trùng mà còn gây ra bởi độc tính từ vi khuẩn bạch hầu, khiến người bệnh suy hô hấp, suy tuần hoàn, liệt màn khẩu cái, thậm chí là tử vong. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nguy cơ tử vong do bệnh bạch hầu cao, lên đến 20% trong 6-10 ngày. Điều trị sớm bằng huyết thanh kháng độc tố bạch hầu có thể cải thiện tỷ lệ sống sót nhưng trẻ vẫn cần theo dõi và điều trị biến chứng lâu dài.

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Hạnh Trang, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh cho biết, mức độ nghiêm trọng của bệnh bạch hầu ở trẻ em phụ thuộc vào khả năng sản sinh và tiết ngoại độc tố của vi khuẩn bạch hầu khi nhiễm phải một loại virus mang gen mã hóa tạo độc tố mạnh. Ngoại độc tố này gây ức chế tổng hợp protein, phá hủy mô và hình thành giả mạc dày, dai, có màu trắng ngà/trắng xám.

Giả mạc thường xuất hiện và bám chặt vào vùng hầu họng, tuyến hạch nhân, lưỡi và thanh quản của người bệnh. Bệnh diễn tiến nặng, ngoại độc tố của vi khuẩn bạch hầu có thể đi vào máu, phát tán khắp cơ thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm cơ tim, viêm phổi, tổn thương thần kinh, liệt cơ…

Ngược lại, nếu trẻ chỉ nhiễm vi khuẩn bạch hầu và không nhiễm phải virus nguy hiểm, vi khuẩn sẽ không sản sinh độc tố; các triệu chứng bệnh diễn ra ở mức độ nhẹ đến trung bình, tương tự như viêm mũi họng thông thường, không tạo giả mạc.

"Sau khi nhiễm vi khuẩn bạch hầu từ 2 đến 5 ngày, bệnh sẽ bắt đầu xuất hiện triệu chứng. Các triệu chứng bao gồm suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, và các vấn đề về nuốt và nói. Bệnh nhi có thể hôn mê, thậm chí tử vong nếu không được can thiệp kịp thời", bác sĩ Trang cho hay.

Các dấu hiệu cha mẹ cần chú ý:

Một là, bạch hầu họng. Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện mệt mỏi, biếng ăn, đau họng. Khoảng 2 -3 ngày sau đó, ở vùng vòm họng, amidan xuất hiện giả mạc dày, dai và có màu trắng xanh. Khi bệnh diễn tiến nặng, trẻ có thể có triệu chứng sưng hạch cổ, sưng vùng dưới hàm; tiếp đó là tái xanh, mạch nhanh, đờ đẫn, hôn mê.

Hai là, ở trẻ bị bạch hầu thanh quản, giả mạc xuất hiện tại thanh quản hoặc khu vực vòm họng lan rộng xuống phía dưới gây tắc nghẽn đường thở, khiến trẻ sốt nhẹ, ho, khàn tiếng. Giả mạc hình thành ở vách ngăn mũi khiến trẻ chảy nước mũi, dịch mũi hôi và đôi khi có máu ở trẻ bị bạch hầu mũi. Trẻ bị bạch hầu thanh quản và mũi thường có biểu hiện khò khè, khó thở, dễ bị suy hô hấp, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Ba là, bạch hầu ngoài da rất hiếm gặp. Khi mắc bệnh, vùng da nhiễm khuẩn sẽ đỏ, đau tương tự các bệnh nhiễm trùng da thông thường khác. Vết loét do bạch hầu gây ra được bao phủ bởi một lớp màng màu xám.

Một số trường hợp trẻ mắc bạch hầu ác tính (bạch hầu cấp), trẻ vừa nhiễm trùng và nhiễm độc nặng, có biểu hiện sốt cao nguy hiểm. Giả mạc trắng ngà lan rộng nhanh chóng. Hạch cổ sưng to có thể gây biến dạng cổ (cổ bạnh).

Biến chứng đáng lưu ý của bệnh bạch hầu ở trẻ

Bác sĩ Trang khuyến cáo, bệnh bạch hầu ở trẻ em có diễn tiến nhanh, nguy cơ cao gây biến chứng, thậm chí tử vong cao nếu không được chữa trị kịp thời, đúng cách.

Các biến chứng thường gặp gồm: Viêm cơ tim thường xuất hiện trong giai đoạn toàn phát của bệnh hoặc có thể xuất hiện muộn hơn, sau vài tuần khi trẻ khỏi bệnh. Nếu biến chứng viêm cơ tim xuất hiện từ những ngày đầu phát bệnh, nguy cơ tử vong sẽ rất cao. Các biến chứng về tim mạch như viêm cơ tim, loạn nhịp tim, suy tim xảy ra ở khoảng 30% trường hợp mắc bệnh bạch hầu có diễn tiến nặng.

Biến chứng viêm dây thần kinh thường ảnh hưởng đến dây thần kinh vận động, có thể hồi phục hoàn toàn nếu trẻ được chữa trị sớm, đúng cách. Khoảng 5% trường hợp mắc bệnh nặng gặp phải biến chứng này.

Trẻ có thể liệt màn khẩu cái (màn hầu), thường xuất hiện vào tuần thứ 3 khi phát bệnh; liệt các dây thần kinh vận nhãn, cơ hoành, cơ chi thường xuất hiện vào tuần thứ 5 của bệnh; viêm kết mạc mắt thường xảy ra ở trẻ em, đặc biệt là trẻ nhũ nhi.

Trẻ có thể viêm phổi, suy hô hấp do liệt cơ hoành, tắc nghẽn đường thở; rối loạn chức năng bàng quang, thoái hóa thận, hoại tử ống thận, chảy máu lớp tủy và vỏ thượng thận; tử vong.

Bệnh bạch hầu ở trẻ em sẽ được điều trị bằng thuốc, theo dõi và chăm sóc tích cực tại các cơ sở y tế. Việc điều trị bệnh bạch hầu ở trẻ em nên được thực hiện tại các cơ sở y tế có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại nhằm mang đến hiệu quả điều trị tối ưu nhất và giảm thiểu biến chứng.

Bác sĩ có thể kê một số thuốc để điều trị bệnh bạch hầu ở trẻ em gồm thuốc kháng sinh và thuốc giải độc tố bạch hầu. Thuốc kháng sinh (penicillin, erythromycin…) có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, loại bỏ nhiễm trùng và giảm thời gian lây nhiễm bệnh. Huyết thanh kháng độc tố bạch hầu tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp có thể được chỉ định nhằm hỗ trợ cơ thể chống lại độc tố của bạch hầu.

Trẻ có thể cần hỗ trợ hô hấp (như đặt ống thở, mở khí quản) cho đến khi tình trạng viêm đường thở thuyên giảm.

Bệnh bạch hầu ở trẻ em hiện đã có phương pháp điều trị nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, gây tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan như tim, thận và hệ thần kinh trong giai đoạn tiến triển. Đáng chú ý, ngay cả khi trẻ đang được điều trị, nguy cơ tử vong do bệnh bạch hầu vẫn cao, khoảng 3% trường hợp không qua khỏi, chủ yếu ở trẻ dưới 15 tuổi.

Vaccine là “vũ khí sinh học” tốt nhất để phòng ngừa bệnh bạch hầu ở trẻ em. Tiêm chủng đủ mũi và tiêm nhắc lại theo thời gian khuyến cáo là cách phòng bệnh bạch hầu ở trẻ em hiệu quả nhất, tỷ lệ bảo vệ đến 97%. Cơ thể chỉ cần 2-3 tuần sau khi tiêm đủ liều để sản sinh miễn dịch với bệnh.

Hiện nay, nước ta chưa có vaccine phòng bạch hầu đơn; trẻ được tiêm vaccine ngừa bệnh này bằng các loại vaccine phối hợp có kháng nguyên bạch hầu. Tùy vào độ tuổi của đối tượng tiêm ngừa, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine và lịch tiêm phù hợp.

Sau khi hoàn tất lịch tiêm chủng 4 mũi vaccine 5 trong 1 hoặc 6 trong 1 trong 2 năm đầu đời (vào lúc 2, 3, 4 và 16-18 tháng), trẻ cần tiêm nhắc 1 mũi vaccine có thành phần bạch hầu vào lúc 4-6 tuổi và 9-15 tuổi. Người lớn đã hoàn thành lịch tiêm cơ bản cần tiêm một mũi 3 trong 1 sau đó nhắc lại một mũi mỗi 10 năm.

Theo Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ sớm

Chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ sớm

Không còn là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi, đái tháo đường đang có xu hướng xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức, chủ động tầm soát và kiểm soát bệnh từ sớm.

Phát huy giá trị gia phong trong xây dựng đời sống mới

Phát huy giá trị gia phong trong xây dựng đời sống mới

Ở vùng cao, những giá trị tốt đẹp của gia đình, dòng họ đang được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực trong cuộc sống. Từ động viên nhau phát triển kinh tế, vận động xóa bỏ tảo hôn đến chung tay phòng, chống ma túy, các dòng họ đang phát huy những giá trị tốt đẹp của gia phong, đồng thời vun đắp những chuẩn mực tiến bộ, xây dựng gia đình ấm no, cộng đồng văn minh, bình yên.

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Bộ GD&ĐT vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027, quy định các mốc thời gian từ chuẩn bị thông tin tuyển sinh, đăng ký nguyện vọng đến công bố kết quả và xác nhận nhập học.

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Mang theo niềm đam mê nghiên cứu khoa học từ giảng đường đại học, cô giáo Đào Cẩm Nhung, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS A Mú Sung đã có 5 năm gắn bó với sự nghiệp giáo dục vùng biên giới. Không chỉ tận tâm trong giảng dạy, cô còn tích cực đổi mới phương pháp, khơi dậy niềm đam mê khám phá, sáng tạo cho học sinh thông qua những đề tài nghiên cứu gắn với thực tiễn địa phương.

Người lái đò và những chuyến đò trở lại

Người lái đò và những chuyến đò trở lại

Có những bài học theo ta suốt cuộc đời, có những người thầy, người cô vẫn vẹn nguyên trong ký ức dù năm tháng trôi qua. Những cuộc hội ngộ sau hàng chục năm xa cách đưa thầy và trò trở về với một thời áo trắng, nối dài câu chuyện đẹp về tình nghĩa và lòng biết ơn.

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Hơn 20 năm gắn bó với sự nghiệp trồng người, thầy giáo Nguyễn Tường Linh, Trường THCS Yên Bình (xã Yên Bình) và thầy giáo Cao Văn Long, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Yên Bái không chỉ tận tụy với công tác giảng dạy mà còn là những người tâm huyết với phong trào thể thao học đường.

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), các địa phương tổ chức gặp mặt, tri ân đội ngũ nhà giáo, biểu dương những đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, đồng thời động viên cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên các trường tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học.

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Sau 10 ngày triển khai, khóa đào tạo qua thực hành gắn với sản xuất thực chiến trong lĩnh vực phim tài liệu truyền hình tại Lào Cai do Trung tâm Nghiên cứu Phát triển (Đài Truyền hình Việt Nam) phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai cùng các đơn vị liên quan tổ chức đã hoàn thành các nội dung đề ra.

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Nghị quyết số 48/2026/NQ-CP tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại địa bàn các xã khu vực II, khu vực III, thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2016 - 2020 mà các xã này không còn trong danh sách của giai đoạn 2021-2025.

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng công nghệ và các nền tảng số đang hỗ trợ kết nối thông tin từ tỉnh đến cơ sở, giúp địa phương chủ động ứng phó thiên tai, bảo vệ tài sản và an toàn tính mạng của người dân.

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Dù điều kiện dạy và học ở các trường vùng cao trên địa bàn tỉnh còn nhiều khó khăn, song khoảng cách về tiếp cận tri thức đang từng bước được thu hẹp nhờ sự đổi mới của đội ngũ giáo viên. Ứng dụng công nghệ số trở thành một phần thiết thực trong hoạt động chuyên môn, giúp học sinh dễ hình dung, mạnh dạn tương tác và chủ động hơn trong học tập.

fb yt zl tw