Biện pháp nào để ngăn chặn mức sinh thấp?

Chia sẻ tại hội thảo quốc tế tham vấn chính sách, giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp, do Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội ngày 28-8 vừa qua, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết nếu mức sinh ở nước ta giảm thấp và kéo dài sẽ tác động trực tiếp, sâu sắc tới quy mô dân số, cơ cấu dân số và để lại nhiều hệ lụy như: Thiếu hụt lực lượng lao động, già hóa dân số nhanh và suy giảm quy mô dân số…, tác động lớn đến sự phát triển bền vững của đất nước.

Mức sinh giảm thấp nhất trong lịch sử

Việt Nam bước vào thời kỳ dân số vàng từ năm 2007 tạo cơ hội cho nền kinh tế bứt phá, phát triển nhanh. Chất lượng dân số được cải thiện về nhiều mặt... Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức mới nảy sinh: Việc duy trì mức sinh thay thế vững chắc trên phạm vi toàn quốc chưa thực sự bền vững, mức sinh chênh lệch đáng kể giữa các vùng, đối tượng, xuất hiện xu hướng mức sinh thấp.

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết, Việt Nam đang phải đối mặt với mức sinh giảm thấp.
Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết, Việt Nam đang phải đối mặt với mức sinh giảm thấp.

Theo báo cáo của Cục Dân số (Bộ Y tế), mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm dưới mức sinh thay thế, tổng tỷ suất sinh năm 2023 là 1,96 con/phụ nữ. Đây là mức giảm thấp nhất từ trước tới nay và được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo. Xu hướng mức sinh thấp và xuống rất thấp tập trung ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển.

Theo vùng kinh tế - xã hội, hiện có 2/6 vùng là Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Cửu Long có mức sinh thấp dưới mức sinh thay thế. Theo các tỉnh, thành phố, đã có tới 21/63 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, chiếm khoảng 39,37% dân số cả nước; hầu hết là những tỉnh nằm ở vùng kinh tế trọng điểm khu vực phía Nam, đô thị hóa cao, tăng trưởng kinh tế nhanh.

Mức sinh khu vực thành thị luôn thấp hơn mức 2 con/phụ nữ và gần như thay đổi không đáng kể trong gần hai thập kỷ qua (xoay quanh mức 1,7 - 1,8 con/phụ nữ). Mức sinh khu vực nông thôn giảm khá nhanh từ 2,57 con/phụ nữ (1999) xuống 2,2 con/phụ nữ (2019) và giảm xuống còn 2,07 con/phụ nữ (2023).

Cần có chính sách để bảo đảm mức sinh thay thế.
Cần có chính sách để bảo đảm mức sinh thay thế.

Bên cạnh đó, học vấn, điều kiện sống ngày càng được cải thiện khiến nhiều người có tâm lý muốn hưởng thụ, dành thời gian, tiền bạc cho các thú vui cá nhân mà không muốn sinh con. Theo ông Phạm Vũ Hoàng, nếu mức sinh cứ giảm với tốc độ như hiện nay mà không có các giải pháp để giảm bớt thì đến giai đoạn 2054 -2059, dân số Việt Nam sẽ tăng trưởng âm và giảm ngày càng nhanh.

Nhanh chóng có giải pháp hạn chế xu hướng mức sinh thấp

Nghị quyết số 21-NQ/TW, Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, nhấn mạnh: “Dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Công tác dân số là nhiệm vụ chiến lược, vừa cấp thiết vừa lâu dài; là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân; tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển”.

Để thực hiện nhiệm vụ này, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Việt Nam cần nghiên cứu, đề xuất các chính sách cụ thể ứng phó, ngăn chặn xu hướng giảm sinh nhằm bảo đảm vững chắc mức sinh thay thế của quốc gia. Cùng với đó, các địa phương trên cả nước cần tiếp tục triển khai có hiệu quả các chủ trương, chính sách, giải pháp của Đảng, Nhà nước về công tác dân số, nhất là giải pháp duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên phạm vi toàn quốc theo Chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp với các vùng, đối tượng đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Quan điểm, kinh nghiệm thực thi các chính sách ứng phó với mức sinh thấp của các nước trên thế giới và khu vực châu Á - Thái Bình Dương là những bài học thực tế quý báu đối với Việt Nam trong quá trình xây dựng chính sách.

Theo qdnd.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mù Cang Chải không phát sinh tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

Mù Cang Chải không phát sinh tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

Từ năm 2025 đến nay, xã Mù Cang Chải không phát sinh trường hợp tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Kết quả này có được nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cùng việc duy trì thường xuyên công tác tuyên truyền, vận động và các mô hình phòng, chống tảo hôn ngay tại cộng đồng.

CLB " 5 Không, 3 sạch, 3 an" xã Phúc Lợi.

Lào Cai lan tỏa “3 an” từ mỗi gia đình đến cộng đồng

Xây dựng gia đình an toàn, hòa thuận đến chăm lo an sinh, hỗ trợ phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, nội dung “3 an” trong Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” đang được các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Lấy gia đình làm nền tảng, khu dân cư làm địa bàn lan tỏa, từng bước tạo chuyển biến trong nhận thức, hành động của hội viên, phụ nữ và cộng đồng, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh.

Chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ sớm

Chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ sớm

Không còn là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi, đái tháo đường đang có xu hướng xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức, chủ động tầm soát và kiểm soát bệnh từ sớm.

Phát huy giá trị gia phong trong xây dựng đời sống mới

Phát huy giá trị gia phong trong xây dựng đời sống mới

Ở vùng cao, những giá trị tốt đẹp của gia đình, dòng họ đang được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực trong cuộc sống. Từ động viên nhau phát triển kinh tế, vận động xóa bỏ tảo hôn đến chung tay phòng, chống ma túy, các dòng họ đang phát huy những giá trị tốt đẹp của gia phong, đồng thời vun đắp những chuẩn mực tiến bộ, xây dựng gia đình ấm no, cộng đồng văn minh, bình yên.

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Bộ GD&ĐT vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027, quy định các mốc thời gian từ chuẩn bị thông tin tuyển sinh, đăng ký nguyện vọng đến công bố kết quả và xác nhận nhập học.

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Mang theo niềm đam mê nghiên cứu khoa học từ giảng đường đại học, cô giáo Đào Cẩm Nhung, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS A Mú Sung đã có 5 năm gắn bó với sự nghiệp giáo dục vùng biên giới. Không chỉ tận tâm trong giảng dạy, cô còn tích cực đổi mới phương pháp, khơi dậy niềm đam mê khám phá, sáng tạo cho học sinh thông qua những đề tài nghiên cứu gắn với thực tiễn địa phương.

Người lái đò và những chuyến đò trở lại

Người lái đò và những chuyến đò trở lại

Có những bài học theo ta suốt cuộc đời, có những người thầy, người cô vẫn vẹn nguyên trong ký ức dù năm tháng trôi qua. Những cuộc hội ngộ sau hàng chục năm xa cách đưa thầy và trò trở về với một thời áo trắng, nối dài câu chuyện đẹp về tình nghĩa và lòng biết ơn.

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Hơn 20 năm gắn bó với sự nghiệp trồng người, thầy giáo Nguyễn Tường Linh, Trường THCS Yên Bình (xã Yên Bình) và thầy giáo Cao Văn Long, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Yên Bái không chỉ tận tụy với công tác giảng dạy mà còn là những người tâm huyết với phong trào thể thao học đường.

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), các địa phương tổ chức gặp mặt, tri ân đội ngũ nhà giáo, biểu dương những đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, đồng thời động viên cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên các trường tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học.

fb yt zl tw