Biện pháp nào để ngăn chặn mức sinh thấp?

Chia sẻ tại hội thảo quốc tế tham vấn chính sách, giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp, do Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội ngày 28-8 vừa qua, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết nếu mức sinh ở nước ta giảm thấp và kéo dài sẽ tác động trực tiếp, sâu sắc tới quy mô dân số, cơ cấu dân số và để lại nhiều hệ lụy như: Thiếu hụt lực lượng lao động, già hóa dân số nhanh và suy giảm quy mô dân số…, tác động lớn đến sự phát triển bền vững của đất nước.

Mức sinh giảm thấp nhất trong lịch sử

Việt Nam bước vào thời kỳ dân số vàng từ năm 2007 tạo cơ hội cho nền kinh tế bứt phá, phát triển nhanh. Chất lượng dân số được cải thiện về nhiều mặt... Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức mới nảy sinh: Việc duy trì mức sinh thay thế vững chắc trên phạm vi toàn quốc chưa thực sự bền vững, mức sinh chênh lệch đáng kể giữa các vùng, đối tượng, xuất hiện xu hướng mức sinh thấp.

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết, Việt Nam đang phải đối mặt với mức sinh giảm thấp.
Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết, Việt Nam đang phải đối mặt với mức sinh giảm thấp.

Theo báo cáo của Cục Dân số (Bộ Y tế), mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm dưới mức sinh thay thế, tổng tỷ suất sinh năm 2023 là 1,96 con/phụ nữ. Đây là mức giảm thấp nhất từ trước tới nay và được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo. Xu hướng mức sinh thấp và xuống rất thấp tập trung ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển.

Theo vùng kinh tế - xã hội, hiện có 2/6 vùng là Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Cửu Long có mức sinh thấp dưới mức sinh thay thế. Theo các tỉnh, thành phố, đã có tới 21/63 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, chiếm khoảng 39,37% dân số cả nước; hầu hết là những tỉnh nằm ở vùng kinh tế trọng điểm khu vực phía Nam, đô thị hóa cao, tăng trưởng kinh tế nhanh.

Mức sinh khu vực thành thị luôn thấp hơn mức 2 con/phụ nữ và gần như thay đổi không đáng kể trong gần hai thập kỷ qua (xoay quanh mức 1,7 - 1,8 con/phụ nữ). Mức sinh khu vực nông thôn giảm khá nhanh từ 2,57 con/phụ nữ (1999) xuống 2,2 con/phụ nữ (2019) và giảm xuống còn 2,07 con/phụ nữ (2023).

Cần có chính sách để bảo đảm mức sinh thay thế.
Cần có chính sách để bảo đảm mức sinh thay thế.

Bên cạnh đó, học vấn, điều kiện sống ngày càng được cải thiện khiến nhiều người có tâm lý muốn hưởng thụ, dành thời gian, tiền bạc cho các thú vui cá nhân mà không muốn sinh con. Theo ông Phạm Vũ Hoàng, nếu mức sinh cứ giảm với tốc độ như hiện nay mà không có các giải pháp để giảm bớt thì đến giai đoạn 2054 -2059, dân số Việt Nam sẽ tăng trưởng âm và giảm ngày càng nhanh.

Nhanh chóng có giải pháp hạn chế xu hướng mức sinh thấp

Nghị quyết số 21-NQ/TW, Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, nhấn mạnh: “Dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Công tác dân số là nhiệm vụ chiến lược, vừa cấp thiết vừa lâu dài; là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân; tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển”.

Để thực hiện nhiệm vụ này, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Việt Nam cần nghiên cứu, đề xuất các chính sách cụ thể ứng phó, ngăn chặn xu hướng giảm sinh nhằm bảo đảm vững chắc mức sinh thay thế của quốc gia. Cùng với đó, các địa phương trên cả nước cần tiếp tục triển khai có hiệu quả các chủ trương, chính sách, giải pháp của Đảng, Nhà nước về công tác dân số, nhất là giải pháp duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên phạm vi toàn quốc theo Chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp với các vùng, đối tượng đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Quan điểm, kinh nghiệm thực thi các chính sách ứng phó với mức sinh thấp của các nước trên thế giới và khu vực châu Á - Thái Bình Dương là những bài học thực tế quý báu đối với Việt Nam trong quá trình xây dựng chính sách.

Theo qdnd.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Hơn 20 năm gắn bó với sự nghiệp trồng người, thầy giáo Nguyễn Tường Linh, Trường THCS Yên Bình (xã Yên Bình) và thầy giáo Cao Văn Long, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Yên Bái không chỉ tận tụy với công tác giảng dạy mà còn là những người tâm huyết với phong trào thể thao học đường.

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), các địa phương tổ chức gặp mặt, tri ân đội ngũ nhà giáo, biểu dương những đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, đồng thời động viên cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên các trường tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học.

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Sau 10 ngày triển khai, khóa đào tạo qua thực hành gắn với sản xuất thực chiến trong lĩnh vực phim tài liệu truyền hình tại Lào Cai do Trung tâm Nghiên cứu Phát triển (Đài Truyền hình Việt Nam) phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai cùng các đơn vị liên quan tổ chức đã hoàn thành các nội dung đề ra.

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Nghị quyết số 48/2026/NQ-CP tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại địa bàn các xã khu vực II, khu vực III, thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2016 - 2020 mà các xã này không còn trong danh sách của giai đoạn 2021-2025.

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng công nghệ và các nền tảng số đang hỗ trợ kết nối thông tin từ tỉnh đến cơ sở, giúp địa phương chủ động ứng phó thiên tai, bảo vệ tài sản và an toàn tính mạng của người dân.

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Dù điều kiện dạy và học ở các trường vùng cao trên địa bàn tỉnh còn nhiều khó khăn, song khoảng cách về tiếp cận tri thức đang từng bước được thu hẹp nhờ sự đổi mới của đội ngũ giáo viên. Ứng dụng công nghệ số trở thành một phần thiết thực trong hoạt động chuyên môn, giúp học sinh dễ hình dung, mạnh dạn tương tác và chủ động hơn trong học tập.

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Đến Trường Mầm non số 2 Trấn Yên, xã Trấn Yên, hình ảnh quen thuộc đọng lại trong tâm trí phụ huynh và học trò chính là nụ cười rạng rỡ và sự ân cần của cô giáo Vi Thanh Thảo. Tròn 8 năm gắn bó với sự nghiệp “trồng người”, cô giáo người dân tộc Nùng, sinh năm 1994, đã khẳng định tinh thần nhiệt huyết, đổi mới sáng tạo của thế hệ nhà giáo trẻ trong thời đại số.

Si Ma Cai chung tay chăm sóc người cao tuổi

Si Ma Cai chung tay chăm sóc người cao tuổi

Ở tuổi xế chiều, người cao tuổi luôn mong muốn được chăm lo không chỉ về vật chất, mà quan trọng hơn là sự quan tâm, sẻ chia, có môi trường giao lưu, sinh hoạt và tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng. 

fb yt zl tw