Bảo đảm chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số

Theo chương trình kỳ họp thứ 5, chiều 21/6, các đại biểu Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, tiếp tục thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Nội dung được nhiều đại biểu quan tâm, tập trung cho ý kiến là chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

Đoàn Hội đồng nhân dân các tỉnh Hải Dương, Điện Biên dự phiên họp.

Chính sách phải tổng thể, toàn diện

Đại biểu Ngô Trung Thành (Đắk Lắk) nhấn mạnh, đất ở, đất sản xuất có vai trò đặc biệt quan trọng đối với cuộc sống của đồng bào dân tộc. Do đó, việc sửa đổi Luật Đất đai lần này phải góp phần bảo đảm để các hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là các hộ khó khăn có đất sản xuất, đất ở như mục tiêu Nghị quyết số 18-NQ/TW Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao, đã đề ra (Nghị quyết 18).

Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo Luật, đối chiếu với Nghị quyết 18, Hiến pháp 2013 và yêu cầu thực tiễn, đại biểu cho rằng, dự thảo Luật vẫn còn một số vấn đề lớn. Cụ thể, quy định của dự thảo Luật chưa toàn diện, chưa thể chế hóa đầy đủ nội dung Nghị quyết 18. Về đối tượng, Nghị quyết 18 đề ra mục tiêu giải quyết cơ bản tồn tại, vướng mắc liên quan đến đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số nói chung. Tuy nhiên, dự thảo Luật chỉ tập trung giải quyết cho đồng bào dân tộc thiểu số thuộc địa bàn điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, như vậy là hẹp hơn so với Nghị quyết 18.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 18 yêu cầu cần có chính sách ưu đãi về thuế nhưng dự thảo Luật chưa quy định rõ nội dung này.

Về quản lý sử dụng đất nông nghiệp, Nghị quyết 18 nêu cần có cơ chế hiệu quả để ngăn chặn người dân chuyển nhượng sau khi được giao đất. Thực tế thời gian qua cho thấy, do trình độ dân trí của đồng bào dân tộc thiểu số không đồng đều, một bộ phận hiểu biết pháp luật và xã hội còn hạn chế hoặc do bị lợi dụng dẫn đến không còn đất sản xuất, thiếu đất ở.

Quy định về vấn đề này, Khoản 1 Điều 49 dự thảo Luật dựa trên cơ sở luật hóa các quy định hiện hành, nhưng lại "lỏng" hơn so với quy định hiện hành. Cụ thể, Nghị định của Chính phủ quy định, sau 10 năm mới được chuyển nhượng và phải kèm theo điều kiện có xác nhận không có nhu cầu sử dụng đất hoặc chuyển khỏi địa bàn cư trú. Tuy nhiên, dự thảo Luật quy định sau 10 năm, trừ trường hợp được xác nhận.

"Điều này có nghĩa là nếu có xác nhận không có nhu cầu sử dụng đất hoặc chuyển khỏi địa bàn cư trú thì mặc dù chưa đến 10 năm sẽ vẫn được chuyển nhượng. Quy định như vậy quá "lỏng", dễ dẫn đến tình trạng thâu tóm đất đai, không đáp ứng yêu cầu Nghị quyết 18", đại biểu Ngô Trung Thành chỉ rõ.

Ngoài ra, việc dự thảo Luật để Thủ tướng Chính phủ quy định khung chính sách về hỗ trợ đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số là chưa hoàn toàn phù hợp. Theo đại biểu, vấn đề này phải thuộc thẩm quyền và trách nhiệm của Quốc hội.

Từ những phân tích trên, đại biểu Ngô Trung Thành đề nghị, chính sách đất đai phải được áp dụng đối với tất cả đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất hoặc đất ở như mục tiêu đề ra tại Nghị quyết 18 để không ai bị bỏ lại phía sau. Bên cạnh đó, chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số phải là chính sách tổng thể, toàn diện; cần quy định trách nhiệm của Nhà nước, những ưu đãi, hỗ trợ cụ thể cho đồng bào; nghĩa vụ, trách nhiệm của đồng bào đối với Nhà nước, đối với đất đai được giao. Dự thảo Luật cần có quy định thu hồi đất của các nông, lâm trường hoạt động kém hiệu quả để giao lại cho các hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số đang thiếu đất sản xuất tại địa phương.

Liên quan đến trách nhiệm của Nhà nước về đất đai với đồng bào dân tộc thiểu số, đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Thái Nguyên) đề nghị quy định chính sách áp dụng cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi cho phù hợp, đúng theo tinh thần Kết luận của Bộ Chính trị và Nghị quyết của Quốc hội, thay vì chỉ giới hạn trong phạm vi địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Đại biểu phân tích, đồng bào dân tộc thiểu số hiện cư trú ở trên 5.200 xã, trong khi vùng đặc biệt khó khăn chỉ có 1.500 xã. Các xã đặc biệt khó khăn hiện đang giảm hàng năm, trong khi thực tế đây vẫn là vùng khó khăn, diện đồng bào thiếu đất nằm ở cả các xã khu vực 1, khu vực 2 và các xã về đích nông thôn mới.

Bên cạnh đó, diện các xã đặc biệt khó khăn thay đổi theo từng năm và từng giai đoạn, có ra, có vào theo các tiêu chí quy định, nhất là về chuẩn nghèo, dẫn đến sự bất cập trong áp dụng chính sách.

Đáng chú ý, vùng đặc biệt khó khăn, phần lớn không còn có đất hoặc rất ít quỹ đất. Do vậy, việc cấp đất, giao đất cho người dân nhiều nơi là bất khả thi và cần có giải pháp phù hợp.

Có chính sách tài chính đất đai phù hợp với hộ nghèo

Đại biểu Quốc hội tỉnh Kon Tum Nàng Xô Vi phát biểu ý kiến.

Đại biểu Nàng Xô Vi (Kon Tum) đánh giá, đây là dự án Luật quan trọng, liên quan trực tiếp đến người dân, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Dự thảo Luật cần quy định rõ về đảm bảo có đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, có chính sách ưu tiên, chính sách tài chính đối với hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số...

Nhằm thể chế hóa nội dung, có chính sách phù hợp để ưu tiên giao đất cho đồng bào dân tộc thiếu đất sản xuất, chính sách tài chính về đất đai phù hợp đối với hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số, đại biểu Nàng Xô Vi đề nghị sửa đổi Khoản 1, Khoản 2, Điều 17 dự thảo Luật liên quan đến trách nhiệm của Nhà nước về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Việc sửa đổi theo hướng mở rộng đối tượng đồng bào dân tộc thiểu số ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn được Nhà nước bảo đảm về đất ở, đất sản xuất... phù hợp với phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế của từng vùng.

Ngoài các chính sách hiện hành, đại biểu Nàng Xô Vi cho rằng, cần tạo thêm quỹ đất từ diện tích thực tế đang có của các địa phương và sử dụng đất để giải quyết nhu cầu sản xuất của các hộ gia đình đang thiếu đất sản xuất, trong đó tập trung vào quỹ đất nông nghiệp do xã, cộng đồng dân cư quản lý; đặc biệt là diện tích do các nông, lâm trường đã bàn giao về cho địa phương quản lý.

Theo đại biểu Lý Thị Lan (Hà Giang), việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường còn nhiều hạn chế, bất cập. Các công ty nông, lâm nghiệp không thực hiện sản xuất hoặc sản xuất kém hiệu quả để đất đai lãng phí, bị lấn chiếm. Trong khi đó, đất nông, lâm trường thường là những nơi có đồng bào dân tộc thiểu số sống xung quanh. Đồng bào dân tộc thiểu số có tập quán ở đâu thì sản xuất ở đó. Tuy nhiên, hiện nay, họ rất thiếu đất sản xuất.

Đại biểu đề nghị cần bổ sung quy định vào Điều 79 dự thảo Luật về nội dung thu hồi đất nông, lâm trường, kể cả đất đã giao, cho thuê, nhưng các đơn vị không thực hiện sản xuất, sử dụng đất không hiệu quả, không đúng mục đích và phải thu hồi đất có khả năng canh tác để giao cho đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo sống ở khu vực có đất nông, lâm trường để canh tác, góp phần tạo sinh kế cho người dân.

Theo Báo Tin tức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên thúc đẩy mô hình liên kết "ba nhà", tạo động lực đổi mới sáng tạo

Tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên thúc đẩy mô hình liên kết "ba nhà", tạo động lực đổi mới sáng tạo

Sáng 16/11, tại tỉnh Lào Cai, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với UBND tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên tổ chức Hội thảo quốc tế “Thúc đẩy liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp trong đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Đề cao vai trò của Cộng đồng Pháp ngữ trong thúc đẩy đối thoại, đoàn kết, củng cố lòng tin

Đề cao vai trò của Cộng đồng Pháp ngữ trong thúc đẩy đối thoại, đoàn kết, củng cố lòng tin

Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, sáng 16/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể bàn tròn, đề cao vai trò của Cộng đồng Pháp ngữ trong thúc đẩy đối thoại, đoàn kết, củng cố lòng tin, ngăn ngừa xung đột, tạo dựng nền tảng cho hòa bình và hợp tác, phát triển bền vững.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm hợp tác ASEAN - Trung Quốc

Sáng 16/11, tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng các nhà Lãnh đạo ASEAN và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Trung Quốc lần thứ 29.

Ngày hội đại đoàn kết lan tỏa bản sắc văn hóa ở Lào Cai

Ngày hội đại đoàn kết lan tỏa bản sắc văn hóa ở Lào Cai

Hướng tới kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), nay là Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, nhiều địa phương trong tỉnh Lào Cai đồng loạt tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và chăm lo an sinh xã hội.

Phát huy trí tuệ, nhiệt huyết của doanh nghiệp và thế hệ trẻ vì tương lai ASEAN

Phát huy trí tuệ, nhiệt huyết của doanh nghiệp và thế hệ trẻ vì tương lai ASEAN

Ngày 15/11, tại Manila, trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam, đại diện Việt Nam tham dự hai phiên đối thoại của các nhà lãnh đạo ASEAN với Hội đồng Tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN-BAC) và với đại diện thanh niên khu vực.

Các hoạt động tiếp xúc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

Các hoạt động tiếp xúc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

Theo đặc phái viên TTXVN, chiều 15/11, tại thủ đô Phnom Penh, Vương quốc Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc gặp với Tổng Thư ký Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) Louise Mushikiwabo, Tổng thống Bulgaria Iliana Yotova, Tổng thống Benin Romuald Wadagni tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20.

Quán triệt, học tập, triển khai Chỉ thị 06-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới

VKSND khu vực 6 - Lào Cai: Quán triệt, học tập, triển khai Chỉ thị 06-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới

Quán triệt tinh thần Chỉ thị, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Lào Cai coi việc học tập, triển khai thực hiện là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với đổi mới tổ chức, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, xây dựng đơn vị trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Doanh nghiệp Pháp ngữ về đổi mới sáng tạo tại Campuchia

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Doanh nghiệp Pháp ngữ về đổi mới sáng tạo tại Campuchia

Theo đặc phái viên TTXVN, ngày 15/11, tại Phnom Penh, Campuchia, Diễn đàn Doanh nghiệp đổi mới sáng tạo Pháp ngữ (FrancoTech 2026) đã được tổ chức nhân dịp Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ, đã có bài phát biểu quan trọng khai mạc diễn đàn.

Đổi mới hoạt động để tạo sự đồng thuận ở Hạnh Phúc

Đổi mới hoạt động để tạo sự đồng thuận ở Hạnh Phúc

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hạnh Phúc đang từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và triển khai các phong trào thi đua thiết thực. Qua đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết, tạo sự đồng thuận, huy động sức dân chung tay xây dựng xã Hạnh Phúc phát triển.

fb yt zl tw