Băng giá và sương muối: Một hiện tượng cực đoan nguy hiểm

Về mùa đông tại các vùng cao và núi cao tỉnh Lào Cai hầu như năm nào cũng xảy ra băng giá, sương muối. Đây là một hiện tượng thời tiết cực đoan rất nguy hại cho cây trồng, vật nuôi các loại.

Băng giá, sương muối thường xuất hiện từ cuối tháng 11 cho đến nửa đầu tháng 2 năm sau. Nhưng nhiều nhất là vào tháng 12 và tháng 1. Tuy nhiên ở các vùng núi cao trên 2000m, thuộc khu vực phía Đông dãy núi Hoàng Liên Sơn, có năm rét sâu và kéo dài đến cuối tháng 2, đầu tháng 3 vẫn còn có băng giá hoặc sương muối xảy ra.

Băng giá là hiện tượng trong một đêm giá lạnh trên những vũng nước, hoặc chậu đựng nước để ngoài trời hình thành một lớp váng băng nổi trên mặt gọi là băng giá. Khác với sương muối là hiện tượng những tinh thể băng nhỏ bám vào mái nhà, cành cây, ngọn cỏ, đường đi, trông rất giống với các hạt muối ăn thường dùng.

Về nguyên nhân hình thành, băng giá xảy ra khi nhiệt độ mặt đất xuống đến 0 độ C, trong khi đó nhiệt độ không khí còn trên 0 độ C; còn sương muối là vật phẩm ngưng hoa nên nhiệt độ không những hạ xuống 0 độ C, mà còn phải hạ xuống tới điểm sương. Vì thế, khi băng giá xuất hiện thì sương muối có thể xuất hiện hay không, ngược lại khi sương muối xảy ra thì đều xuất hiện băng giá mặt đất. Băng giá, sương muối hình thành là do không khí lạnh mạnh từ phía Bắc tràn xuống miền Bắc nước ta, mức độ lạnh đi của không khí có liên quan đến biến trình ngày của nhiệt độ và sự lạnh đi do bức xạ của mặt đệm vào ban đêm. Do đó băng giá, sương muối thường hình thành vào khoảng nửa đêm về sáng, lúc đó mặt đất bị nguội lạnh đi nhiều nhất, hơi nước ở trong lớp không khí sát đất tiếp xúc với bề mặt lạnh bị lạnh đi nhanh chóng sẽ ngưng tụ rồi kết tinh lại. Điều kiện thuận lợi để cho băng giá, sương muối hình thành là ban đêm bầu trời phải từ ít đến quang mây, gió nhẹ hoặc lặng gió dẫn đến bức xạ nhiệt mặt đất lớn. Trong ngày băng giá, sương muối thường xảy ra vào khoảng sau đêm và tồn tại đến 7-8 giờ sáng ngày hôm sau, những khu vực cao hơn tồn tại đến 8-9 giờ. Khi mặt trời lên cao mới tan hết, ở một số đỉnh núi cao đôi khi băng giá, sương muối hình thành ngay từ chập tối.

Tại các xã vùng cao huyện Bắc Hà, Mường Khương, Bát Xát, thị xã Sa Pa vào các tháng chính đông tần xuất có băng giá, sương muối xảy ra chiếm tỷ lệ lớn. Đặc biệt tại Sa Pa thì năm nào cũng xuất hiện băng giá, sương muối tùy theo mức độ nặng nhẹ. Trung bình cứ 8-10 năm băng giá, sương muối xảy ra với cường độ mạnh và kéo theo mưa tuyết xuất hiện. Tóm lại tại Lào Cai băng giá, sương muối tăng dần từ Tây sang Đông, từ vùng thấp lên vùng cao, nơi nào có băng giá và sương muối nhiều cũng là nơi số ngày các đợt băng giá, sương muối kéo dài và ngược lại.

Băng giá, sương muối rất nguy hiểm đối với cây trồng và vật nuôi. Thường mỗi khi xuất hiện và kéo dài thì cây trồng, hoa màu bị hư hại rất nặng do nhiệt độ xuống quá thấp. Đặc biệt đối với các loại cây non, do lượng nước chứa trong cây nhiều nên khi các tinh thể băng bám vào thân cây, làm cho nước trong cây cũng bị băng kết lại khiến các mao mạch, tế bào trong cây bị vỡ, sự vận chuyển chất dinh dưỡng và nước của cây không còn dẫn đến cây bị chết. Tuy nhiên, mức độ tác hại của chúng còn phụ thuộc vào khả năng chịu rét của từng loại cây trồng. Vào mức độ giá rét, thời gian kéo dài của từng đợt băng giá, sương muối xảy ra. Đối với vật nuôi chúng thường gây ra bệnh sưng cước chân ở trâu, bò; bệnh tụ huyết trùng và rù trên gà, vịt…

Để hạn chế mọi thiệt hại do băng giá, sương muối gây ra, theo phương pháp cổ truyền của người dân vùng thường có băng giá, sương muối là vào mùa đông đối với cây trồng cần tích cực bón các loại phân như lân, kaly, tro bếp để tăng độ cứng cáp cho cây. Từ đó cây trồng có sức chống chọi lại với lạnh rét sâu, ngừng bón các loại phân có chứa hàm lượng nito nhiều. Biện pháp hữu hiệu nhất là dùng tấm ni lông phủ kín cây non các loại, không chăn thả vật nuôi ngoài trời khi băng giá, sương muối chưa tan hết.

laocai.gov.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những nồi cháo ấm tình người

Những nồi cháo ấm tình người

“Sống trong đời sống cần có một tấm lòng. Để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi...” - những ca từ mộc mạc mà sâu sắc trong bài hát “Để gió cuốn đi” của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã trở thành thông điệp xuyên suốt hoạt động thiện nguyện mà thầy và trò Trường THCS Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ (Lào Cai) bền bỉ thực hiện. Bởi đôi khi, lòng tốt chỉ đơn giản là bát cháo nóng, lời hỏi thăm chân thành hay nụ cười động viên người đang gặp khó khăn.

Lào Cai tăng cường quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám, chữa bệnh

Lào Cai tăng cường quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám, chữa bệnh

UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá thuốc, thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm và dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh trong những tháng cuối năm 2026, nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định giá và bảo đảm quyền lợi của người dân.

Nông dân vùng cao thích ứng với biến đổi khí hậu

Nông dân vùng cao thích ứng với biến đổi khí hậu

Người dân ở vùng cao Lào Cai bao đời nay sống dựa vào ruộng đồng, núi rừng. Thế nhưng, những năm qua, thiên tai diễn biến dị thường đã tác động tiêu cực đến đời sống và sản xuất, đe dọa trực tiếp đến sinh kế của hàng nghìn hộ dân.

Viettel công bố hệ sinh thái giải pháp số cho doanh nghiệp, triển khai chương trình thúc đẩy chuyển đổi số tới 370 tỷ đồng tại TP.HCM

Viettel công bố hệ sinh thái giải pháp số cho doanh nghiệp, triển khai chương trình thúc đẩy chuyển đổi số tới 370 tỷ đồng tại TP.HCM

Ngày 17/11/2026, tại Diễn đàn “Kết nối giải pháp chuyển đổi số doanh nghiệp Việt”, Tổng Công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom) công bố hệ sinh thái giải pháp số đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp, từ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa đến các tập đoàn lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Chăm lo toàn diện cho đội ngũ nhà giáo

Chăm lo toàn diện cho đội ngũ nhà giáo

Đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, Kết luận số 91-KL/TW, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng với Luật Nhà giáo, chiến lược phát triển đội ngũ nhà giáo đang được ngành Giáo dục đặt ở vị trí trung tâm. 

Khi lòng dân “xây” nên thành luỹ

Khi lòng dân “xây” nên thành luỹ

Bằng uy tín và sự kiên trì, đội ngũ trưởng thôn, người có uy tín ở Lào Cai đang góp sức đẩy lùi ma túy ngay tại cơ sở. Họ vận động người dân chủ động phòng ngừa, giúp đỡ người lầm lỡ, khơi dậy trách nhiệm của mỗi gia đình, dòng họ, tạo nên những “thành lũy” vững chắc bảo vệ bình yên bản làng.

Mậu A đạt 87/100 điểm tiêu chí quốc gia về y tế xã

Mậu A đạt 87/100 điểm tiêu chí quốc gia về y tế xã

Xã Mậu A đạt 87/100 điểm theo Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã năm 2026. Cả 10 tiêu chí đều đạt ít nhất 50% số điểm, không có chỉ tiêu bị điểm liệt. UBND xã báo cáo kết quả này tại buổi làm việc sáng 18/11/2026 với Đoàn giám sát, hỗ trợ của Sở Y tế tỉnh Lào Cai về thực hiện các tiêu chí y tế và xây dựng nông thôn mới.

Nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật trong trường học

Nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật trong trường học

Thực hiện chủ trương tăng cường giáo dục nghệ thuật trong trường học, hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh và gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, nhất là vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đang đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, văn nghệ với nhiều hình thức phong phú. 

fb yt zl tw