Trong bối cảnh chuyển đổi số, sáng kiến "Phần mềm bản đồ điện tử xe cứu thương" của nhóm tác giả Nguyễn Trung Hiếu – Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai và Nguyễn Văn Hùng – cán bộ Công nghệ thông tin Trung tâm Y tế khu vực Yên Bái đã trở thành điểm sáng công nghệ. Sáng kiến đạt giải Ba tại Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Yên Bái năm 2024 (trước hợp nhất), là 1 trong 9 sáng kiến được công nhận hiệu quả, có khả năng áp dụng rộng rãi trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
Sáng kiến này ra đời từ nhu cầu thực tế: làm thế nào để rút ngắn thời gian "vàng" trong cấp cứu ngoại viện. Với vai trò là người quản lý ngành y tế, ông Nguyễn Trung Hiếu thấu hiểu những rào cản về địa hình, khoảng cách và sự điều phối xe cứu thương thủ công vốn còn nhiều bất cập. Ý tưởng về hệ thống định vị, điều hành trực tuyến được ông đề xuất và cùng anh Nguyễn Văn Hùng hiện thực hóa. Với quyết tâm cao, chỉ trong 4 tháng, phần mềm được hoàn thiện, đưa vào vận hành thử nghiệm và sử dụng rộng rãi trên phần mềm Yên Bái S (trước hợp nhất) vào đầu năm 2024.
Chia sẻ về khởi nguồn của ý tưởng, ông Nguyễn Trung Hiếu cho biết: Trước đây, việc điều phối xe cứu thương chủ yếu qua điện thoại, người quản lý khó nắm bắt được vị trí chính xác của từng xe, tình trạng xe đang trống hay đang chở bệnh nhân. Tôi trăn trở về một giải pháp có thể minh bạch hóa toàn bộ lộ trình và tối ưu hóa việc điều phối. Phần mềm bản đồ số không chỉ là công cụ quản lý mà còn là cam kết của ngành y tế về việc phục vụ người dân nhanh nhất, kịp thời và hiệu quả nhất.
Phần mềm được thiết kế để tích hợp dữ liệu GPS từ các xe cứu thương lên một giao diện bản đồ trực quan. Hệ thống cho phép trung tâm điều hành theo dõi trực tuyến vị trí, tốc độ và lộ trình của từng phương tiện. Khi có cuộc gọi cấp cứu, hệ thống sẽ tự động xác định xe ở gần hiện trường nhất, tính toán quãng đường ngắn nhất và cung cấp thông tin liên lạc tức thời giữa lái xe, bác sĩ và người nhà bệnh nhân.
Anh Nguyễn Văn Hùng, cán bộ Công nghệ thông tin - người trực tiếp triển khai phần mềm, chia sẻ: Thử thách lớn nhất là làm sao để phần mềm vận hành ổn định trong điều kiện địa hình đồi núi, sóng điện thoại không đồng nhất tại các khu vực vùng sâu, vùng xa. Tôi đã dành 4 tháng tập trung tối ưu hóa thuật toán, đảm bảo giao diện đơn giản nhất cho lái xe và nhân viên y tế thao tác.
Khi nhìn thấy những chuyến xe cứu thương đầu tiên hiển thị chính xác trên bản đồ và đến được với bệnh nhân đúng thời điểm, nhóm tác giả hiểu rằng nỗ lực của mình đã mang lại giá trị thực tế cho cộng đồng.
Hiện tại, sáng kiến đang được triển khai thực tế tại tỉnh Lào Cai (khu vực Yên Bái cũ) với sự tham gia của 12 đơn vị y tế và 23 xe cứu thương đã được tích hợp trên hệ thống. Kết quả cho thấy, thời gian tiếp cận hiện trường của xe cứu thương đã giảm đáng kể, tình trạng điều xe chồng chéo được loại bỏ hoàn toàn. Tính minh bạch trong việc sử dụng xe công cũng được nâng cao, giúp lãnh đạo các đơn vị quản lý sát sao nguồn lực y tế.
Phần mềm hiện tại đã thu hút 16.397 lượt truy cập trên website của Sở Y tế tỉnh Lào Cai. Thời gian tới, phần mềm bản đồ điện tử xe cứu thương sẽ được triển khai đồng bộ trên quy mô toàn tỉnh Lào Cai. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu y tế thông minh mà tỉnh đã đề ra. Việc mở rộng quy mô không chỉ dừng lại ở số lượng phương tiện mà còn hướng tới tích hợp thêm các tính năng như: cập nhật tình trạng bệnh nhân ngay trên xe về bệnh viện tuyến trên, hỗ trợ hội chẩn từ xa (Telemedicine) trong quá trình di chuyển.
Sáng kiến của nhóm tác giả Nguyễn Trung Hiếu và Nguyễn Văn Hùng đã giải quyết bài toán khó của y tế vùng cao: tiếp cận dịch vụ y tế công bằng và nhanh chóng. Đối với người dân, thấy được sự minh bạch và chuyên nghiệp trong điều phối cấp cứu giúp họ yên tâm hơn trong những tình huống khẩn cấp.
Việc được công nhận là sáng kiến có hiệu quả áp dụng cấp tỉnh năm 2025 là minh chứng cho tư duy đổi mới, dám nghĩ dám làm của cán bộ y tế Lào Cai xuất phát từ trăn trở thực tế và năng lực tự chủ công nghệ, nhóm tác giả đã tạo ra cú huých quan trọng cho chuyển đổi số ngành y tế tại địa phương.
Bản đồ số xe cứu thương chính là lời giải cho bài toán tối ưu hóa nguồn lực y tế hiện nay. Khi hệ thống được phủ sóng toàn tỉnh, Lào Cai sẽ sở hữu mạng lưới bản đồ xe cứu thương hiện đại, góp phần bảo vệ sức khỏe và tính mạng nhân dân. Thành công của sáng kiến này cũng mở ra triển vọng về việc nhân rộng mô hình ra các địa phương có địa hình tương đồng, khẳng định vị thế của ngành y tế Lào Cai trong ứng dụng công nghệ thông tin vào phục vụ an sinh xã hội.
