Mùa con ong đi lấy mật

LCĐT - Theo lẽ thường, mùa nào cũng thế, cứ có hoa là ong sẽ đi lấy mật. Thế nhưng, vì sao người ta vẫn thường mặc định một cột mốc vô hình rằng: Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật?

Niềm vui mùa mật ngọt.
Niềm vui mùa mật ngọt.

Đấy là một câu trong bài hát “Tháng Ba Tây Nguyên” của nhạc sỹ Văn Thắng, phổ thơ Thân Như Thơ. Đối với vùng cao Tây Bắc, có thể bài hát này không quá nổi tiếng nhưng câu hát “Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật” gần như đã trở thành mặc định không chỉ với người nuôi ong, mà còn với tất cả nông dân quanh năm ngóng đợi mùa màng. Với nông dân, con ong là bạn. Ong cần mẫn lấy mật, vô tình thụ phấn cho cây trồng, góp công tạo nên mùa màng bội thu. Ong là thiên địch, giúp người dân tiêu diệt nhiều loại sâu hại. Vào mùa xuân, khi tiết trời ấm dần lên, trăm hoa đua nở, rộ nhất là vào độ tháng Ba. Vậy quả thực, nói tháng Ba là mùa để ong đi lấy mật là quan điểm không mấy ai phủ nhận.

Đầu tháng Ba, nắng ấm gọi cây cối thức giấc sau một mùa đông dài, trên khắp các triền đồi, hoa rừng chen nhau nở, khắp các vườn vải, vườn nhãn, hoa cũng vào mùa. Chúng tôi ghé trại ong của anh Cao Văn Chiến - một trong những người nuôi ong quy mô lớn nhất nhì xã Xuân Quang (Bảo Thắng) nói riêng và trong tỉnh nói chung. Anh Chiến khẳng định chắc nịch với chúng tôi: Mùa nào ong cũng đi lấy mật, cứ hoa nở là ong sẽ đi lấy mật. Thế nhưng, mùa này ong lấy được nhiều mật nhất và mật ong mùa này cũng là ngon nhất, nên ai cũng cho rằng, tháng Ba là mùa ong đi lấy mật. Từ tháng Ba đến tháng Sáu, ong cho quay mật khoảng 8 đợt, sau đó cho ong nghỉ, hạn chế khai thác để tách đàn, nhân giống. Nhà nông coi ong là bạn, còn ong coi chúng ta là “ngân hàng” để trữ mật, ong sẽ gắn bó khi chúng ta đảm bảo chúng luôn đủ mật để nuôi ong non vào mùa chúng không lấy được mật. Để đảm bảo được điều đó, người nuôi ong phải giữ đủ lượng mật cho ong khi ong cần. Tuy nhiên, để có được năng suất mật lớn, người nuôi ong sẽ di chuyển đàn ong đến nơi có nguồn hoa mới để chúng có thể tiếp tục khai thác mật quanh năm. Nếu không có mật để nuôi ong non, ong sẽ bay đi.

Anh Chiến mặc bộ đồ bảo hộ màu trắng và cẩn thận lý giải tập tính của ong, bản chất ong là mù màu, nếu mặc đồ màu trắng, ong sẽ ít đốt, những người mặc đồ màu đen hoặc tối màu dễ bị ong tấn công. Anh cũng không quên dặn chúng tôi đi lại nhẹ nhàng, bởi ong sẽ tấn công tập trung một mục tiêu khi chúng cảm thấy bị đe dọa, nếu thực hiện mọi thao tác nhẹ nhàng, kể cả việc lấy mật, rất ít trường hợp bị ong đốt.

Anh Chiến hiện làm chủ 5 trại nuôi ong với tổng gần 1.000 đàn ong cả nội lẫn ngoại. Mỗi mùa, anh tìm nơi hợp lý để đặt đõ ong, sao cho chúng có thể kiếm được nhiều mật nhất có thể. Con đường để chinh phục con ong của anh Chiến cũng trải qua không ít gian nan. Với hơn 20 năm làm nghề nuôi ong, anh Chiến “hiểu con ong như hiểu chính mình” để từ đó có thể từng giữ được ong, tách đàn, nuôi ong lấy mật và bán giống, bán vật tư nghề ong. Tâm huyết với nghề, sản phẩm mật ong của anh Chiến và một số hộ ở xã Xuân Quang đã được xây dựng thương hiệu, trở thành một trong những sản phẩm OCOP của tỉnh.

Anh Phạm Thanh Tình kiểm tra đàn ong của gia đình.
Anh Phạm Thanh Tình kiểm tra đàn ong của gia đình.

Tại Lào Cai, nuôi ong không phải nghề mới, nhưng người nuôi ong quy mô trong tỉnh thì chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Anh Phạm Thanh Tình, xã Bảo Hà (Bảo Yên) kế thừa nghề nuôi ong từ bố - cựu chiến binh Phạm Thanh Xuân, người khai sinh thương hiệu mật ong Thanh Xuân nổi tiếng của Lào Cai. Anh Tình làm quen với ong từ nhỏ, dành cả tuổi thanh xuân để cùng đàn ong rong ruổi khắp mọi miền đất nước. Cuối tháng Hai, anh chất những đõ ong của mình lên chiếc xe tải cỡ lớn, di chuyển lên huyện Bắc Hà để tìm chỗ dựng trại cho ong đi lấy mật. Sau khi tìm được vị trí đặt ong, những con ong “trinh sát” sẽ bắt đầu làm nhiệm vụ, đi tìm nguồn hoa và “nghiên cứu” địa hình. Mùa này, đàn ong của anh Tình sẽ lấy mật hoa rừng, sau khi khai thác xong sẽ được chuyển sang vùng hoa nhãn để khai thác mật nhãn. Mỗi mùa hoa, ong cho một loại mật riêng. Anh Tình là người khá dí dỏm và hơi nghệ sỹ. Anh nói nửa đùa nửa thật: Ngày nào ong không đốt là nhớ lắm, thấy khó chịu, phải lục tục đi mở nắp đàn ong, trêu cho đốt “đủ liều”, nó không đốt lại thấy lo. Ong mà làm sao thì chẳng biết “chơi” với ai!

Trên những chuyến chuyển ong đến vùng hoa mới, người nuôi ong ăn cùng ong, ngủ cùng ong, bầu bạn cùng ong. Thế nên, chia sẻ của anh Tình là dễ hiểu, bởi nếu đàn ong có dấu hiệu lạ, người nuôi ong lại lo lắng, mất ăn mất ngủ. Ví như ngày “xấu trời”, ong lấy mật ở những cây hoa có phun thuốc bảo vệ thực vật khiến ong bị chết hoặc gặp năm thời tiết thất thường, nguồn hoa ít, ong không lấy đủ mật… Những nỗi lo của người nuôi ong cũng cứ quẩn quanh như thế, chỉ mong mưa gió thuận hòa, con ong cần mẫn lấy mật, cây trái đậu quả sum suê.

Khí hậu ở miền Bắc chia 4 mùa rõ rệt và mùa xuân là mùa cây cối đâm chồi nảy lộc, hoa lá tốt tươi, thời tiết ấm áp và cũng là mùa ong đi gom mật ngọt. Để gọi đàn ong về thụ phấn cho hoa, những nông trại trồng cây ăn quả cũng chủ động không phun thuốc bảo vệ thực vật vào mùa hoa nở, góp phần bảo vệ đàn ong cũng như tăng hiệu quả thụ phấn của khu vườn. Mỗi mùa hoa tàn, khi đàn ong rời đi, chủ những đàn ong để lại cho chủ vườn những chai mật ngon để tỏ lòng cảm kích, rồi chủ vườn, chủ ong lại hẹn gặp lại vào mùa hoa của những tháng Ba sau. Tháng Ba năm đó, nếu thời tiết thuận lợi, ong gom được nhiều mật ngọt cho người nuôi ong cũng là những dấu hiệu lạc quan cho những nhà nông trông đợi mùa màng bội thu vào mùa hè, mùa thu sắp tới. Thế rồi, cứ sang xuân hoa nở, người ta lại ngân lên câu hát: “Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật”, rồi con ong, nông dân lại cùng nhau cần mẫn gom mật ngọt cho đời…

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tiềm năng và hướng đi bền vững từ du lịch chinh phục đỉnh Lùng Cúng

Tiềm năng và hướng đi bền vững từ du lịch chinh phục đỉnh Lùng Cúng

Nằm ở độ cao gần 2.913 mét so với mực nước biển, đỉnh Lùng Cúng, xã Nậm Có, tỉnh Lào Cai, sở hữu khí hậu trong lành, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông. Những năm gần đây, cùng với xu hướng chinh phục các đỉnh núi cao, du lịch trải nghiệm gắn với khám phá bản sắc vùng cao tại Lùng Cúng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách trong và ngoài nước.

Bát Xát: Mở ra hướng đi mới từ cây bí xanh thơm

Bát Xát: Mở ra hướng đi mới từ cây bí xanh thơm

Dù mới được đưa vào trồng thử nghiệm nhưng cây bí xanh thơm đã nhanh chóng "bén rễ" và cho năng suất tốt tại xã Bát Xát, mở ra hướng đi mới, hứa hẹn hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung giúp người dân địa phương nâng cao thu nhập.

Đường hoa ở Bảo Hà

Đường hoa ở Bảo Hà

Xây dựng nông thôn mới không chỉ thể hiện qua những tuyến đường bê tông hay nhà văn hóa khang trang, còn được khẳng định bằng chuyển biến trong nếp nghĩ, cách làm của người dân. Tại xã Bảo Hà, các tuyến đường hoa nông thôn đang dần trở thành điểm nhấn “xanh - sạch - đẹp”, góp phần cải thiện cảnh quan và lan tỏa ý thức giữ gìn môi trường trong cộng đồng.

Kiến tạo những vùng quê mới

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã và đang làm thay đổi diện mạo nông thôn Lào Cai, từng bước kiến tạo những vùng quê mới - nơi người dân thực sự là chủ thể của sự đổi thay và trực tiếp thụ hưởng thành quả từ quá trình phát triển.

Thắp sáng khát vọng khởi nghiệp cho phụ nữ và thanh niên vùng cao

Thắp sáng khát vọng khởi nghiệp cho phụ nữ và thanh niên vùng cao

Những năm gần đây, sinh kế và việc làm bền vững cho phụ nữ và thanh niên vùng cao Lào Cai, đặc biệt là người dân tộc thiểu số, đã có chuyển biến tích cực nhờ các dự án, chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế gắn với bình đẳng giới và an sinh xã hội. Dự án thúc đẩy phát triển nghề nghiệp và kinh doanh cho thanh niên, phụ nữ Lào Cai và Phú Thọ đã giúp nhiều người nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nâng tầm giá trị nông sản bằng chiến lược canh tác bền vững

Nâng tầm giá trị nông sản bằng chiến lược canh tác bền vững

Đến xã Mỏ Vàng hôm nay, cái tên của vùng đất này không còn gợi nhắc về những giấc mơ khoáng sản xa xôi, mà là minh chứng cho sự trù phú hiện hữu trên những cánh rừng bạt ngàn. Hàng nghìn ha quế, đặc biệt là diện tích quế hữu cơ đang được mở rộng, đã trở thành “vàng xanh” thực sự, giúp người dân nơi đây không chỉ thoát nghèo mà còn làm giàu bền vững.

Bảo Thắng phát triển nông nghiệp "sạch"

Bảo Thắng phát triển nông nghiệp "sạch"

Thực hiện Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển nông nghiệp hàng hóa đến năm 2030, xã Bảo Thắng xác định 3 nhiệm vụ trọng tâm là thu hút đầu tư vào nông nghiệp, khuyến khích mô hình liên kết gắn với tiêu thụ sản phẩm; phát triển sản xuất, thâm canh các ngành hàng lợi thế của địa phương; xây dựng các sản phẩm OCOP. Quan điểm xuyên suốt là sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hàng hóa giữ vai trò mũi nhọn đột phá kinh tế của Bảo Thắng.

Thích ứng linh hoạt giữ vững đà tăng trưởng

Thích ứng linh hoạt giữ vững đà tăng trưởng

Khép lại năm 2025 với nhiều biến động, nông nghiệp Lào Cai không chỉ đứng vững trước thiên tai, dịch bệnh và những rủi ro của thị trường, mà còn từng bước chuyển mình theo hướng chủ động, linh hoạt và bền vững; tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế. Toàn ngành đã tạo dựng những nền tảng quan trọng, tự tin bước vào năm mới với nhiều kỳ vọng.

Cây quế nâng tầm, cuộc sống vùng cao Lào Cai thay đổi

Cây quế nâng tầm, cuộc sống vùng cao Lào Cai thay đổi

Trên những triền đồi vùng cao Lào Cai, cây quế - loài cây bản địa gắn bó với đồng bào Dao qua nhiều thế hệ, đang vươn lên trở thành cây trồng chủ lực, mang lại sinh kế bền vững, góp phần làm thay đổi căn bản đời sống kinh tế - xã hội của nhiều địa phương vùng cao.

“Thấy rác là dọn” - từ phong trào đến thói quen ở Khánh Yên

“Thấy rác là dọn” - từ phong trào đến thói quen ở Khánh Yên

Đầu tháng 11/2025, khi Đảng ủy xã Khánh Yên triển khai chiến dịch vệ sinh môi trường nông thôn tại khu vực Khánh Yên Trung (cũ), không khí ở 7 thôn trên địa bàn đã có sự chuyển biến rõ rệt. Chiến dịch được tổ chức bài bản, có lộ trình, phân công cụ thể đến từng thôn, từng nhóm hộ gia đình với tinh thần xuyên suốt: “Mỗi người dân là một chủ thể bảo vệ môi trường sống của chính mình”.

Kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc miền núi

Kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc miền núi

Chính phủ vừa có Nghị quyết số 424/NQ-CP ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Kế hoạch).

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Xuân đến sớm trong những căn nhà mới ở Làng Chút

Xuân đến sớm trong những căn nhà mới ở Làng Chút

Tháng 10/2025, cơn lũ lịch sử do ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 10 đã quét qua Làng Chút, xã Văn Bàn, để lại cảnh tượng hoang tàn chưa từng có. Những ngôi nhà sàn bị cuốn trôi, ruộng vườn bị vùi lấp dưới lớp đất cát dày, tài sản của người dân bị cuốn sạch theo dòng nước lũ.

Púng Luông hỗ trợ người dân thoát nghèo bền vững

Púng Luông hỗ trợ người dân thoát nghèo bền vững

Púng Luông là xã vùng cao còn nhiều khó khăn, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, tỷ lệ hộ nghèo cao. Những năm qua, với sự trợ giúp, định hướng đắc lực của cấp uỷ và chính quyền địa phương, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình phát triển kinh tế hộ đang được tháo gỡ, giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo bền vững.

Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà: Hướng sinh kế bền vững cho người dân Yên Thành

Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà: Hướng sinh kế bền vững cho người dân Yên Thành

Không chỉ là nguồn nước phục vụ sinh hoạt và khai thác thủy sản tự nhiên, hồ Thác Bà nay đã trở thành không gian sản xuất mang lại sinh kế ổn định cho người dân ven hồ, trong đó có xã Yên Thành. Thông qua phát triển mô hình nuôi cá lồng, người dân từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng tự nhiên, biến lợi thế sẵn có thành giá trị kinh tế cụ thể.

Tăng cường chăm sóc đàn vật nuôi bảo đảm nguồn cung thực phẩm Tết

Tăng cường chăm sóc đàn vật nuôi bảo đảm nguồn cung thực phẩm Tết

Cuối năm, đặc biệt là thời điểm tết Nguyên đán Bính Ngọ đang đến gần, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm, nhất là các sản phẩm từ chăn nuôi thường tăng cao. Để bảo đảm nguồn cung ổn định và bình ổn giá, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã chỉ đạo các địa phương vận động Nhân dân tăng cường chăm sóc, bảo vệ và phát triển đàn vật nuôi, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng dịp tết.

fb yt zl tw