Mùa con ong đi lấy mật

LCĐT - Theo lẽ thường, mùa nào cũng thế, cứ có hoa là ong sẽ đi lấy mật. Thế nhưng, vì sao người ta vẫn thường mặc định một cột mốc vô hình rằng: Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật?

Niềm vui mùa mật ngọt.
Niềm vui mùa mật ngọt.

Đấy là một câu trong bài hát “Tháng Ba Tây Nguyên” của nhạc sỹ Văn Thắng, phổ thơ Thân Như Thơ. Đối với vùng cao Tây Bắc, có thể bài hát này không quá nổi tiếng nhưng câu hát “Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật” gần như đã trở thành mặc định không chỉ với người nuôi ong, mà còn với tất cả nông dân quanh năm ngóng đợi mùa màng. Với nông dân, con ong là bạn. Ong cần mẫn lấy mật, vô tình thụ phấn cho cây trồng, góp công tạo nên mùa màng bội thu. Ong là thiên địch, giúp người dân tiêu diệt nhiều loại sâu hại. Vào mùa xuân, khi tiết trời ấm dần lên, trăm hoa đua nở, rộ nhất là vào độ tháng Ba. Vậy quả thực, nói tháng Ba là mùa để ong đi lấy mật là quan điểm không mấy ai phủ nhận.

Đầu tháng Ba, nắng ấm gọi cây cối thức giấc sau một mùa đông dài, trên khắp các triền đồi, hoa rừng chen nhau nở, khắp các vườn vải, vườn nhãn, hoa cũng vào mùa. Chúng tôi ghé trại ong của anh Cao Văn Chiến - một trong những người nuôi ong quy mô lớn nhất nhì xã Xuân Quang (Bảo Thắng) nói riêng và trong tỉnh nói chung. Anh Chiến khẳng định chắc nịch với chúng tôi: Mùa nào ong cũng đi lấy mật, cứ hoa nở là ong sẽ đi lấy mật. Thế nhưng, mùa này ong lấy được nhiều mật nhất và mật ong mùa này cũng là ngon nhất, nên ai cũng cho rằng, tháng Ba là mùa ong đi lấy mật. Từ tháng Ba đến tháng Sáu, ong cho quay mật khoảng 8 đợt, sau đó cho ong nghỉ, hạn chế khai thác để tách đàn, nhân giống. Nhà nông coi ong là bạn, còn ong coi chúng ta là “ngân hàng” để trữ mật, ong sẽ gắn bó khi chúng ta đảm bảo chúng luôn đủ mật để nuôi ong non vào mùa chúng không lấy được mật. Để đảm bảo được điều đó, người nuôi ong phải giữ đủ lượng mật cho ong khi ong cần. Tuy nhiên, để có được năng suất mật lớn, người nuôi ong sẽ di chuyển đàn ong đến nơi có nguồn hoa mới để chúng có thể tiếp tục khai thác mật quanh năm. Nếu không có mật để nuôi ong non, ong sẽ bay đi.

Anh Chiến mặc bộ đồ bảo hộ màu trắng và cẩn thận lý giải tập tính của ong, bản chất ong là mù màu, nếu mặc đồ màu trắng, ong sẽ ít đốt, những người mặc đồ màu đen hoặc tối màu dễ bị ong tấn công. Anh cũng không quên dặn chúng tôi đi lại nhẹ nhàng, bởi ong sẽ tấn công tập trung một mục tiêu khi chúng cảm thấy bị đe dọa, nếu thực hiện mọi thao tác nhẹ nhàng, kể cả việc lấy mật, rất ít trường hợp bị ong đốt.

Anh Chiến hiện làm chủ 5 trại nuôi ong với tổng gần 1.000 đàn ong cả nội lẫn ngoại. Mỗi mùa, anh tìm nơi hợp lý để đặt đõ ong, sao cho chúng có thể kiếm được nhiều mật nhất có thể. Con đường để chinh phục con ong của anh Chiến cũng trải qua không ít gian nan. Với hơn 20 năm làm nghề nuôi ong, anh Chiến “hiểu con ong như hiểu chính mình” để từ đó có thể từng giữ được ong, tách đàn, nuôi ong lấy mật và bán giống, bán vật tư nghề ong. Tâm huyết với nghề, sản phẩm mật ong của anh Chiến và một số hộ ở xã Xuân Quang đã được xây dựng thương hiệu, trở thành một trong những sản phẩm OCOP của tỉnh.

Anh Phạm Thanh Tình kiểm tra đàn ong của gia đình.
Anh Phạm Thanh Tình kiểm tra đàn ong của gia đình.

Tại Lào Cai, nuôi ong không phải nghề mới, nhưng người nuôi ong quy mô trong tỉnh thì chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Anh Phạm Thanh Tình, xã Bảo Hà (Bảo Yên) kế thừa nghề nuôi ong từ bố - cựu chiến binh Phạm Thanh Xuân, người khai sinh thương hiệu mật ong Thanh Xuân nổi tiếng của Lào Cai. Anh Tình làm quen với ong từ nhỏ, dành cả tuổi thanh xuân để cùng đàn ong rong ruổi khắp mọi miền đất nước. Cuối tháng Hai, anh chất những đõ ong của mình lên chiếc xe tải cỡ lớn, di chuyển lên huyện Bắc Hà để tìm chỗ dựng trại cho ong đi lấy mật. Sau khi tìm được vị trí đặt ong, những con ong “trinh sát” sẽ bắt đầu làm nhiệm vụ, đi tìm nguồn hoa và “nghiên cứu” địa hình. Mùa này, đàn ong của anh Tình sẽ lấy mật hoa rừng, sau khi khai thác xong sẽ được chuyển sang vùng hoa nhãn để khai thác mật nhãn. Mỗi mùa hoa, ong cho một loại mật riêng. Anh Tình là người khá dí dỏm và hơi nghệ sỹ. Anh nói nửa đùa nửa thật: Ngày nào ong không đốt là nhớ lắm, thấy khó chịu, phải lục tục đi mở nắp đàn ong, trêu cho đốt “đủ liều”, nó không đốt lại thấy lo. Ong mà làm sao thì chẳng biết “chơi” với ai!

Trên những chuyến chuyển ong đến vùng hoa mới, người nuôi ong ăn cùng ong, ngủ cùng ong, bầu bạn cùng ong. Thế nên, chia sẻ của anh Tình là dễ hiểu, bởi nếu đàn ong có dấu hiệu lạ, người nuôi ong lại lo lắng, mất ăn mất ngủ. Ví như ngày “xấu trời”, ong lấy mật ở những cây hoa có phun thuốc bảo vệ thực vật khiến ong bị chết hoặc gặp năm thời tiết thất thường, nguồn hoa ít, ong không lấy đủ mật… Những nỗi lo của người nuôi ong cũng cứ quẩn quanh như thế, chỉ mong mưa gió thuận hòa, con ong cần mẫn lấy mật, cây trái đậu quả sum suê.

Khí hậu ở miền Bắc chia 4 mùa rõ rệt và mùa xuân là mùa cây cối đâm chồi nảy lộc, hoa lá tốt tươi, thời tiết ấm áp và cũng là mùa ong đi gom mật ngọt. Để gọi đàn ong về thụ phấn cho hoa, những nông trại trồng cây ăn quả cũng chủ động không phun thuốc bảo vệ thực vật vào mùa hoa nở, góp phần bảo vệ đàn ong cũng như tăng hiệu quả thụ phấn của khu vườn. Mỗi mùa hoa tàn, khi đàn ong rời đi, chủ những đàn ong để lại cho chủ vườn những chai mật ngon để tỏ lòng cảm kích, rồi chủ vườn, chủ ong lại hẹn gặp lại vào mùa hoa của những tháng Ba sau. Tháng Ba năm đó, nếu thời tiết thuận lợi, ong gom được nhiều mật ngọt cho người nuôi ong cũng là những dấu hiệu lạc quan cho những nhà nông trông đợi mùa màng bội thu vào mùa hè, mùa thu sắp tới. Thế rồi, cứ sang xuân hoa nở, người ta lại ngân lên câu hát: “Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật”, rồi con ong, nông dân lại cùng nhau cần mẫn gom mật ngọt cho đời…

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đổi thay trên cánh đồng Tà Ghênh - từ bãi cỏ hoang thành miền no ấm

Đổi thay trên cánh đồng Tà Ghênh - từ bãi cỏ hoang thành miền no ấm

Giữa lưng chừng núi cao, nơi những dải mây còn lững lờ quấn quanh sườn đồi mỗi sớm, cánh đồng Tà Ghênh, thôn Sáng Pao, xã Hạnh Phúc hôm nay hiện ra với một diện mạo mới. Màu xanh của lúa trải dài trên mỗi thửa ruộng, xen lẫn tiếng nước chảy róc rách từ hệ thống mương dẫn, tạo nên một bức tranh sinh động về sự hồi sinh của vùng đất từng bị bỏ hoang.

Quy Mông nhân rộng gương người tốt, mô hình điển hình tiên tiến

Quy Mông nhân rộng gương người tốt, mô hình điển hình tiên tiến

Những năm qua, việc xây dựng và nhân rộng các mô hình điển hình, gương người tốt, việc tốt trên địa bàn xã Quy Mông luôn được cấp ủy, chính quyền cùng các ngành, đoàn thể quan tâm, chú trọng. Thông qua những việc làm thiết thực, gần gũi trong đời sống hằng ngày, các tấm gương và mô hình điển hình đã lan tỏa tinh thần trách nhiệm, ý chí vươn lên và khát vọng cống hiến trong cộng đồng. Đồng thời, thúc đẩy các phong trào thi đua yêu nước ngày càng phát triển sâu rộng.

Trao truyền khát vọng, tiếp nối mạch nguồn

Trao truyền khát vọng, tiếp nối mạch nguồn

Dám nghĩ, dám làm và miệt mài lao động sản xuất, nhiều người cao tuổi ở Lào Cai đã xây dựng một cuộc sống tốt đẹp cho gia đình. Họ không chỉ làm giàu cho bản thân, cho quê hương mà còn định hướng, truyền cảm hứng, thúc đẩy tinh thần lập nghiệp và động lực phát triển cho người trẻ, tạo nền tảng tiếp nối bền vững giữa kinh nghiệm và khát vọng của hai thế hệ.

Giữ tri thức cây thuốc bản địa từ mô hình cộng đồng

Giữ tri thức cây thuốc bản địa từ mô hình cộng đồng

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nà Hẩu - nơi được ví như “kho tàng xanh” của vùng Tây Bắc. Tại đây, những hiểu biết truyền thống không chỉ tồn tại dưới dạng kinh nghiệm dân gian mà còn được cộng đồng các thế hệ người dân bản địa gìn giữ và trao truyền. Những năm gần đây, việc bảo tồn tri thức này đã dần được “định hình” thông qua các mô hình cộng đồng, mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững cho người dân.

Đoàn kiểm tra công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Lào Cai làm việc tại xã Khánh Yên

Đoàn kiểm tra công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Lào Cai làm việc tại xã Khánh Yên

Ngày 16/4, đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Lào Cai do ông Vũ Tá Luân - Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh làm trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra đột xuất công tác quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026 tại xã Khánh Yên.

Đổi thay ở Kiến Rịa

Đổi thay ở Kiến Rịa

Là nơi cư trú của đồng bào người Kinh khai hoang những năm 60 của thế kỷ trước và dân tộc Tày bản địa, mặc dù đất đai không rộng, lại không phải “bờ xôi, ruộng mật” nhưng thôn Kiến Rịa, xã Nghĩa Tâm hôm nay đã có bước chuyển mình mạnh mẽ.

Bảo tồn động vật hoang dã từ ý thức người dân

Bảo tồn động vật hoang dã từ ý thức người dân

Những năm gần đây, công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Lào Cai đang có những chuyển biến tích cực, trong đó nổi bật là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Từ chỗ thờ ơ, thậm chí tham gia săn bắt, nuôi nhốt, nhiều người đã chủ động giao nộp động vật hoang dã cho cơ quan chức năng để cứu hộ, chăm sóc và tái thả về môi trường tự nhiên.

Khẩn trương khắc phục hậu quả của mưa đá tại Lào Cai

Khẩn trương khắc phục hậu quả của mưa đá tại Lào Cai

Chỉ kéo dài khoảng 30 phút, trận mưa đá xảy ra vào sáng 16/4 đã gây thiệt hại hơn 30 tỷ đồng cho xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, cấp ủy, chính quyền địa phương đã khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả, giúp bà con nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Hiện thực hóa mục tiêu "Tam nông"

Hiện thực hóa mục tiêu "Tam nông"

Kế hoạch số 47 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 128 của UBND tỉnh là "bản thiết kế" toàn diện nhằm chuyển đổi căn bản phương thức sản xuất, diện mạo và nâng cao đời sống người dân nông thôn trong tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Siết chặt trực chốt, bảo vệ rừng mùa khô

Siết chặt trực chốt, bảo vệ rừng mùa khô

Nắng nóng kéo dài khiến nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao. Lực lượng kiểm lâm, chính quyền và các tổ bảo vệ rừng cơ sở tăng cường tuần tra, trực 24/24 giờ tại các chốt, trạm, kịp thời phát hiện, xử lý sớm tình huống, bảo vệ an toàn diện tích rừng.

Đảng viên tiên phong phát triển kinh tế ở Phúc Đình

Đảng viên tiên phong phát triển kinh tế ở Phúc Đình

Những năm gần đây, phong trào phát triển kinh tế ở thôn Phúc Đình, xã Trấn Yên có nhiều chuyển biến rõ nét. Yếu tố quan trọng tạo nên sự thay đổi đó là vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ đảng viên. Không chỉ tập trung phát triển kinh tế gia đình, các đảng viên còn chủ động chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ người dân cùng vươn lên, góp phần nâng cao đời sống toàn thôn.

Để người dân vùng lũ Làng Nủ yên tâm sản xuất

Để người dân vùng lũ Làng Nủ yên tâm sản xuất

Sau những tháng ngày oằn mình gánh chịu hậu quả thiên tai, cánh đồng Làng Nủ (xã Phúc Khánh) đang dần hồi sinh. Song song với việc đẩy nhanh tiến độ san tạo mặt bằng, chính quyền địa phương đang tích cực phối hợp với các đơn vị chức năng thực hiện đo đạc, tách thửa và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hơn 70 hộ dân - bước đi quan trọng để người dân yên tâm gây dựng lại sinh kế trên chính mảnh đất quê hương.

Tả Củ Tỷ tổ chức tập huấn phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026

Tả Củ Tỷ tổ chức tập huấn phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026

Chiều 15/4, UBND xã Tả Củ Tỷ tổ chức Hội nghị tuyên truyền, tập huấn công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026. Tham dự hội nghị có đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh, Phòng PC04 Công an tỉnh Lào Cai; lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã; cùng các tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng, bí thư chi bộ, trưởng thôn và các hộ nhận khoán bảo vệ rừng trên địa bàn.

fb yt zl tw