Mùa con ong đi lấy mật

LCĐT - Theo lẽ thường, mùa nào cũng thế, cứ có hoa là ong sẽ đi lấy mật. Thế nhưng, vì sao người ta vẫn thường mặc định một cột mốc vô hình rằng: Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật?

Niềm vui mùa mật ngọt.
Niềm vui mùa mật ngọt.

Đấy là một câu trong bài hát “Tháng Ba Tây Nguyên” của nhạc sỹ Văn Thắng, phổ thơ Thân Như Thơ. Đối với vùng cao Tây Bắc, có thể bài hát này không quá nổi tiếng nhưng câu hát “Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật” gần như đã trở thành mặc định không chỉ với người nuôi ong, mà còn với tất cả nông dân quanh năm ngóng đợi mùa màng. Với nông dân, con ong là bạn. Ong cần mẫn lấy mật, vô tình thụ phấn cho cây trồng, góp công tạo nên mùa màng bội thu. Ong là thiên địch, giúp người dân tiêu diệt nhiều loại sâu hại. Vào mùa xuân, khi tiết trời ấm dần lên, trăm hoa đua nở, rộ nhất là vào độ tháng Ba. Vậy quả thực, nói tháng Ba là mùa để ong đi lấy mật là quan điểm không mấy ai phủ nhận.

Đầu tháng Ba, nắng ấm gọi cây cối thức giấc sau một mùa đông dài, trên khắp các triền đồi, hoa rừng chen nhau nở, khắp các vườn vải, vườn nhãn, hoa cũng vào mùa. Chúng tôi ghé trại ong của anh Cao Văn Chiến - một trong những người nuôi ong quy mô lớn nhất nhì xã Xuân Quang (Bảo Thắng) nói riêng và trong tỉnh nói chung. Anh Chiến khẳng định chắc nịch với chúng tôi: Mùa nào ong cũng đi lấy mật, cứ hoa nở là ong sẽ đi lấy mật. Thế nhưng, mùa này ong lấy được nhiều mật nhất và mật ong mùa này cũng là ngon nhất, nên ai cũng cho rằng, tháng Ba là mùa ong đi lấy mật. Từ tháng Ba đến tháng Sáu, ong cho quay mật khoảng 8 đợt, sau đó cho ong nghỉ, hạn chế khai thác để tách đàn, nhân giống. Nhà nông coi ong là bạn, còn ong coi chúng ta là “ngân hàng” để trữ mật, ong sẽ gắn bó khi chúng ta đảm bảo chúng luôn đủ mật để nuôi ong non vào mùa chúng không lấy được mật. Để đảm bảo được điều đó, người nuôi ong phải giữ đủ lượng mật cho ong khi ong cần. Tuy nhiên, để có được năng suất mật lớn, người nuôi ong sẽ di chuyển đàn ong đến nơi có nguồn hoa mới để chúng có thể tiếp tục khai thác mật quanh năm. Nếu không có mật để nuôi ong non, ong sẽ bay đi.

Anh Chiến mặc bộ đồ bảo hộ màu trắng và cẩn thận lý giải tập tính của ong, bản chất ong là mù màu, nếu mặc đồ màu trắng, ong sẽ ít đốt, những người mặc đồ màu đen hoặc tối màu dễ bị ong tấn công. Anh cũng không quên dặn chúng tôi đi lại nhẹ nhàng, bởi ong sẽ tấn công tập trung một mục tiêu khi chúng cảm thấy bị đe dọa, nếu thực hiện mọi thao tác nhẹ nhàng, kể cả việc lấy mật, rất ít trường hợp bị ong đốt.

Anh Chiến hiện làm chủ 5 trại nuôi ong với tổng gần 1.000 đàn ong cả nội lẫn ngoại. Mỗi mùa, anh tìm nơi hợp lý để đặt đõ ong, sao cho chúng có thể kiếm được nhiều mật nhất có thể. Con đường để chinh phục con ong của anh Chiến cũng trải qua không ít gian nan. Với hơn 20 năm làm nghề nuôi ong, anh Chiến “hiểu con ong như hiểu chính mình” để từ đó có thể từng giữ được ong, tách đàn, nuôi ong lấy mật và bán giống, bán vật tư nghề ong. Tâm huyết với nghề, sản phẩm mật ong của anh Chiến và một số hộ ở xã Xuân Quang đã được xây dựng thương hiệu, trở thành một trong những sản phẩm OCOP của tỉnh.

Anh Phạm Thanh Tình kiểm tra đàn ong của gia đình.
Anh Phạm Thanh Tình kiểm tra đàn ong của gia đình.

Tại Lào Cai, nuôi ong không phải nghề mới, nhưng người nuôi ong quy mô trong tỉnh thì chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Anh Phạm Thanh Tình, xã Bảo Hà (Bảo Yên) kế thừa nghề nuôi ong từ bố - cựu chiến binh Phạm Thanh Xuân, người khai sinh thương hiệu mật ong Thanh Xuân nổi tiếng của Lào Cai. Anh Tình làm quen với ong từ nhỏ, dành cả tuổi thanh xuân để cùng đàn ong rong ruổi khắp mọi miền đất nước. Cuối tháng Hai, anh chất những đõ ong của mình lên chiếc xe tải cỡ lớn, di chuyển lên huyện Bắc Hà để tìm chỗ dựng trại cho ong đi lấy mật. Sau khi tìm được vị trí đặt ong, những con ong “trinh sát” sẽ bắt đầu làm nhiệm vụ, đi tìm nguồn hoa và “nghiên cứu” địa hình. Mùa này, đàn ong của anh Tình sẽ lấy mật hoa rừng, sau khi khai thác xong sẽ được chuyển sang vùng hoa nhãn để khai thác mật nhãn. Mỗi mùa hoa, ong cho một loại mật riêng. Anh Tình là người khá dí dỏm và hơi nghệ sỹ. Anh nói nửa đùa nửa thật: Ngày nào ong không đốt là nhớ lắm, thấy khó chịu, phải lục tục đi mở nắp đàn ong, trêu cho đốt “đủ liều”, nó không đốt lại thấy lo. Ong mà làm sao thì chẳng biết “chơi” với ai!

Trên những chuyến chuyển ong đến vùng hoa mới, người nuôi ong ăn cùng ong, ngủ cùng ong, bầu bạn cùng ong. Thế nên, chia sẻ của anh Tình là dễ hiểu, bởi nếu đàn ong có dấu hiệu lạ, người nuôi ong lại lo lắng, mất ăn mất ngủ. Ví như ngày “xấu trời”, ong lấy mật ở những cây hoa có phun thuốc bảo vệ thực vật khiến ong bị chết hoặc gặp năm thời tiết thất thường, nguồn hoa ít, ong không lấy đủ mật… Những nỗi lo của người nuôi ong cũng cứ quẩn quanh như thế, chỉ mong mưa gió thuận hòa, con ong cần mẫn lấy mật, cây trái đậu quả sum suê.

Khí hậu ở miền Bắc chia 4 mùa rõ rệt và mùa xuân là mùa cây cối đâm chồi nảy lộc, hoa lá tốt tươi, thời tiết ấm áp và cũng là mùa ong đi gom mật ngọt. Để gọi đàn ong về thụ phấn cho hoa, những nông trại trồng cây ăn quả cũng chủ động không phun thuốc bảo vệ thực vật vào mùa hoa nở, góp phần bảo vệ đàn ong cũng như tăng hiệu quả thụ phấn của khu vườn. Mỗi mùa hoa tàn, khi đàn ong rời đi, chủ những đàn ong để lại cho chủ vườn những chai mật ngon để tỏ lòng cảm kích, rồi chủ vườn, chủ ong lại hẹn gặp lại vào mùa hoa của những tháng Ba sau. Tháng Ba năm đó, nếu thời tiết thuận lợi, ong gom được nhiều mật ngọt cho người nuôi ong cũng là những dấu hiệu lạc quan cho những nhà nông trông đợi mùa màng bội thu vào mùa hè, mùa thu sắp tới. Thế rồi, cứ sang xuân hoa nở, người ta lại ngân lên câu hát: “Tháng Ba - mùa con ong đi lấy mật”, rồi con ong, nông dân lại cùng nhau cần mẫn gom mật ngọt cho đời…

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy dự Lễ phát động làm đường giao thông nông thôn tại xã Trấn Yên

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy dự Lễ phát động làm đường giao thông nông thôn tại xã Trấn Yên

Sáng 31/3, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy dự Lễ phát động phong trào làm đường giao thông nông thôn tại thôn Hòa Cuông, xã Trấn Yên và tham gia khởi công đổ bê tông tuyến đường dài 600 mét, nối thôn Hòa Cuông 1 với thôn Hòa Cuông 2.

"Bám" đồng ruộng bảo vệ cây trồng vụ xuân

"Bám" đồng ruộng bảo vệ cây trồng vụ xuân

Cây trồng vụ xuân năm 2026 đang bước vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng, đặc biệt với cây lúa, loại cây trồng chủ lực trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của nhiều địa phương. Tuy nhiên, thời tiết diễn biến bất lợi với nền nhiệt dao động thấp, độ ẩm cao, mưa rải rác kéo dài gây nguy cơ phát sinh và lây lan sinh vật gây hại.

Hiệu quả mô hình nuôi cá tầm ở Phúc Lợi

Hiệu quả mô hình nuôi cá tầm ở Phúc Lợi

Tận dụng lợi thế nguồn nước sạch, mát từ đầu nguồn và điều kiện khí hậu phù hợp, mô hình nuôi cá tầm của Hợp tác xã VTP tại thôn Nà Hiên, xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét, mở ra hướng phát triển mới cho sản xuất nông nghiệp địa phương.

Rộn ràng mùa quế vụ 3

Rộn ràng mùa quế vụ 3

Những ngày này, tại các vùng trồng quế trên địa bàn tỉnh, không khí thu hoạch vụ quế đầu năm - “vụ 3” - đang diễn ra sôi động. Khắp các sườn đồi, quế tươi vừa bóc được cuộn tròn thành từng bó lớn nhỏ. Vụ này thời tiết thuận lợi nên chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt.

Lào Cai tổ chức Tuần lễ nhận diện nông sản an toàn, sản phẩm OCOP Lào Cai tại Ninh Bình

Lào Cai tổ chức Tuần lễ nhận diện nông sản an toàn, sản phẩm OCOP Lào Cai tại Ninh Bình

Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Hỗ trợ doanh nghiệp (Sở Tài chính) tỉnh Lào Cai vừa phối hợp với Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường), Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại (Sở Công Thương) tỉnh Ninh Bình tổ chức Tuần lễ nhận diện nông sản an toàn, sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của tỉnh Lào Cai tại phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình.

Nỗi lo sinh kế dưới cao trình 58 của hồ Thác Bà

Nỗi lo sinh kế dưới cao trình 58 của hồ Thác Bà

Dưới cao trình 58 của hồ Thác Bà, mỗi khi nước rút, những dải đất bán ngập lộ ra, trở thành “tư liệu sản xuất” đặc biệt của hàng nghìn hộ dân ven hồ. Suốt hàng chục năm qua, người dân các xã quanh hồ, trong đó có xã Tân Lĩnh, đã tận dụng quỹ đất này để gieo cấy lúa, trồng ngô, hoa màu. Nhờ đó, nhiều gia đình có thêm nguồn lương thực, cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống. Thế nhưng, khi quy luật mực nước không còn “đúng hẹn”, sinh kế vốn bền bỉ theo năm tháng này đang đứng trước nhiều rủi ro.

Đường mới mở lối cho cây quế Bảo Nhai vươn xa

Đường mới mở lối cho cây quế Bảo Nhai vươn xa

Sau khi sáp nhập, xã Bảo Nhai (tỉnh Lào Cai) đã quyết liệt vào cuộc, tháo gỡ những “nút thắt” trong giải phóng mặt bằng làm đường giao thông nông thôn. Nhờ đó, tuyến đường liên xã nối từ Km 7 + 800, Tỉnh lộ 153 (gần trung tâm xã Bảo Nhai) đến các thôn Nậm Đét, Nậm Cải, Nậm Trì... đang dần hoàn thiện, giúp việc đi lại thuận lợi, an toàn, đồng thời trở thành “đòn bẩy” đưa nông sản vươn xa, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển.

Người dân đồng lòng, nông thôn khởi sắc

Lương Thịnh: Người dân đồng lòng, nông thôn khởi sắc

Với 19/24 thôn đạt chuẩn thôn nông thôn mới kiểu mẫu, xã Lương Thịnh đang bước vào giai đoạn nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới mục tiêu hoàn thành 100% thôn kiểu mẫu trong năm 2026 và xây dựng xã nông thôn mới nâng cao vào năm 2030. Điều đáng ghi nhận không chỉ là những con số về hạ tầng hay thu nhập mà là sự thay đổi sâu sắc trong nhận thức của người dân, khi họ thực sự trở thành chủ thể trong quá trình xây dựng và giữ vững thành quả nông thôn mới.

Phường Nghĩa Lộ chủ động phòng trừ bệnh đạo ôn hại lúa Đông Xuân

Phường Nghĩa Lộ chủ động phòng trừ bệnh đạo ôn hại lúa Đông Xuân

Sáng 24/3, cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Nghĩa Lộ đã tổ chức kiểm tra thực tế tình hình sinh trưởng và dịch bệnh trên các cánh đồng lúa Đông Xuân vụ 2025 - 2026, nhằm kịp thời phát hiện, hướng dẫn người dân chủ động phòng trừ, bảo vệ năng suất trong giai đoạn lúa đẻ nhánh, đứng cái làm đòng.

fb yt zl tw