Ấn tượng nghệ thuật truyền thống Việt Nam đương đại trên sân khấu quốc tế

Thầy và trò trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội đã đưa vở diễn lấy cảm hứng, chất liệu từ nghệ thuật chèo với tên gọi “Như hạt mưa sa” tới với Liên hoan Sân khấu các Trường Sân khấu châu Á (ATEC) lần thứ VII tại Bắc Kinh (Trung Quốc).

Nhân vật Thị Mầu, Thị Kính trong vở chèo cổ Quan Âm Thị Kính. Ảnh: ĐHSKĐA
Nhân vật Thị Mầu, Thị Kính trong vở chèo cổ Quan Âm Thị Kính. Ảnh: ĐHSKĐA

“Như hạt mưa sa” là một vở diễn với phong cách đặc biệt, lấy cảm hứng, chất liệu từ nghệ thuật chèo truyền thống, nhưng lại mang đậm hơi thở của sân khấu đương đại. Với sự sáng tạo trong việc sử dụng chất liệu chèo truyền thống và diễn xuất đương đại, đạo diễn TS. NSUT. Bùi Như Lai - Phó Hiệu trưởng trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, cùng toàn thể ekip thực hiện vở diễn "Như hạt mưa sa" đã mang đến một trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, vô cùng mới mẻ, tạo nên ấn tượng sâu sắc, đầy cảm xúc cho khán giả quốc tế.

Vở diễn mang đến một cái nhìn sâu sắc về cuộc sống và thân phận của ba người phụ nữ trong chế độ phong kiến. Câu chuyện xoay quanh ba nhân vật chính: Nhân vật Thị Mầu (vai nữ lệch - đào lệch); Thị Kính (vai nữ chính - đào thương) trong vở chèo cổ Quan Âm Thị Kính và nhân vật Xúy Vân (vai nữ pha - đào pha) trong vở chèo Kim Nham. Đây đều là những nhân vật giữ vai trò quan trọng trong kịch bản chèo, mỗi người đều có một cuộc sống đầy bi kịch và trăn trở riêng, những nhân vật mang tính ước lệ, có tính văn học cao.

Nhân vật Xúy Vân trong vở chèo Kim Nham. Ảnh: ĐHSKĐA
Nhân vật Xúy Vân trong vở chèo Kim Nham. Ảnh: ĐHSKĐA

Với tình huống và câu chuyện phức tạp, vở diễn "Như hạt mưa sa" tạo ra một không gian biểu diễn đa chiều, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Bằng cách kết hợp chất liệu Chèo truyền thống với diễn xuất đương đại, vở diễn "Như hạt mưa sa" nhằm truyền tải thông điệp sâu sắc về sự tự do, quyền lựa chọn và quyền tự quyết của phụ nữ. Nó mở ra một cửa sổ tinh tế để khám phá sự đối nghịch giữa truyền thống và sự tiến bộ, và thể hiện sự mâu thuẫn và sự đấu tranh của những người phụ nữ trong một xã hội bị kiềm chế bởi những quy tắc cũ kỹ.

Đáng chú ý, các diễn viên là giảng viên và sinh viên đến từ Khoa Kịch hát dân tộc; khoa Sân khấu, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội chính là diễn viên thực hiện vở diễn này.

Sân khấu 3 mặt trong Nhà hát của Học viện Hý kịch Trung ương, Bắc Kinh (Trung Quốc). Ảnh: ĐHSKĐA
Sân khấu 3 mặt trong Nhà hát của Học viện Hý kịch Trung ương, Bắc Kinh (Trung Quốc). Ảnh: ĐHSKĐA

Chia sẻ về vở diễn này, đạo diễn TS. NSUT. Bùi Như Lai cho biết: Thời xưa, chèo thường được biểu diễn ở các sân đình, sân chùa, sân nhà các gia đình quyền quý... Sân khấu chèo thường chỉ là một chiếc chiếu trải giữa sân, đằng sau treo chiếc màn nhỏ. Diễn viên biểu diễn trên chiếu, nhạc công ngồi hai bên mép chiếu, còn khán giả có thể đứng xem ở cả ba phía: trước và hai bên sân khấu.

Các diễn viên giao lưu cùng khán giả. Ảnh: ĐHSKĐA
Các diễn viên giao lưu cùng khán giả. Ảnh: ĐHSKĐA

Trải qua quá trình lịch sử phát triển lâu dài, không gian biểu diễn nghệ thuật chèo cũng dần thay đổi. Ngày nay, chèo không chỉ được biểu diễn ở sân đình làng quê mà còn được dàn dựng để biểu diễn trên những sân khấu lớn có sự hỗ trợ của hệ thống thiết bị âm thanh ánh sáng hiện đại.

Việc sử dụng âm nhạc chèo - một trong những bộ phận cốt lõi tạo nên nghệ thuật sân khấu chèo, đã đem đến một không gian sân khấu truyền thống đậm nét văn hóa Việt. Với biên chế dàn nhạc Chèo gồm đầy đủ bộ hơi, bộ dây, bộ gõ, đạo diễn “Như hạt mưa sa” đã khéo léo kết hợp hài hòa để các nhạc công không chỉ đóng vai trò trong việc đệm cho hát, làm nền cho cảnh diễn, tạo tình huống kịch, mở màn cho vở diễn v.v… mà các nhạc công đã trở thành chính những nghệ sĩ trình diễn có mặt xuyên suốt trên sân khấu.

Trao giải Biểu diễn xuất sắc. Ảnh: ĐHSKĐA
Trao giải Biểu diễn xuất sắc. Ảnh: ĐHSKĐA

Vở diễn “Như hạt mưa sa” với bài trí sân khấu đơn giản, đạo diễn Bùi Như Lai đã tập trung sử dụng tấm chiếu Chèo làm điểm nhấn đồng thời cũng là đạo cụ xuyên suốt vở diễn. Từ “tấm chiếu Chèo” đặc trưng, sơ khai của nghệ thuật biểu diễn Chèo, nay, qua sự dàn dựng khéo léo mang nhiều hàm ý, đạo diễn đã thổi hồn cho tấm chiếu Chèo, để nó không chỉ là một tấm chiếu trải nền sân khấu đơn thuần nữa, nó như một đạo cụ sống, đóng nhiều vai trò xuyên suốt vở diễn, làm nổi bật các tình tiết câu chuyện của các nhân vật khác nhau.

Tại Liên hoan Sân khấu các Trường Sân khấu châu Á lần thứ VII, vở diễn "Như hạt mưa sa" được trình diễn trên một sân khấu 3 mặt trong Nhà hát của Học viện Hý kịch Trung ương, cùng với sự hỗ trợ của cơ sở vật chất và kỹ thuật sân khấu hiện đại của nhà hát, vở diễn đã đem tới cho khán giả quốc tế trải nghiệm thưởng thức nghệ một cách trọn vẹn, được hòa mình trong một không gian nghệ thuật truyền thống mang đậm nét văn hóa của người Việt.

Vở diễn đã tạo nên sức hút đặc biệt, gây ấn tượng sâu sắc với khán giả quốc tế. Đồng thời, lần đầu tiên trong lịch sử tham dự Liên hoan Sân khấu các trường sân khấu Châu Á có chủ đề “Sức quyến rũ của Sân khấu truyền thống châu Á”, đoàn Việt Nam đạt thành tích dẫn đầu với 1 giải Vở diễn ưu tú và 2 giải Biểu diễn xuất sắc.

Thầy và trò trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội tham dự Liên hoan Sân khấu các Trường Sân khấu châu Á lần thứ VII. Ảnh: ĐHSKĐA
Thầy và trò trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội tham dự Liên hoan Sân khấu các Trường Sân khấu châu Á lần thứ VII. Ảnh: ĐHSKĐA

“Sau khi kết thúc vở diễn kéo dài một giờ đồng hồ, vở diễn nhận được tràng vỗ tay tán thưởng không ngớt từ khán giả. Sau đó, khán giả đã ở lại kín khán phòng để được giao lưu, thảo luận cùng đoàn biểu diễn “Như hạt mưa sa”.

Khán giả Trung Quốc và quốc tế đã thể hiện sự yêu thích tới vở diễn “Như hạt mưa sa” đồng thời cũng bày tỏ rất nhiều sự quan tâm đến ý tưởng, thủ pháp dàn dựng vở diễn, và đặc biệt là vấn đề: “Làm thế nào để thể hiện một cách hiệu quả những tác phẩm sân khấu truyền thống trên sân khấu hiện đại”; “Làm sao đưa sân khấu truyền thống mang hơi thở đương đại, để có thể tiếp cận gần hơn, rộng hơn tới khán giả hiện đại...”, TS. NSUT. Bùi Như Lai hạnh phúc chia sẻ.

Sự đón nhận nồng nhiệt từ công chúng quốc tế cũng như những giải thưởng cao dành cho vở diễn “Như hạt mưa sa” tại Liên hoan Sân khấu các Trường Sân khấu châu Á lần thứ VII là một tín hiệu lạc quan cho sân khấu truyền thống Việt Nam và cũng góp phần khẳng định cho trình độ và nhiệt huyết của đội ngũ những người sáng tạo nghệ thuật sân khấu trẻ đương đại.

Theo Báo Tin tức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Giữa dòng chảy của đời sống đương đại, thơ ca vẫn là nơi con người tìm về để chữa lành tâm hồn, neo giữ ký ức thời gian. Thơ ca cũng trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, gìn giữ những giá trị văn hóa, tình cảm gia đình và tình yêu nguồn cội. Để rồi, qua từng vần thơ mộc mạc mà sâu lắng, mỗi người như tìm thấy một miền ký ức của riêng mình, nơi những điều bình dị vẫn âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn và làm nên sức sống của thi ca.

Khi tình yêu quê hương cất lời qua âm nhạc

Khi tình yêu quê hương cất lời qua âm nhạc

Lào Cai - dải đất biên cương địa đầu Tổ quốc, nơi có dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa cùng đại ngàn kỳ vĩ và bản sắc văn hóa đa dạng đã trở thành mạch nguồn nuôi dưỡng bao tâm hồn nghệ sĩ. Giữa vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ của thiên nhiên, nhịp sống đang từng ngày đổi mới đã khơi dậy niềm tự hào, để tình yêu quê hương xứ sở được cất lời qua các giai điệu tươi mới, thiết tha...

Dâng Đảng niềm tin son sắt

Dâng Đảng niềm tin son sắt

Từ mạch nguồn cách mạng và tình yêu quê hương, các nghệ sĩ Chi hội Âm nhạc - Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh đã đưa hình tượng Đảng, đất nước và con người quê hương vào từng sáng tác bằng những giai điệu giàu cảm xúc, thấm đẫm hơi thở thời đại.

Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Có những câu thơ được viết ra từ một khoảnh khắc, rồi ở lại với người viết qua nhiều năm tháng. Với nhà thơ Phạm Hồng Thạo, hơn 30 năm gắn bó với thơ ca cũng là hơn 30 năm ông đi qua những miền đất, gặp những con người và lưu giữ những cảm xúc của riêng mình. Những trải nghiệm ấy, theo thời gian, trở thành chất liệu cho thơ, để mỗi lần trở lại với trang viết, ông có thêm những điều để nhớ, để nghĩ và để viết.

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Mường Lò - Nghĩa Lộ từ lâu đã được ví như chiếc nôi văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái. Nơi ấy có cánh đồng Mường Lò bát ngát, dòng Ngòi Thia hiền hòa và những dãy núi mờ sương ôm trọn những nếp nhà sàn yên bình. Mỗi khi thu về hay xuân sang, Mường Lò lại xốn xang trong nhịp xòe mừng lúa mới, mừng mùa hội.

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Qua lăng kính hồn nhiên và tiếng nói chân thực của những cây bút tuổi học trò, văn học trẻ mang những gam màu tươi mới, tràn đầy hơi thở cuộc sống. Các chuyên trang “Trang học đường”, “Văn học trẻ” của Tạp chí Văn nghệ Lào Cai là sân chơi khơi nguồn cảm hứng, nuôi dưỡng tình yêu văn chương, đồng thời góp phần tạo nguồn tác giả trẻ kế cận cho Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh.

Lào Cai sẽ tổ chức tọa đàm về vai trò của văn nghệ sĩ trong bảo tồn văn hóa vào tháng 11/2026

Lào Cai sẽ tổ chức tọa đàm về vai trò của văn nghệ sĩ trong bảo tồn văn hóa vào tháng 11/2026

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và chào mừng “Ngày Văn hóa Việt Nam” 24/11, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy sẽ tổ chức Tọa đàm khoa học “Văn nghệ sĩ và những đóng góp trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, con người Lào Cai” vào tháng 11/2026.

Sắc màu Trung thu trên phố

Sắc màu Trung thu trên phố

Cận Tết Trung thu, phố phường rực rỡ hơn bởi đèn lồng, đèn ông sao và những mô hình trang trí bắt mắt. Từ khu chợ, cửa hàng đến quán cà phê, không khí mùa trăng hiện hữu trong từng góc phố, mang theo sự náo nức, ấm áp. Sắc màu Trung thu không chỉ nằm ở những món đồ trang trí, mà còn trong ánh mắt háo hức, nụ cười rạng rỡ và những ký ức tuổi thơ khi mùa trăng đang về.

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Với nhiều thế hệ văn nghệ sĩ Lào Cai, vùng đất biên cương luôn là nguồn cảm hứng đặc biệt, nơi cảnh sắc hùng vĩ, bản làng và nhịp sống của đồng bào hòa quyện tạo thành chất liệu sáng tác giàu sức sống. Từ những chuyến đi thực tế nơi rẻo cao, người nghệ sĩ đã ghi lại vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và vùng phên giậu Tổ quốc qua những tác phẩm chất lượng, góp phần lan tỏa hình ảnh Lào Cai vừa hùng vĩ, vừa đậm đà bản sắc.

Đại hội lần thứ I Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai: Mở rộng không gian sáng tạo

Đại hội lần thứ I Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai: Mở rộng không gian sáng tạo

Sáng 10/8, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đánh dấu bước phát triển mới sau khi hợp nhất tổ chức Hội Văn học nghệ thuật của hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, mở ra không gian sáng tạo rộng hơn cho đội ngũ văn nghệ sĩ.

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

Nếu những tư liệu lịch sử ghi lại dòng chảy thời gian bằng sự kiện, thì văn học chính là nơi lưu giữ linh hồn và cảm xúc của thời kỳ oanh liệt. Trong những ngày tháng 7 lịch sử - tháng của sự tri ân, tưởng nhớ và ghi ơn, những tác phẩm văn học về người lính lại vang lên khúc tráng ca bất tử. Từ lời kể chân thực của các cựu chiến binh, nhân vật lịch sử, các nhà văn đã khắc họa hình tượng Bộ đội Cụ Hồ bằng ngôn từ mộc mạc nhưng giàu cảm xúc.

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể “phóng tác” một bản nhạc mang âm hưởng đại ngàn chỉ sau vài giây. Sự bùng nổ này mang lại cơ hội lan tỏa nhanh chóng nhưng cũng đặt ra thách thức về sự rập khuôn, hời hợt và nguy cơ mai một âm nhạc dân gian. Đứng trước làn sóng công nghệ, câu chuyện giữ gìn và bảo tồn bản sắc âm nhạc dân gian đang là bài toán đầy trăn trở đối với các nhà quản lý, đào tạo và chính các nghệ sĩ địa phương.

fb yt zl tw