Trong tuyên bố chung sau cuộc hội đàm giữa ông Merz và Thủ tướng Narendra Modi, hai bên đặt mục tiêu tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, khí hậu, nghiên cứu khoa học và di chuyển lao động có kỹ năng. Đây là chuyến công du châu Á đầu tiên của ông Merz kể từ khi nhậm chức vào tháng 5/2025, phản ánh mức độ ưu tiên cao mà Đức dành cho Ấn Độ như một đối tác chiến lược then chốt tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Ấn Độ và Đức thống nhất thúc đẩy hợp tác toàn diện trong chuỗi giá trị bán dẫn, đồng thời mở rộng phối hợp về khoáng sản quan trọng, từ khai thác, nghiên cứu - phát triển, chế biến, tái chế cho tới việc phát triển và mua lại các tài sản khoáng sản chiến lược. Hai bên cũng xác định khoa học - công nghệ, hydro xanh, năng lượng tái tạo, thương mại - kinh tế và quốc phòng là những trụ cột hợp tác trong giai đoạn tới.
Ông Modi và ông Merz đồng thời bày tỏ quyết tâm thúc đẩy nhanh tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do giữa Ấn Độ và Liên minh châu Âu (EU), vốn đã kéo dài từ năm 2007. Nỗ lực này diễn ra trong bối cảnh New Delhi tăng tốc ký kết các hiệp định thương mại tự do, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt hàng loạt biện pháp thuế quan đối với các đối tác thương mại.
Sự dịch chuyển của trật tự địa chính trị và địa kinh tế toàn cầu đang tạo ra những xáo trộn sâu rộng đối với các nền kinh tế lớn, trong đó có Ấn Độ và Đức. Cả hai quốc gia đều chịu tác động từ môi trường quốc tế ngày càng khó đoán định, khiến nhu cầu tìm kiếm các đối tác ổn định và đáng tin cậy trở nên cấp thiết hơn.
Quan hệ giữa Ấn Độ và Đức được củng cố bởi nền tảng chung là các giá trị dân chủ, tôn trọng pháp quyền, cũng như ủng hộ trật tự đa cực và chủ nghĩa đa phương, dù hai bên vẫn tồn tại khác biệt trong một số vấn đề, trong đó có xung đột Nga - Ukraine. Trong EU, Đức hiện là một trong những đối tác quan trọng nhất của Ấn Độ, với kim ngạch thương mại song phương vượt 50 tỷ USD trong năm tài khóa 2024-2025, chiếm khoảng một phần tư tổng thương mại giữa Ấn Độ và EU.
Về phía New Delhi, Ấn Độ coi Đức là đối tác then chốt trong việc đào tạo kỹ năng cho lực lượng lao động trẻ, tiếp cận công nghệ tiên tiến và thúc đẩy đổi mới sáng tạo thông qua nghiên cứu - phát triển, nhằm phục vụ mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047. Trong bối cảnh quan hệ với Mỹ xuất hiện nhiều điểm bất đồng liên quan đến thuế quan và thương mại, Ấn Độ đang chủ động đa dạng hóa quan hệ với các đối tác phương Tây khác.
Ở chiều ngược lại, châu Âu và Đức cũng đối mặt với những thách thức trong quan hệ với Mỹ, từ vấn đề hỗ trợ Ukraine cho tới các tuyên bố gây tranh cãi liên quan đến Greenland. Bên cạnh đó, Trung Quốc ngày càng được châu Âu nhìn nhận là một đối thủ cạnh tranh kinh tế và đối thủ mang tính hệ thống, khi năng lực công nghệ và đổi mới của Bắc Kinh gây sức ép lớn lên năng lực cạnh tranh công nghiệp của Đức và EU.
Trong bối cảnh đó, Ấn Độ được châu Âu coi là một đối tác ổn định và đáng tin cậy tại châu Á. Điều này phần nào lý giải việc hai nước tăng cường hợp tác về khoáng sản quan trọng và công nghệ, cũng như cam kết xây dựng các chuỗi cung ứng an toàn, đáng tin cậy và có khả năng chống chịu cao.
Hợp tác quốc phòng cũng nổi lên như một trụ cột mới, với lộ trình hợp tác công nghiệp bao gồm cả sản xuất tàu ngầm. Theo các phân tích, cách tiếp cận của Đức đối với hợp tác quốc phòng với Ấn Độ đã trở nên linh hoạt và thực dụng hơn, trong bối cảnh các nước phương Tây tìm cách giảm sự phụ thuộc của New Delhi vào vũ khí Nga.
Những kết quả đạt được trong chuyến thăm của Thủ tướng Merz cho thấy tiềm năng hợp tác rộng lớn giữa Ấn Độ và Đức trước các thách thức địa chính trị, địa kinh tế và biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh độ tin cậy và tính ổn định ngày càng trở thành yếu tố then chốt trong quan hệ quốc tế, hai bên đang đứng trước cơ hội tái định hình và làm sâu sắc hơn mối quan hệ đối tác chiến lược của mình.
