Theo Nikkei Asia ngày 30/3, chính phủ Thủ tướng Narendra Modi đã công bố chương trình can thiệp mang tên RELIEF, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu chịu ảnh hưởng từ gián đoạn vận tải liên quan đến xung đột khu vực. Gói hỗ trợ trị giá 4,97 tỷ rupee (khoảng 52,5 triệu USD), nhằm ổn định dòng chảy hàng hóa và hạn chế tác động lan rộng tới sản xuất và việc làm.
Theo Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ, chương trình áp dụng cho các lô hàng xuất khẩu đến hoặc trung chuyển qua các thị trường Trung Đông như UAE, Saudi Arabia, Qatar và Iran. Các tuyến vận tải đi qua Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải toàn cầu, đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi rủi ro an ninh gia tăng, buộc nhiều tàu phải đổi hướng, kéo dài thời gian vận chuyển và làm phát sinh phụ phí khẩn cấp.
Chi phí logistics tăng mạnh trong những tuần gần đây, bao gồm phí bảo hiểm chiến tranh, phụ phí nhiên liệu và tắc nghẽn tại các cảng trung chuyển. Điều này tạo ra áp lực lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), vốn có khả năng hấp thụ chi phí hạn chế.
Chương trình RELIEF cung cấp mức bảo hiểm rủi ro lên tới 100% cho các lô hàng bị ảnh hưởng. Đồng thời, các doanh nghiệp MSMEs có thể được hoàn trả tới 50% chi phí logistics tăng thêm, với mức trần 5 triệu rupee. Chính phủ cho biết chính sách này áp dụng cả với các lô hàng đã xuất đi và các đơn hàng dự kiến trong thời gian tới.
Trong một diễn biến liên quan, Thủ tướng Narendra Modi gần đây đã trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump về tầm quan trọng của việc duy trì tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz. Ông Modi nhấn mạnh rằng việc đảm bảo tuyến đường này luôn mở và an toàn là lợi ích chung của toàn cầu, đồng thời hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp nhằm thúc đẩy ổn định khu vực.
Theo số liệu từ Bộ Thương mại Ấn Độ, tổng giá trị thương mại song phương của Ấn Độ với các quốc gia trong tuyến đường này đạt khoảng 178 tỷ USD mỗi năm. Điều này khiến bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực cũng có thể nhanh chóng lan sang các chuỗi cung ứng lớn hơn, bao gồm cả các tuyến hàng hóa đi châu Âu và Mỹ.
Ông Lav Agarwal, quan chức phụ trách thương mại quốc tế của Ấn Độ, cho biết nhiều cảng lớn tại vùng Vịnh như Jebel Ali, Hamad hay Bandar Abbas đang đối mặt với tình trạng gián đoạn, gây dồn ứ hàng hóa. Các mặt hàng dễ hỏng và cần bảo quản lạnh chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng do thời gian vận chuyển kéo dài.
Các doanh nghiệp xuất khẩu hiện phải đối mặt với “cú sốc kép”, khi chi phí vận tải tăng mạnh đồng thời nhu cầu thị trường có dấu hiệu chững lại. Những khó khăn về vốn lưu động càng làm trầm trọng thêm áp lực, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ vốn khó chuyển chi phí tăng thêm sang người mua.
Ông N. R. Bhanumurthy, Giám đốc Trường Kinh tế Madras ở Chennai, nhận định gói hỗ trợ là một phần trong nỗ lực quản lý cú sốc từ khu vực đối ngoại nhằm duy trì ổn định sản xuất công nghiệp. Ông cảnh báo nếu tác động lan sang thị trường lao động, khủng hoảng có thể trở nên rộng hơn và khó kiểm soát.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của gói hỗ trợ vẫn cần thời gian để đánh giá. Theo ông, quy mô 5 tỷ rupee có thể là bước đi ban đầu, nhưng mức độ đủ hay không sẽ phụ thuộc vào số lượng lô hàng bị ảnh hưởng và thời gian kéo dài của gián đoạn vận tải.
Diễn biến tại Trung Đông đang tiếp tục là yếu tố bất định lớn đối với thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh đó, các biện pháp can thiệp như của Ấn Độ cho thấy xu hướng các nền kinh tế chủ động bảo vệ chuỗi cung ứng và hạn chế tác động lan rộng tới tăng trưởng.
