AI làm mờ ranh giới thật-giả, đặt thách thức lớn cho thông tin số

Theo các chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ khiến việc nhận diện nội dung giả trở nên khó khăn hơn mà còn làm thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền trong xã hội.

bao-chi-va-ai.jpg

Một đoạn video lan truyền trên nền tảng mạng xã hội X, được cho là ghi lại cảnh binh sĩ Israel bật khóc phía sau một bức tường, đã thu hút hơn 1,6 triệu lượt xem trước khi bị phát hiện là sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra.

Vụ việc mới đây tiếp tục làm dấy lên lo ngại về việc công nghệ AI đang làm mờ ranh giới giữa nội dung thật và giả, đặt ra thách thức lớn đối với độ tin cậy của thông tin số.

Theo các chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ khiến việc nhận diện nội dung giả trở nên khó khăn hơn mà còn làm thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền trong xã hội.

Trong bối cảnh xung đột quốc tế ngày càng phức tạp, “chiến trường” thông tin giờ đây không chỉ tồn tại ngoài thực địa mà còn diễn ra mạnh mẽ trên không gian mạng.

Một cuộc điều tra của đài truyền hình công Đức ZDF đã chỉ ra nhiều điểm bất thường trong đoạn video nói trên. Cụ thể, trong một số cảnh, phù hiệu trên quân phục binh sỹ có hình quốc kỳ Israel, nhưng ở cảnh khác lại biến mất; phần chữ trên phù hiệu cũng vô nghĩa - dấu hiệu thường gặp trong các sản phẩm do AI tạo ra.

Ngoài ra, người dùng mạng xã hội cũng phát hiện nhiều chi tiết thiếu nhất quán về trang phục, âm thanh và vũ khí, càng làm dấy lên nghi vấn về tính xác thực của video.

Sự lan rộng của các nội dung do AI tạo ra đang đặt ra thách thức trực tiếp đối với uy tín của các cơ quan báo chí.

Trước đó, chính ZDF đã phải triệu hồi và sau đó cho thôi việc một phóng viên tại New York sau khi một phóng sự của người này sử dụng hình ảnh do AI tạo ra mà không được kiểm chứng.

Tổng biên tập ZDF, bà Bettina Schausten, cảnh báo việc xem nhẹ các tiêu chuẩn báo chí có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin của công chúng.

Không chỉ dừng lại ở việc tạo ra nội dung giả, AI còn có khả năng định hình nhận thức xã hội theo những cách tinh vi hơn.

Các nhà nghiên cứu quốc tế cảnh báo rằng công nghệ này đang bước vào giai đoạn mới với sự xuất hiện của các “bầy đàn AI” - tức mạng lưới các tài khoản giả mạo được vận hành có phối hợp, giả danh người dùng thật để lan truyền thông tin sai lệch.

Theo nhà nghiên cứu dữ liệu xã hội David Garcia tại Đại học Konstanz, các hệ thống này có thể do cá nhân hoặc tổ chức kiểm soát, có khả năng ghi nhớ, duy trì “danh tính” và bắt chước hành vi con người. Chúng có thể hoạt động đồng bộ nhằm phục vụ một mục tiêu chung, đồng thời điều chỉnh ngôn ngữ, giọng điệu và phản ứng theo thời gian thực. Điều này cho phép tạo ra “ảo giác đồng thuận xã hội," khiến một quan điểm có vẻ như được số đông ủng hộ, dù thực tế không phải vậy.

Trước những nguy cơ gia tăng, các nhà nghiên cứu và tổ chức đang đẩy mạnh các giải pháp phát hiện và kiểm soát. Một số chuyên gia đề xuất cần sàng lọc nội dung dựa trên các dấu hiệu phối hợp bất thường nhằm nhận diện sớm các mạng lưới AI. Đồng thời, việc tăng cường giám sát và minh bạch hóa hoạt động của các tài khoản do AI tạo ra cũng được coi là cần thiết để bảo vệ không gian thông tin.

Tại Đức, Trung tâm nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI), đã khởi động dự án phát hiện deepfake mang tên “Check First. Vote Smart." Công cụ này cho phép người dùng gửi các hình ảnh nghi vấn trên mạng xã hội để hệ thống phân tích và đánh giá khả năng bị thao túng hoặc được AI tạo ra.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh người dân ngày càng thường xuyên tiếp xúc với nội dung bị chỉnh sửa hoặc giả mạo, khả năng đánh giá và kiểm chứng thông tin đang trở thành một kỹ năng thiết yếu. Việc nâng cao nhận thức và năng lực tiếp cận thông tin đúng đắn được xem là yếu tố then chốt để hạn chế tác động tiêu cực của công nghệ AI đối với xã hội hiện đại.

vietnamplus.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phóng viên “số”

Phóng viên “số”

Kỷ nguyên số đã định nghĩa lại khái niệm “tác nghiệp”. Không còn giới hạn bởi sổ tay hay máy ảnh, người làm báo hiện đại đang trở thành những phóng viên “số” thực thụ. 

Báo chí trước bài toán AI: Thách thức sinh tồn hay cơ hội tái định hình ngành truyền thông?

Báo chí trước bài toán AI: Thách thức sinh tồn hay cơ hội tái định hình ngành truyền thông?

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra cuộc chuyển đổi sâu rộng trên toàn cầu, và ngành báo chí không nằm ngoài làn sóng đó. Từ việc hỗ trợ sản xuất nội dung, phân tích dữ liệu, tổng hợp thông tin cho đến cá nhân hóa trải nghiệm độc giả, AI đang từng bước tham gia vào hầu hết các khâu của quy trình làm báo.

Lào Cai triển khai 04 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử

Lào Cai triển khai 04 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử

Ngày 18/6, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai ban hành Kế hoạch số 93-KH/TU triển khai 04 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử, nhằm chuẩn hóa, số hóa quy trình xử lý, nâng cao tính công khai, minh bạch, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo thuận lợi cho tổ chức đảng và đảng viên.

“Mùa hè số cùng VNeID”

“Mùa hè số cùng VNeID”

Với sự tham gia của lực lượng công an, đoàn viên, thanh niên và các tổ công nghệ số cộng đồng, Chiến dịch “Mùa hè số cùng VNeID” do Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội phát động đang được nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai hưởng ứng và triển khai sâu rộng. Qua đó, góp phần giúp người dân khai thác hiệu quả các tiện ích số.

Người dân biên giới Y Tý hào hứng học kỹ năng số và pháp luật qua sân khấu hóa

Người dân biên giới Y Tý hào hứng học kỹ năng số và pháp luật qua sân khấu hóa

Trong hai ngày (16 - 17/6), Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai phối hợp với các sở: Khoa học và Công nghệ, Tư pháp, Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình tuyên truyền tập trung tại xã Y Tý. Chương trình thu hút hơn 1.000 cán bộ, công chức và đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tham gia, góp phần đưa kiến thức pháp luật và công nghệ số đến gần hơn với người dân khu vực biên giới.

Lào Cai: Khi pháp luật đến với người dân qua không gian số

Lào Cai: Khi pháp luật đến với người dân qua không gian số

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Tại Lào Cai, việc đưa pháp luật lên không gian số không chỉ là giải pháp đổi mới phương thức tuyên truyền mà còn giúp chính sách đến gần hơn với Nhân dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

“Thôn số” và kỳ vọng đổi thay nơi vùng biên Bát Xát

“Thôn số” và kỳ vọng đổi thay nơi vùng biên Bát Xát

Ngày 08/6 trở thành dấu mốc đặc biệt đối với cán bộ, đảng viên và Nhân dân thôn 4, xã Bát Xát khi chính thức được công nhận là thôn số đạt mức cơ bản đầu tiên của tỉnh Lào Cai. Đây là thành tựu có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ chủ trương sang hành động cụ thể, đưa chuyển đổi số đi vào đời sống, mở ra kỳ vọng về một không gian số phát triển ngay từ cơ sở.

Người dân chủ động tra cứu và thực hiện nghĩa vụ thuế trên nền tảng số

Người dân chủ động tra cứu và thực hiện nghĩa vụ thuế trên nền tảng số

Trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia, ngành thuế đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Một trong những giải pháp nổi bật là ứng dụng eTax Mobile, cho phép người nộp thuế dễ dàng tra cứu thông tin, thực hiện nghĩa vụ thuế và quản lý hồ sơ thuế ngay trên điện thoại thông minh.

Giúp người cao tuổi bắt nhịp chuyển đổi số

Giúp người cao tuổi bắt nhịp chuyển đổi số

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều hoạt động trong đời sống như thanh toán, thực hiện thủ tục hành chính, tiếp cận thông tin hay liên lạc hằng ngày đã dần được đưa lên môi trường số. Tuy nhiên, bên cạnh sự thuận tiện, quá trình này cũng tạo ra khoảng cách nhất định giữa các thế hệ, đặc biệt với người cao tuổi - nhóm đối tượng gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ.

Lào Cai phát động phong trào xây dựng “Thôn số” và khai trương Hệ thống theo dõi, giám sát nhiệm vụ của Tỉnh ủy

Lào Cai phát động phong trào xây dựng “Thôn số” và khai trương Hệ thống theo dõi, giám sát nhiệm vụ của Tỉnh ủy

Chiều 11/6, Tỉnh ủy Lào Cai tổ chức phát động phong trào xây dựng “Thôn số” trên địa bàn tỉnh và khai trương Hệ thống theo dõi, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của Tỉnh ủy. Đây là hoạt động nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang dự lễ ra mắt “Thôn số” tại Yên Bình

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang dự lễ ra mắt “Thôn số” tại Yên Bình

Chiều 09/6, xã Yên Bình tổ chức chương trình ra mắt mô hình điểm “Thôn số” tại thôn 6. Đây là mô hình “Thôn số” đầu tiên của địa phương, đánh dấu bước tiến quan trọng trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Từ đối tượng bảo tồn đến chủ thể sáng tạo số

Từ đối tượng bảo tồn đến chủ thể sáng tạo số

Ngày nay, cùng với quá trình chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ đến từng thôn bản, người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà trở thành chủ thể tham gia sáng tạo nội dung, chủ động giới thiệu và lan tỏa những câu chuyện về cuộc sống, văn hóa và bản sắc của chính quê hương mình.

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao

Lào Cai xác định muốn thu hẹp khoảng cách số phải giải quyết từ gốc rễ các “điểm nghẽn” ngay tại cơ sở. Thông qua các mô hình “Thôn số”, “Người bản số”, tỉnh tập trung thay đổi nhận thức, nâng cao kỹ năng số cho người dân, đầu tư hạ tầng viễn thông và phát huy vai trò của cán bộ, tổ công nghệ số cộng đồng, từng bước đưa chuyển đổi số đi vào thực chất từ thôn, bản.

Bài cuối: Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao Bài cuối: Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Tại Lào Cai, tinh thần triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57) về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia đã lan tỏa mạnh mẽ tới từng địa phương, cơ sở, từng bước tháo gỡ các rào cản, “điểm nghẽn” số. Cả hệ thống chính trị đang cùng vào cuộc với quyết tâm đưa CĐS trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Bài 1: Giải quyết gốc rễ “điểm nghẽn” số

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao Bài 1: Giải quyết gốc rễ “điểm nghẽn” số

Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57) đã xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS) là động lực mang tính đột phá cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Tại Lào Cai, nghị quyết đang được cụ thể hóa bằng những mô hình sát thực tế, từng bước tháo gỡ những “điểm nghẽn” về nhận thức, kỹ năng và thói quen “số” ở vùng cao.

“Mùa hè số 2026” lan tỏa mạnh ở vùng cao Lào Cai: Hàng trăm đoàn viên, cán bộ đồng loạt ra quân hỗ trợ người dân chuyển đổi số với VNeID

“Mùa hè số 2026” lan tỏa mạnh ở vùng cao Lào Cai: Hàng trăm đoàn viên, cán bộ đồng loạt ra quân hỗ trợ người dân chuyển đổi số với VNeID

Trong hai ngày 04 - 05/6/2026, tại các xã Trịnh Tường, Si Ma Cai, Cốc San và phường Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai), đồng loạt diễn ra lễ ra quân “Chiến dịch Mùa hè số cùng VNeID”, thu hút hàng trăm cán bộ, đoàn viên, thanh niên tham gia. Chiến dịch nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả thực hiện Đề án 06, đưa tiện ích số đến gần hơn với người dân ngay tại cơ sở.

fb yt zl tw