AI làm mờ ranh giới thật-giả, đặt thách thức lớn cho thông tin số

Theo các chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ khiến việc nhận diện nội dung giả trở nên khó khăn hơn mà còn làm thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền trong xã hội.

bao-chi-va-ai.jpg

Một đoạn video lan truyền trên nền tảng mạng xã hội X, được cho là ghi lại cảnh binh sĩ Israel bật khóc phía sau một bức tường, đã thu hút hơn 1,6 triệu lượt xem trước khi bị phát hiện là sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra.

Vụ việc mới đây tiếp tục làm dấy lên lo ngại về việc công nghệ AI đang làm mờ ranh giới giữa nội dung thật và giả, đặt ra thách thức lớn đối với độ tin cậy của thông tin số.

Theo các chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ khiến việc nhận diện nội dung giả trở nên khó khăn hơn mà còn làm thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền trong xã hội.

Trong bối cảnh xung đột quốc tế ngày càng phức tạp, “chiến trường” thông tin giờ đây không chỉ tồn tại ngoài thực địa mà còn diễn ra mạnh mẽ trên không gian mạng.

Một cuộc điều tra của đài truyền hình công Đức ZDF đã chỉ ra nhiều điểm bất thường trong đoạn video nói trên. Cụ thể, trong một số cảnh, phù hiệu trên quân phục binh sỹ có hình quốc kỳ Israel, nhưng ở cảnh khác lại biến mất; phần chữ trên phù hiệu cũng vô nghĩa - dấu hiệu thường gặp trong các sản phẩm do AI tạo ra.

Ngoài ra, người dùng mạng xã hội cũng phát hiện nhiều chi tiết thiếu nhất quán về trang phục, âm thanh và vũ khí, càng làm dấy lên nghi vấn về tính xác thực của video.

Sự lan rộng của các nội dung do AI tạo ra đang đặt ra thách thức trực tiếp đối với uy tín của các cơ quan báo chí.

Trước đó, chính ZDF đã phải triệu hồi và sau đó cho thôi việc một phóng viên tại New York sau khi một phóng sự của người này sử dụng hình ảnh do AI tạo ra mà không được kiểm chứng.

Tổng biên tập ZDF, bà Bettina Schausten, cảnh báo việc xem nhẹ các tiêu chuẩn báo chí có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin của công chúng.

Không chỉ dừng lại ở việc tạo ra nội dung giả, AI còn có khả năng định hình nhận thức xã hội theo những cách tinh vi hơn.

Các nhà nghiên cứu quốc tế cảnh báo rằng công nghệ này đang bước vào giai đoạn mới với sự xuất hiện của các “bầy đàn AI” - tức mạng lưới các tài khoản giả mạo được vận hành có phối hợp, giả danh người dùng thật để lan truyền thông tin sai lệch.

Theo nhà nghiên cứu dữ liệu xã hội David Garcia tại Đại học Konstanz, các hệ thống này có thể do cá nhân hoặc tổ chức kiểm soát, có khả năng ghi nhớ, duy trì “danh tính” và bắt chước hành vi con người. Chúng có thể hoạt động đồng bộ nhằm phục vụ một mục tiêu chung, đồng thời điều chỉnh ngôn ngữ, giọng điệu và phản ứng theo thời gian thực. Điều này cho phép tạo ra “ảo giác đồng thuận xã hội," khiến một quan điểm có vẻ như được số đông ủng hộ, dù thực tế không phải vậy.

Trước những nguy cơ gia tăng, các nhà nghiên cứu và tổ chức đang đẩy mạnh các giải pháp phát hiện và kiểm soát. Một số chuyên gia đề xuất cần sàng lọc nội dung dựa trên các dấu hiệu phối hợp bất thường nhằm nhận diện sớm các mạng lưới AI. Đồng thời, việc tăng cường giám sát và minh bạch hóa hoạt động của các tài khoản do AI tạo ra cũng được coi là cần thiết để bảo vệ không gian thông tin.

Tại Đức, Trung tâm nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI), đã khởi động dự án phát hiện deepfake mang tên “Check First. Vote Smart." Công cụ này cho phép người dùng gửi các hình ảnh nghi vấn trên mạng xã hội để hệ thống phân tích và đánh giá khả năng bị thao túng hoặc được AI tạo ra.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh người dân ngày càng thường xuyên tiếp xúc với nội dung bị chỉnh sửa hoặc giả mạo, khả năng đánh giá và kiểm chứng thông tin đang trở thành một kỹ năng thiết yếu. Việc nâng cao nhận thức và năng lực tiếp cận thông tin đúng đắn được xem là yếu tố then chốt để hạn chế tác động tiêu cực của công nghệ AI đối với xã hội hiện đại.

vietnamplus.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kể chuyện quê hương trên không gian số

Kể chuyện quê hương trên không gian số

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, mạng xã hội đang trở thành kênh thông tin phổ biến để nhiều bạn trẻ, đặc biệt là thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chia sẻ những câu chuyện về quê hương. Những hình ảnh, video được đăng tải góp phần quảng bá văn hóa, lan tỏa giá trị truyền thống, giới thiệu hình ảnh địa phương đến với cộng đồng.

Lào Cai và VNPT ký kết hợp tác phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030

Lào Cai và VNPT ký kết hợp tác phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030

Chiều 08/5, tại Tòa nhà VNPT, thành phố Hà Nội, UBND tỉnh Lào Cai và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả hợp tác chiến lược về chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030.

Hiểu đúng và làm ngay, làm đến cùng theo tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư

Thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị: Hiểu đúng và làm ngay, làm đến cùng theo tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư

Đó là phát biểu của đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh tại buổi làm việc chuyên đề với các cơ quan đảng tỉnh về tiến độ, kết quả một số nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia diễn ra sáng 08/5.

19 nhiệm vụ cần làm ngay để thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

19 nhiệm vụ cần làm ngay để thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lào Cai tại Thông báo số 455 -TB/BCĐ về kết quả phiên họp chuyên đề đánh giá tiến độ, kết quả triển khai một số nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; bàn giải pháp đẩy nhanh thực hiện trong thời gian tới, tổ chức ngày 28/4 vừa qua.

Lào Cai: Kỹ năng số lan tỏa từ những cách học giản dị

Lào Cai: Kỹ năng số lan tỏa từ những cách học giản dị

Ở các bản làng vùng cao Lào Cai, chuyển đổi số đang đến gần người dân bằng những cách rất đời thường. Người lớn tuổi học dùng điện thoại từ con cháu, nông dân tự xem video để làm kinh tế, cán bộ thôn bản “cầm tay chỉ việc” hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến. Từ những cách học giản dị, gắn với nhu cầu thực tế, bà con đang từng bước ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt hằng ngày, đưa kỹ năng số lan tỏa tự nhiên, bền vững trong cộng đồng.

Đổi mới phương pháp đánh giá kết quả học tập

Trường Chính trị tỉnh: Đổi mới phương pháp đánh giá kết quả học tập

Thời gian qua, Trường Chính trị tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đổi mới, trong đó nổi bật là mô hình “Ứng dụng chuyển đổi số vào đánh giá kết quả học tập của học viên trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị”. Đây được xem là bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời bảo đảm tính khách quan, minh bạch và chính xác trong công tác kiểm tra, đánh giá.

Lào Cai: Chuyển đổi số trong quản trị công - đòn bẩy cho phát triển kinh tế bền vững

Lào Cai: Chuyển đổi số trong quản trị công - đòn bẩy cho phát triển kinh tế bền vững

Từ việc ứng dụng các nền tảng số trong giải quyết thủ tục hành chính, quản lý đất đai đến triển khai công nghệ cảm biến giám sát môi trường, tỉnh Lào Cai đang từng bước hình thành hệ sinh thái số minh bạch, hiệu quả, trở thành động lực thu hút các nhà đầu tư theo hướng bền vững.

Kể chuyện văn hoá Dao bằng công nghệ số

Kể chuyện văn hoá Dao bằng công nghệ số

Giữ gìn bản sắc văn hoá là nhiệm vụ quan trọng trong đời sống mỗi dân tộc. Trước đây, các giá trị này thường được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác qua phương thức truyền miệng hoặc bằng chính việc sống cùng những văn hoá ấy. Ngày nay, trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, thế hệ trẻ các dân tộc Lào Cai, trong đó có dân tộc Dao, đã chủ động đổi mới cách thức bảo tồn di sản. Vẫn là lưu giữ và trao truyền, nhưng họ đang thực hiện điều đó thông qua nền tảng công nghệ số.

Tăng tốc triển khai Nghị quyết 57 tại Cam Đường

Tăng tốc triển khai Nghị quyết 57 tại Cam Đường

Ngày 24/4, UBND phường Cam Đường phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức buổi làm việc nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.

fb yt zl tw