Với hơn 200 km đường biên giới đất liền và sông suối, hai cửa khẩu và nhiều lối mở, lối mòn biên giới, thêm vào đó địa hình hiểm trở, phức tạp với nhiều dân tộc sinh sống cho nên công tác phòng, chống thực phẩm bẩn nhập lậu vào nội địa ở biên giới Lào Cai đang gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp…
 |
| Lực lượng chức năng Lào Cai bắt giữ thực phẩm bẩn nhập lậu. |
Điểm riêng biệt của Lào Cai là Cửa khẩu quốc tế Lào Cai và Cửa khẩu đường bộ Kim Thành nằm ngay trong nội thị TP Lào Cai và tuyến đường sắt từ Hà Nội chạy suốt qua cửa khẩu đường sắt Hồ Kiều, thông với Hà Khẩu (Vân Nam-Trung Quốc). Tuyến đường cao tốc Nội Bài- Lào Cai, tốc độ chạy xe cao, rút ngắn thời gian hành trình còn hơn bốn giờ đồng hồ từ Lào Cai đến Hà Nội, lưu lượng xe lớn, trung bình khoảng bốn nghìn lượt xe/ngày đêm. Thêm vào đó, dọc hai bên cánh gà cửa khẩu quốc tế Lào Cai là hàng nghìn hộ dân cư thuộc các phường Lào Cai, Duyên Hải sinh sống, cách biệt bởi sông Hồng và sông Nậm Thi, vào mùa nước cạn, rất dễ dùng thuyền thô sơ để qua lại hai bên. Đây là những yếu tố khiến hàng hóa, nhất là thực phẩm sơ chế, nội tạng động vật, trứng gia cầm… do giá cả tại gốc rẻ, lại dễ trà trộn, tranh thủ đêm tối, lối mở heo hút để nhập lậu vào nội địa với mục đích tiêu thụ, kiếm lời. Có thể điểm lại một số vụ phát hiện và bắt giữ thực phẩm bẩn của lực lượng chức năng, thuộc Ban chỉ đạo 389 tỉnh Lào Cai.
Vào hồi 22 giờ, ngày 10-2, tại khu vực Km2, quốc lộ 70, thuộc tổ 10 phường Lào Cai (TP Lào Cai), Đội kiểm soát Hải quan Lào Cai phát hiện, bắt giữ đối tượng Lê Văn Thành (SN 1977), tạm trú tại tổ 11, phường Lào Cai, TP Lào Cai, có hành vi vận chuyển trái phép 130 kg xúc xích đông lạnh từ Trung Quốc về Việt Nam. Đội Kiểm soát Hải quan đã lập hồ sơ xử lý và xử phạt vi phạm hành chính đối tượng Thành, tịch thu tiêu hủy toàn bộ tang vật vi phạm theo quy định.
Giữa ban ngày, vào lúc 14 giờ, ngày 11-4, Phòng cảnh kinh tế (PC46), Công an tỉnh Lào Cai phát hiện lô hàng vô chủ, gồm 18 hộp xốp, tập kết tại tại khu vực tổ 23, phường Duyên Hải, TP Lào Cai. Rạch các hộp xốp ra, bên trong chứa toàn mề gà đông lạnh có nguồn gốc từ Trung Quốc, tổng trọng lượng là 810 kg mề gà “bẩn”, không rõ xuất xứ, không có giấy kiểm dịch.
Ngày 23-8, tại tổ 34, phường Duyên Hải (TP Lào Cai), Đội Quản lý thị trường số 1 (Chi cục QLTT Lào Cai) phát hiện, bắt giữ lô hàng gồm 936 kg đuôi bò, quả cà bò và thịt bắp bò. Lô hàng có nhãn chữ từ Brasil, thời điểm sản xuất cách đây hàng chục năm. Theo các cán bộ QLTT có kinh nghiệm, đây là loại hàng thực phẩm “bẩn” quay đầu; tức là hàng tạm nhập tái xuất của các chủ hàng Trung Quốc qua cửa khẩu Bản Vược (Bát Xát), nhưng đã bị “cửu vạn” (bốc vác thuê) đục container lấy trộm, mang trở lại nội địa Lào Cai tiêu thụ.
Theo số liệu của Ban chỉ đạo 389 tỉnh Lào Cai, từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng như hải quan, công an, biên phòng, QLTT đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 1.236 vụ hàng cấm, hàng giả, gian lận thương mại, thu từ xử phạt hơn 60 tỷ đồng; riêng về thực phẩm bẩn là 300 vụ (tăng 37% so cùng kỳ), tiêu hủy hơn năm tấn thực phẩm bẩn nhập lậu. Qua phân tích, thực phẩn bẩn chủ yếu là nội tạng động vật, gia cầm (lòng lợn, tim lợn, mề gà, chân gà; thực phẩm đông lạnh như thịt bò; thực phẩm chế biến (gà cay, xúc xích, chả cá…).
 |
| Tiêu hủy hàng hóa, thực phẩm bẩn nhập lậu ở Lào Cai. |
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Việt Quang - Cục phó phụ trách Cục Hải quan Lào Cai cho biết: Tâm điểm của buôn lậu trên tuyến biên giới Lào Cai từ trước đến nay vẫn là những địa danh như: Duyên Hải, Cầu Sập, khu Đền Thượng thuộc TP Lào Cai; Nậm Sò, Bản Quẩn, Bản Phiệt thuộc huyện Bảo Thắng, Pạc Bo, Na Lốc... thuộc huyện Mường Khương. TP Lào Cai thường được ví như là cái “rốn” của hàng nhập lậu; từ đây, hàng lậu được phát tán, xé lẻ, vận chuyển bằng đủ các phương tiện: xe ôm, xe thồ, xách tay, cất giấu trên xe ô-tô, vận chuyển trên các chuyến tàu khách...
Các đối tượng buôn lậu thường lợi dụng đường mòn biên giới, nơi có ít cư dân và lợi dụng vào các chính sách tạo điều kiện cho bà con thăm thân để vận chuyển hàng lậu. Các đối tượng này trà trộn lẫn trong khách du lịch để thực hiện hành vi vận chuyển hàng lậu qua biên giới...
Bên cạnh đó, còn có một loại đối tượng khác cũng sử dụng hành vi hết sức tinh vi là gom hàng ở biên giới, dùng các giấy thông hành lưu thông trên đường để qua mắt cơ quan hải quan. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, lợi dụng Thông tư số 10/2010/TT - Bộ Công thương về quy định danh mục hàng hóa cư dân biên giới chỉ được phép nhập khẩu dưới hình thức mua, bán, trao đổi những mặt hàng theo danh mục đã quy định; các chủ hàng đã thuê cư dân biên giới vận chuyển hàng về, rồi gom hàng lại, trộn lẫn với các mặt hàng cấm nhập, có thuế suất cao; hợp pháp hóa bằng hóa đơn chứng từ, vận chuyển công khai về các tỉnh phía sau tiêu thụ.
Theo ông Nguyễn Bá Bình, Phó Giám đốc Sở Công thương kiêm Chi cục trưởng Chi cục quản lý thị trường tỉnh Lào Cai, thường trực Ban chỉ đạo 389 tỉnh Lào Cai, việc chống buôn lậu trên địa bàn Lào Cai có bốn cái khó, đó là: Địa bàn biên giới rộng, nhiều đường mòn, cư dân có thể dễ dàng sang nước bạn Trung Quốc; hàng hóa Trung Quốc rẻ, dễ đưa vào tiêu thụ ở Việt Nam; các hộ cư dân sát biên giới đời sống còn khó khăn nên các đối tượng buôn lậu dễ lợi dụng để người dân trở thành người mang vác hàng thuê cho chúng; Lào Cai có các tuyến đường nội tỉnh, liên tỉnh, có đường sắt, đường bộ thuận tiện các đối tượng buôn lậu vận chuyển sâu vào nội địa.
Để phòng, chống buôn lậu, hàng giả có hiệu quả, Ban chỉ đạo 389 của tỉnh đã rà soát các địa bàn trọng yếu, tăng cường lực lượng theo phương châm “chốt chặn, kiểm soát toàn tuyến biên giới và truy quét sâu trong nội địa”, hình thành ba tuyến phòng, chống ngay từ biên giới đến hết địa phận của tỉnh. Tuyến thứ nhất là biên giới gồm có hải quan, biên phòng. Tuyến thứ hai là vùng đệm sát biên giới có các lực lượng trong nội địa, các lực lượng liên ngành. Tuyến thứ ba, sâu trong nội địa là công an cùng với lực lượng 389 của tỉnh. Bên cạnh đó, tỉnh đã thành lập hai tổ công tác liên ngành cơ động chống buôn lậu trực thuộc Ban chỉ đạo 389. Các lực lượng này phối hợp chặt chẽ, đồng bộ để đấu tranh, phòng, chống thực phẩm bẩn nhập lậu trên địa bàn.
Vào dịp sát Tết, do nhu cầu tiêu thụ tăng, lợi nhuận cao nên các đối tượng buôn lậu lợi dụng địa hình biên giới hiểm trở gia tăng buôn lậu các mặt hàng nội tạng động vật, thực phẩm chế biến sẵn, hoa quả khô, rượu ngoại, thuốc lá... Để phòng, chống buôn lậu thực phẩm bẩn có hiệu quả, trên tuyến biên giới, lực lượng hải quan và biên phòng đã bố trí chốt chặt 24/24 giờ ở các lối mở Phố Tèo (phường Lào Cai), An Quang, Quang Kim (Bát Xát), Na Lốc (Mường Khương), Bản Quẩn (Bản Phiệt - Bảo Thắng), thường bị lợi dụng để vận chuyển hàng lậu qua sông Nậm Thi hoặc mang vác bằng đường bộ.
Tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai, lực lượng hải quan tăng thêm lực lượng thường trực, giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm đối với các hành vi lợi dụng chính sách đối với cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển thực phẩm bẩn, hàng hóa không bảo đảm chất lượng vệ sinh ATTP từ Trung Quốc về Việt Nam.
Trong nội địa, lực lượng công an, QLTT và chính quyền địa phương phối hợp tuần tra, kiểm soát các trục giao thông chính, các chợ đầu mối, chợ phiên ở vùng cao; tăng cường lực lượng kiểm tra các khu vực phát luồng hàng hóa, các trung tâm thương mại, các điểm tập kết trung chuyển hàng hóa như khu vực phường Duyên Hải, phường Lào Cai (TP Lào Cai), các bến xe khách, ga tàu hỏa… nhằm phát hiện và xử lý những hành vi chứa chấp, kinh doanh, vận chuyển hàng hóa, thực phẩm bẩn.
