Đã một thời gian dài, 2 hộ gia đình ông Hoàng Ngọc T. và Hoàng Văn N. ở xã Mỹ Gia xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp về đất đai, ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm. Tuy nhiên, được các hòa giải viên đến tuyên truyền, giải thích và hóa giải mâu thuẫn trên cơ sở thấu tình đạt lý nên cả hai hộ gia đã hiểu ra bản chất sự việc và bắt tay hòa đồng.
"Nhờ cán bộ giải thích cái đúng, cái chưa hợp lý giữa hai gia đình, nhất là chưa thống nhất về đất giáp ranh, chúng tôi còn có sự hiểu nhầm nên xảy ra tranh chấp. Nhưng khi các hòa giải viên đến tuyên truyền, hòa giải và làm rõ nguồn gốc đất thì chúng tôi đã nhận thức được ai đúng, ai sai và đã hòa đồng trở lại”, ông Hoàng Ngọc T. chia sẻ.
Ông Trần Ngọc Đẳng - Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Gia cho biết: "Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của UBND huyện và sự phối hợp chặt chẽ các phòng chuyên môn của huyện, xã Mỹ Gia đã ban hành các văn bản chỉ đạo triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho các hòa giải viên đồng thời tổ chức tuyên truyền, phổ biến Luật Hòa giải ở cơ sở bằng nhiều hình thức như: triển khai trong các cuộc họp cơ quan; lồng ghép vào các buổi họp dân tại thôn, tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở nên người dân cũng đã cơ bản nhận thức được. Trong năm 2023, Mỹ Gia tổ chức 5 cuộc hoà giải, trong đó có 4 cuộc thành công”.
Trong năm 2023, xã Phú Thịnh cũng đã tổ chức hòa giải 18 vụ, trong đó 16 vụ hòa giải thành công, 2 vụ đang trong quá trình giải quyết. Tất cả các vụ việc đều là mâu thuẫn do tranh chấp đất đai.
Chị Lương Thị Thanh - công chức Tư pháp xã Phú Thịnh cho biết: "Để tổ chức thành công các vụ tranh chấp giữa các hộ dân, xã đã chỉ đạo 10 tổ hòa giải tích cực bám sát cơ sở, nắm tình hình và những mâu thuẫn phát sinh để kịp thời có biện pháp hòa giải ngay trong nội bộ”.
Theo chị Thanh, hầu hết thành viên tổ hòa giải đều có thời gian sinh sống lâu năm trên địa bàn thôn, xã nên hiểu rõ về hoàn cảnh của từng hộ gia đình, về lịch sử vị trí đất đai của họ nên các vụ việc mâu thuẫn đều được giải quyết nhanh chóng, thấu tình đạt lý.
Nhận thức tầm quan trọng của công tác hòa giải, nhất là khi Luật Hòa giải ở cơ sở có hiệu lực, thời gian qua, Phòng Tư pháp huyện Yên Bình đã tham mưu cho UBND huyện ban hành các văn bản hướng dẫn, đẩy mạnh công tác truyền thông, phổ biến sâu rộng nội dung của Luật với nhiều hình thức đa dạng, phong phú.
Các văn bản chính được tập trung tuyên truyền gồm: Kế hoạch số 65/KH-UBND ngày 21/02/2023 về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; hoà giải ở cơ sở; xây dựng xã, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2023; Công văn số 884/UBND-NC về việc thực hiện Kế hoạch số 344/KH-STP ngày 20/3/2023 của Sở Tư pháp về việc tổ chức hội nghị trực tuyến tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ cho hoà giải viên ở cơ sở năm 2023; báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở trên địa bàn huyện.
Ông Trần Thế Công - Trưởng phòng Tư pháp huyện Yên Bình cho biết: "Với phương châm "giải quyết dứt điểm từ cơ sở”, các vụ việc liên quan đến tranh chấp đất đai, hôn nhân và gia đình, những mâu thuẫn nhỏ trong cuộc sống hàng ngày... đã được tổ hòa giải ở các thôn, khu dân cư phối hợp cùng cán bộ các xã, thị trấn phân tích hợp tình hợp lý, khéo léo vận động, giải quyết dứt điểm ngay từ khi mới phát sinh, góp phần hạn chế đơn thư khiếu nại vượt cấp”.
Hiện nay trên địa bàn huyện Yên Bình có 177 thôn, tổ nhân dân thành lập 178 tổ hoà giải cơ sở (1 thôn ở xã Ngọc Chấn thành lập 2 tổ ). Trong năm 2023, các tổ hòa giải ở cơ sở đã tiếp nhận, thụ lý tổng số 335 vụ; trong đó: hoà giải thành 298 vụ, đang hoà giải 5 vụ; hoà giải không thành 32 vụ. Các vụ việc chủ yếu tập trung ở lĩnh vực đất đai, hôn nhân gia đình, các tranh chấp dân sự khác...
Trong thời gian tới, huyện Yên Bình tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan tư pháp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên trong công tác hòa giải; đôn đốc, hướng dẫn UBND các xã, thị trấn triển khai thực hiện Quyết định số 1778/QĐ-UBND ngày 07/12/2021 của UBND tỉnh phê duyệt "Đề án tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở, xây dựng xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật trên địa bàn tỉnh Yên Bái, giai đoạn từ năm 2022 - 2026”; tiếp tục triển Luật Hòa giải ở cơ sở và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Cùng với đó, huyện tiếp tục gắn công tác hòa giải ở cơ sở với việc thực hiện phong trào thi đua"Dân vận khéo"; rà soát, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên cơ sở; xây dựng kế hoạch tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ công tác hòa giải cơ sở; chỉ đạo các ban, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ trong công tác tiếp dân, xử lý và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, góp phần hạn chế các vụ khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp.
Văn Tuấn
