Thị trường các nước Hồi giáo là thị trường tiềm năng với 57 quốc gia, là một thị trường lớn, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm Halal đang tăng rất nhanh, trong khi nguồn cung bị thiếu hụt.
Ông Nguyễn Đình Chiến - Phó Giám đốc Sở Công Thương nhấn mạnh: "Để đảm bảo tiêu chuẩn đạt chứng nhận Halal, việc thâm nhập vào thị trường này đòi hỏi từ khâu nuôi trồng cho đến khâu chế biến phải đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe của người Hồi giáo. Do đó, các DN trong tỉnh cần phải thực hiện nghiêm ngặt các tiêu chuẩn để mở cửa vào thị trường đầy tiềm năng này trong tương lai. Có khoảng 20 sản phẩm có thể khai thác từ thị trường Việt Nam; trong đó, tỉnh Yên Bái có sản phẩm chè và quế là cơ hội lớn cho các DN khai thác hiệu quả trong thời gian tới”.
Theo đó, tỉnh đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án "Tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030” của Chính phủ nhằm mục tiêu đánh giá các sản phẩm nông - lâm sản có tiềm năng để tham gia vào thị trường Halal. Từ đó, ưu tiên tập trung vào các sản phẩm từ cây chè và các sản phẩm từ cây quế có khả năng đạt tiêu chuẩn để cấp chứng nhận thực phẩm Halal và tham gia vào chuỗi sản xuất và cung ứng thực phẩm Halal.
Thực tế cho thấy, tổng diện tích chè của tỉnh hiện có hơn 7.443 ha, tập trung nhiều ở các huyện: Trấn Yên, Văn Chấn, Trạm Tấu, Mù Cang Chải; sản lượng hàng năm đạt trên 69 nghìn tấn. Yên Bái hiện có trên 50 cơ sở chế biến, kinh doanh chè, có 7 dự án chè với quy mô 290 ha được chứng nhận theo tiêu chuẩn VietGAP; Hợp tác xã chè Suối Giàng được chứng nhận theo tiêu chuẩn EU.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có Công ty TNHH Chế biến chè Hữu Hảo, huyện Trấn Yên được cấp chứng nhận Halal cho các sản phẩm chè đen xuất vào thị trường Trung Đông cũng như các nước Hồi giáo như Pakistan, Afghanistan. Sản lượng hàng năm khoảng 18 - 20 nghìn tấn với doanh thu khoảng 45 - 50 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Trọng Hữu - Giám đốc Công ty TNHH Chế biến chè Hữu Hảo chia sẻ: "Đây là thị trường rất tiềm năng. Để đạt chứng nhận Halal, chúng tôi phải tìm hiểu về thông tin sản phẩm, tiêu chuẩn hàng hóa và cả yếu tố văn hóa, đạo đức của người Hồi giáo, từ đó xây dựng và phát triển sản phẩm đạt chứng nhận Halal và được các thị trường Hồi giáo nhập khẩu một cách thuận lợi nhất”.
Đối với sản phẩm quế, Yên Bái là tỉnh có vùng quế lớn với diện tích trên 82.000 ha, diện tích chuyên canh trên 38.000 ha, tập trung nhiều ở các huyện Trấn Yên, Văn Chấn, Văn Yên, Lục Yên, Yên Bình; sản lượng khai thác từ quế khoảng trên 18.000 tấn quế vỏ khô và trên 85.500 tấn cành, lá quế cung cấp nguyên liệu để chế biến dược phẩm, thực phẩm, tinh dầu quế… phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Một số sản phẩm có nguồn gốc từ cây quế như: tinh dầu quế, quế điếu, nước rửa chén, nước lau sàn… đã được xuất khẩu đi Trung Quốc, châu Âu.
Từ kết quả xuất khẩu chè và các sản phẩm từ cây quế những năm qua thấy rằng, thị trường Halal có tiềm năng lớn đối với các sản phẩm chè và các sản phẩm từ cây quế của Yên Bái. Tuy nhiên, DN Yên Bái còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân do chưa tận dụng hết được cơ hội; chi phí sản xuất và xuất khẩu cao; thông tin về văn hóa thị trường chưa nhiều...
Bên cạnh đó, chứng nhận Halal và quy trình cấp giấy chứng nhận phức tạp; chi phí chứng nhận và duy trì cho một sản phẩm, dịch vụ còn cao; việc đầu tư máy móc, quy trình sản xuất riêng cho các sản phẩm này sẽ gây tốn kém, giảm sức cạnh tranh…
Thời gian tới, nhằm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu các sản phẩm chè, quế đạt tiêu chuẩn Halal, các DN tỉnh Yên Bái cần có sự hỗ trợ của bộ, ngành Trung ương trong việc xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm; hỗ trợ tham gia các hoạt động xúc tiến thị trường, quảng bá sản phẩm; tăng cường xúc tiến đầu tư; thông tin tuyên truyền về những điều kiện, quy trình chứng nhận Halal; phổ biến thông tin về các quy định, tiêu chuẩn của các nước Hồi giáo đối với sản phẩm nông, lâm, thủy sản để DN có thể chủ động cải tiến sản xuất.
Hồng Duyên
