Được người dân Vàng Ngần gìn giữ, bảo vệ từ năm 1972, đến nay “đồi quế tập thể” đã được mở rộng lên trên 45ha. Không chỉ là tài sản chung, đó còn là minh chứng sống động cho tinh thần đoàn kết, gắn bó và ý chí vượt khó của đồng bào Dao nơi đây. Dù khu vực trồng quế cách xa khu dân cư, đường đi dốc cao, trơn trượt, người dân vẫn hăng hái tham gia chăm sóc, bảo vệ. Những bước chân bền bỉ lên đồi, những buổi cùng nhau phát cỏ, tỉa cành… đã trở thành hình ảnh quen thuộc, thể hiện trách nhiệm và sự đồng lòng gìn giữ “tài sản chung” của cả cộng đồng.
![baolaocai-br_anh-2.jpg](https://cdn.baolaocai.vn/images/d5c1ed4b06537ba275b071475a7f7ece960d470ff11f1bf741e3a1f3186bb2a3c1cded7502719dc2ac979b4a1ffc9f1450d7254963cc6ae982825f9ffffbc3aa/baolaocai-br_anh-2.jpg.webp "Người dân cùng nhau chăm sóc "đồi quế tập thể".")
Bà Đặng Ton (thôn Vàng Ngần) chia sẻ: Đồi quế tập thể là tài sản chung của cả thôn nên ai cũng có trách nhiệm gìn giữ. Dù đường xa, đi lại vất vả, nhưng mỗi lần lên đồi cùng mọi người chăm sóc, bảo vệ quế, tôi thấy rất vui. Mình làm không chỉ cho hôm nay, mà còn để cho con cháu sau này.
Không giấu được niềm tự hào khi nói về “đồi quế tập thể” của thôn, anh Triệu Tòn Náy - Bí thư Chi đoàn thôn Vàng Ngần chia sẻ: Từ khi còn nhỏ, tôi đã nghe những người già trong thôn kể nhiều về “đồi quế tập thể” - nơi bà con trong thôn cùng nhau trồng và gìn giữ bao năm tháng. Lớn lên cùng những câu chuyện ấy, tôi hiểu đây không chỉ là những đồi quế, mà còn là công sức, sự đoàn kết của cả cộng đồng. Vì vậy, là thế hệ trẻ, tôi luôn ý thức phải cùng mọi người chăm sóc, bảo vệ để giữ gìn và tiếp nối giá trị mà cha ông đã gây dựng.
Trong 5 năm gần đây, người dân Vàng Ngần đã thu về gần 800 triệu đồng từ khai thác quế tập thể. Điều đáng nói, số tiền này không chia riêng cho từng hộ gia đình mà được bà con thống nhất đưa vào quỹ chung của thôn để phục vụ các công việc thiết thực như: làm đường, sửa nhà văn hóa, xây cầu, làm cống thoát nước.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, với sự hỗ trợ nguyên vật liệu của Nhà nước, thôn Vàng Ngần đã sử dụng trên 700 triệu đồng từ nguồn quỹ này để bê tông hóa các tuyến đường giao thông nông thôn. Đáng chú ý, có gần 4 km đường giao thông nông thôn được nâng cấp, mặt đường mở rộng từ 1,2 m lên 3 m. Những con đường mới giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn và là minh chứng rõ nét cho hiệu quả từ sự đồng lòng, chung sức của cả cộng đồng.
Trưởng thôn Triệu Văn Thọ cho biết: Thời điểm này tôi cùng bà con đang lên đồi kiểm tra những cây quế đến kỳ khai thác, chuẩn bị cho vụ bóc vỏ sắp tới. Dự kiến năm nay, thôn sẽ khai thác được trên 10 tấn vỏ quế, thu về khoảng 300 triệu đồng. Toàn bộ nguồn thu này sẽ tiếp tục được bà con thống nhất đưa vào quỹ chung, dự định sử dụng để thuê máy móc san gạt, hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn trên địa bàn.
Hiệu quả từ mô hình “đồi quế tập thể” ở thôn Vàng Ngần đã được khẳng định không chỉ ở giá trị kinh tế mà còn ở sự gắn kết cộng đồng. Từ thực tế đó, xã Sơn Lương đã và đang tích cực vận động, khuyến khích các thôn học tập, nhân rộng và lan tỏa cách làm này.
Ông Giàng A Lứ - Trưởng Phòng Kinh tế xã Sơn Lương cho biết: Mô hình “đồi quế tập thể” ở thôn Vàng Ngần tạo thuận lợi trong việc huy động Nhân dân đóng góp xây dựng các công trình phúc lợi chung của thôn, phát huy tinh thần đoàn kết, cùng nhau phát triển kinh tế của người dân. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, khuyến khích các thôn có quỹ đất chung cùng nhau trồng 1 loại cây phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu để phát triển kinh tế, tạo nguồn quỹ chung để sinh hoạt cộng đồng.
Đến nay, xã Sơn Lương đã có 3/5 thôn xây dựng được mô hình “đồi quế tập thể”. Trong đó, thôn Vàng Ngần có diện tích trên 45 ha; thôn Thẳm Có hơn 5 ha trồng từ năm 2000 và thôn Suối Bó cũng bắt đầu triển khai từ đầu năm 2024 với diện tích 1,5 ha. Những kết quả bước đầu này đang tạo nền tảng để mô hình tiếp tục được lan tỏa sâu rộng trên địa bàn.
Câu chuyện về “đồi quế tập thể” ở Vàng Ngần không chỉ dừng lại ở những mùa quế cho thu nhập mà còn là câu chuyện về tinh thần đoàn kết được gìn giữ và tiếp nối qua từng thế hệ người Dao nơi đây. Từ quá khứ đến hiện tại, sự đồng lòng ấy đã tạo nên vùng quế xanh bền vững. Và cũng chính sự gắn kết ấy đã trở thành sức mạnh để người dân Vàng Ngần cùng nhau vượt khó, gìn giữ màu xanh và dựng xây cuộc sống ngày càng đủ đầy, hạnh phúc.
