Văn Bàn: Xây dựng 40 mô hình xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh khu dân cư vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Giữa đại ngàn Hoàng Liên, khi đất trời chuyển mình sang xuân, cán bộ Trạm Kiểm lâm số 4 vẫn lặng lẽ bám rừng, giữ gìn cửa ngõ quan trọng của rừng đặc dụng Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Địa bàn rộng, địa hình hiểm trở, họ chính là “lá chắn xanh” thầm lặng giữa đại ngàn.

Ngày 22/02 (tức mồng 06 Tết), trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân năm mới, xã Mỏ Vàng tổ chức Lễ ra quân “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác”. Hoạt động thiết thực này thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời khẳng định quyết tâm của địa phương trong phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái.

Từ những con đường nhỏ hẹp, khó đi, xã Võ Lao, tỉnh Lào Cai hôm nay đang khoác lên mình diện mạo nông thôn mới khang trang, hiện đại. Sự đổi thay ấy được tạo nên từ tinh thần đoàn kết, đồng thuận của người dân trong phong trào hiến đất mở đường.

Ngay sau những ngày vui xuân, đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trên khắp các cánh đồng xã Cốc San, không khí lao động sản xuất đã nhanh chóng trở lại nhịp độ khẩn trương, sôi nổi.

Hàng năm, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào dân tộc Tày, Nùng trên địa bàn xã Yên Thành lại nô nức xuống đồng thực hiện các nghi thức truyền thống với mong ước về một năm mới mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Sau lễ cúng thần linh và trời đất, Ban tổ chức thực hiện nghi lễ “Tịch điền” để lấy may, lấy phúc cho dân và suôn sẻ cho vụ mùa trong năm.

Bộ Tài chính đề xuất nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp lên tối đa 95%, mở rộng đối tượng thụ hưởng và bổ sung cơ chế vay đóng phí. Đề xuất này được kỳ vọng tạo lá chắn tài chính giúp nông dân yên tâm sản xuất trước rủi ro thiên tai, dịch bệnh.

Từ những triền đồi từng sản xuất nhỏ lẻ, hiệu quả kinh tế chưa cao, hôm nay nhiều khu vực ở Chấn Thịnh đã phủ kín màu xanh của cam, dâu tằm và măng tre Bát Độ. Sự chuyển mình ấy không chỉ là thay đổi cơ cấu cây trồng, mà còn là bước chuyển quan trọng về tư duy phát triển - từ sản xuất manh mún sang tổ chức nông nghiệp hàng hóa có quy hoạch, có lộ trình và tầm nhìn dài hạn.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ, nhiều vườn táo xanh tại xã Bát Xát rộn ràng đón người dân và du khách tới tham quan, trải nghiệm hái quả. Không chỉ mang lại nguồn thu nhập khá cho nông hộ, việc mở cửa của các nhà vườn đã góp phần làm phong phú thêm hoạt động du xuân trên địa bàn.

Gác lại bộn bề sau một năm nỗ lực lao động, đón xuân mới, thôn Khe Ron, xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai khoác lên mình diện mạo tươi mới. 

Mùa xuân này, hàng trăm hộ dân Lào Cai từng nơm nớp lo sợ mỗi khi mưa rừng gió núi gầm gào, từng trắng tay vì lũ quét, sạt lở đất đã tìm thấy sự bình yên trong những căn nhà mới khang trang tại các khu tái định cư nhờ sự quan tâm chăm lo của Đảng, nhà nước và toàn xã hội...

Ở xã Phong Dụ Thượng, cây quế trở thành nguồn thu nhập chính của người dân. Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, đến nay khoảng 95% hộ trong xã tham gia trồng quế. Cùng với đó, địa phương đã khai thác lợi thế nguồn nước lạnh phát triển nuôi cá tầm gắn với bảo vệ môi trường và ổn định đầu ra.

Nhằm từng bước thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo và nâng cao thu nhập cho người dân, Đảng ủy xã Lao Chải đã triển khai mô hình “2 giờ làm nông dân” với cách làm thiết thực, sát thực tiễn. Theo đó, sau giờ làm việc hành chính, thay vì tham gia các hoạt động vui chơi, thể thao, cán bộ, công chức xã trực tiếp tham gia trồng và chăm sóc ớt xuất khẩu trên địa bàn.

Mùa xuân này, xã Bảo Thắng (Lào Cai) đón Tết trong một dáng hình mới sau khi hợp nhất 4 đơn vị hành chính: gồm xã Sơn Hà, Sơn Hải, Thái Niên và thị trấn Phố Lu.

Những ngày cuối năm, nhiều vườn cam ở xã Chấn Thịnh chỉ còn lác đác vài chùm quả. Dưới chân đồi, sọt nhựa, thùng xốp đã được xếp gọn vào góc sân. Không còn cảnh thương lái tấp nập ra vào như tháng cao điểm, nhưng niềm vui hiện rõ trên gương mặt người trồng cam. Một mùa bội thu đang khép lại, mang theo cái Tết đủ đầy cho hàng trăm hộ dân ở vùng trồng cam Chấn Thịnh.

Sau hợp nhất từ hai xã Châu Quế Hạ và Châu Quế Thượng, xã Châu Quế, đang từng bước chuyển mình chính thức vận hành trong không gian hành chính mới với địa bàn rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn, bộ máy được sắp xếp tinh gọn theo hướng hiệu lực, hiệu quả. 

Thời điểm này, người dân trên địa bàn tỉnh đang khẩn trương chăm sóc, thu hoạch rau xanh, đảm bảo nguồn cung trong dịp Tết.

Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh Mù Cang Chải giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ rừng đầu nguồn khu vực Tây Bắc. Trước áp lực từ biến đổi khí hậu và nhu cầu sinh kế của người dân vùng cao, sự vào cuộc đồng bộ của lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và cộng đồng đang tạo nền tảng vững chắc để những cánh rừng nơi đây được quản lý, gìn giữ hiệu quả.

Páo Tủng - thôn nhỏ ở xã Mường Khương có hơn 50 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Nùng, Bố Y sinh sống quần tụ qua nhiều thế hệ. Từ bao đời nay, bà con nơi đây luôn phát huy tinh thần đoàn kết, cần cù, tương trợ lẫn nhau trong lao động, sản xuất và đời sống thường ngày. Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên sức mạnh bền bỉ để Páo Tủng từng bước vượt qua khó khăn, vươn lên xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, khởi sắc.

Tận dụng lợi thế đất rừng và nước mặt, người dân thôn Khởi Khe, xã Phong Hải đã phát triển trồng quế, nuôi cá theo hướng hàng hóa, từng bước nâng cao thu nhập. Hiện nay, khoảng 80% số hộ trong thôn đạt mức khá, giàu; đời sống vật chất, tinh thần ngày càng cải thiện, diện mạo nông thôn khởi sắc rõ nét.

Lào Cai là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt mạnh, khí hậu phân hóa rõ rệt theo độ cao. Chính sự đa dạng ấy tạo ra những “tiểu vùng sinh thái” đặc thù, phù hợp với nhiều loại cây trồng, vật nuôi đặc hữu như: mận Tam hoa Bắc Hà, chè Shan tuyết cổ thụ, gạo Séng Cù, tương ớt Mường Khương, dược liệu Sa Pa…