Ở thôn Ít Nộc, xã Văn Bàn, anh Triệu Tòn Phin vẫn chưa hết bàng hoàng khi gần 2.000 cây quế của gia đình bị gãy đổ, vùi lấp sau những trận mưa lớn. Chỉ tay lên sườn đồi với những vết sạt trượt, anh buồn bã nói: “Hơn nửa số cây bị thiệt hại đã trồng được 15 năm, giờ gia đình tôi chỉ bóc mót được ít vỏ, bán được vài triệu đồng, coi như gỡ gạc phần nào; số cây mới trồng 7 năm thì hỏng hết, không khắc phục được".
Mấy chục năm gắn bó với cây quế, anh Phin hiểu rõ giá trị của từng gốc cây, nhưng điều khiến anh lo lắng hơn cả là lớp đất màu trên sườn đồi đã bị cuốn trôi. “Tôi muốn trồng lại, nhưng giờ chỉ còn loại đất vàng khô cứng, nếu trồng, cây cũng không lên được. Muốn trồng lại thì chắc phải 6 - 7 năm, đất mới hồi được”, anh Phin cho biết thêm.
Không riêng gia đình anh Phin, ở thôn Ít Nộc có tới 89 hộ dân bị thiệt hại về sản xuất lâm nghiệp. Chị Triệu Thị Mấy - Bí thư Chi bộ thôn cho biết: “Ngay sau thiên tai, chúng tôi đã thống kê toàn bộ diện tích rừng bị thiệt hại, báo cáo xã. Biện pháp trước mắt của địa phương là tuyên truyền bà con đi kiểm tra nương, đồi; đối với số cây có thể tận dụng khai thác thì tranh thủ trời nắng bóc vỏ bán”.
Những ngày này, người dân tranh thủ lên rừng thu gom, bóc vỏ, chặt cây gãy để tận dụng khai thác. Dù biết thiệt hại khó bù đắp, nhưng bà con vẫn cố gắng vớt vát phần nào công sức, chờ khi đất khô, ổn định sẽ trồng lại rừng.
Theo Hạt Kiểm lâm khu vực Văn Bàn, các đợt mưa bão vừa qua đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho cây lâm nghiệp với hơn 100 ha rừng bị ảnh hưởng, trong đó 83 ha bị thiệt hại trên 70%. Trước thực trạng đó, Hạt Kiểm lâm khu vực Văn Bàn đã tuyên truyền, hướng dẫn người dân tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch, tận dụng nguồn lâm sản đối với diện tích rừng đã đến tuổi khai thác; khuyến khích trồng lại ở những khu vực còn khả năng phục hồi. Riêng những vùng bị sạt lở nặng, độ dốc cao, việc trồng rừng gặp nhiều khó khăn, cần có giải pháp lâu dài và phù hợp hơn.
Ông Lự Văn Viết - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Văn Bàn, cho biết: “Thiệt hại rừng trồng do mưa bão chắc chắn ảnh hưởng đến tỷ lệ che phủ rừng của địa phương. Trong năm 2026, đơn vị sẽ phối hợp với chính quyền các xã vận động người dân mở rộng diện tích trồng mới, trồng bù phần rừng đã mất do mưa bão và sạt trượt, từng bước khôi phục lại độ che phủ”.
Trên phạm vi toàn tỉnh, theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm Lào Cai, tổng diện tích rừng bị thiệt hại do mưa bão là 219 ha, trong đó 182 ha là rừng trồng sản xuất. Một số vườn ươm giống cây lâm nghiệp cũng bị ngập úng, bùn đất vùi lấp, ảnh hưởng đến công tác cung ứng giống cho vụ trồng rừng năm 2026.
Để nhanh chóng khôi phục, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã chỉ đạo các cơ sở giống khẩn trương sửa chữa, vệ sinh, tiêu độc khử trùng vườn ươm, loại bỏ cây chết, dọn cỏ rác, phun thuốc phòng nấm bệnh. Cùng với đó, chuẩn bị sản xuất cây giống vụ mới, bảo đảm đủ số lượng, chất lượng phục vụ trồng lại rừng bị thiệt hại và kế hoạch trồng mới năm tới.Đối với rừng trồng sản xuất, cơ quan chuyên môn hướng dẫn các địa phương khai thác, tận thu lâm sản sau khi thời tiết thuận lợi, tránh để cây hư mục. Diện tích rừng bị thiệt hại nặng (tỷ lệ đổ gãy trên 70%) sẽ được khai thác, tận thu toàn bộ, sau đó trồng lại ngay vụ kế tiếp. Diện tích rừng bị thiệt hại nhẹ, số cây còn lại đủ tiêu chí thành rừng, chỉ tận thu những cây bị gãy đổ, tiếp tục chăm sóc để phục hồi.
Với rừng tự nhiên, Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai chỉ đạo các chủ rừng tiến hành thu dọn, vệ sinh rừng để giảm vật liệu cháy khi mùa khô hạn đến, hạn chế thấp nhất cháy rừng xảy ra; trồng rừng bổ sung bằng các nguồn kinh phí như trồng rừng thay thế, khoanh nuôi tái sinh để nhanh chóng phục hồi lại diện tích rừng tự nhiên bị ảnh hưởng bão lũ.
Công tác khắc phục thiệt hại rừng sau mưa bão đang được triển khai trong điều kiện nhiều khó khăn. Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn cùng chính quyền các địa phương đang tập trung hỗ trợ người dân sớm ổn định sản xuất, từng bước phủ xanh lại những khu vực bị ảnh hưởng.
