Lễ hội năm nay được tổ chức với quy mô cấp huyện, diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 78 năm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2023).
Tham dự buổi lễ có các đồng chí: Đặng Xuân Phong, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Trịnh Xuân Trường, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Hoàng Giang, Phó Bí thư Tỉnh ủy; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực HĐND, UBND tỉnh; nguyên lãnh đạo tỉnh; lãnh đạo một số sở, ngành, địa phương trong và ngoài tỉnh; Thường trực Huyện ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Bảo Yên qua các thời kỳ; các nghệ nhân ưu tú, nghệ sỹ ưu tú, nghệ nhân dân gian và hàng nghìn người dân, du khách.
Đền Bảo Hà được xây dựng vào cuối đời Lê Cảnh Hưng, thờ danh tướng Nguyễn Hoàng Bảy - người có công bảo vệ và xây dựng Tổ quốc ở cửa ải Lào Cai. Vào cuối triều Lê (1740 - 1786), các châu Thuỷ Vĩ, Văn Bàn và nhiều nơi khác thuộc phủ Quy Hóa luôn bị giặc tràn sang cướp phá. Trước tình hình đó, triều đình cử danh tướng họ Nguyễn đưa đội quân tiến dọc sông Hồng đánh đuổi giặc, giải phóng Khau Bàn và xây dựng Bảo Hà thành căn cứ lớn.
Tại đây, danh tướng Hoàng Bảy đã tổ chức các thổ ty, tù trưởng luyện tập binh sỹ, sau đó thống lĩnh quân thủy và quân bộ tiến đánh giặc ở Lào Cai, giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hóa (Yên Bái, Lào Cai ngày nay). Trong một trận đánh không cân sức với quân giặc, danh tướng Hoàng Bảy đã anh dũng hy sinh. Giặc bỏ xác ông xuống sông Hồng. Xác ông trôi đến Bảo Hà, được Nhân dân trong vùng vớt lên chôn cất và lập đền thờ. Để ghi nhớ công lao của ông, các vua Minh Mạng, Thiệu Trị (triều Nguyễn) đã tặng ông danh hiệu “Trấn an hiển liệt” và đền thờ ông được các vua triều Nguyễn cấp sắc phong là “Thần vệ quốc”; còn đồng bào các dân tộc địa phương thì tôn thờ ông là vị thần. Ông đi vào cõi tâm linh, ngày giỗ chính là 17/7 âm lịch.
Lễ hội đền Bảo Hà được tổ chức hằng năm vào ngày 17/7 âm lịch. Đây cũng là dịp giới thiệu với du khách nét đẹp văn hóa các dân tộc địa phương, quảng bá tiềm năng, thế mạnh, thu hút đầu tư vào du lịch văn hóa tâm linh ở Bảo Hà, Bảo Yên nói riêng và Lào Cai nói chung. Lễ hội đền Bảo Hà đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2016.
Tại lễ khai mạc, phần lễ được tổ chức trang trọng, hoành tráng với màn múa lân - sư - rồng đẹp mắt cùng nhiều tiết mục văn nghệ dàn dựng công phu. Đặc biệt là màn sử thi chèo “Tướng Hoàng Bảy trấn giữ biên cương” và màn trống hội “Âm vang Bảo Hà”.
Tham dự lễ khai mạc, các đại biểu, người dân và du khách thập phương tham gia rước kiệu và dâng hương tại đền Bảo Hà.
Lễ hội đền Bảo Hà năm 2023 có nhiều đổi mới về nội dung và quy mô tổ chức với chuỗi các hoạt động như: Ngày hội quế và Hội thảo xúc tiến ngành hàng quế tỉnh Lào Cai tổ chức tại huyện Bảo Yên; Hội chợ giới thiệu sản phẩm và xúc tiến thương mại tỉnh Lào Cai năm 2023; Hội thảo về thần vệ Quốc Hoàng Bảy - Bảo Hà; Triển lãm ảnh “Đất và người Bảo Yên”; khu vực trình diễn không gian văn hóa các dân tộc Bảo Yên; Lễ cầu an thả đèn hoa đăng, Lễ khao quân, Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Bảo Hà linh thiêng”, lễ chính, lễ rước kiệu, lễ dâng hương… Các sự kiện được tổ chức từ ngày 25/8 đến ngày 1/9/2023 (tức từ ngày 10/7 đến 17/7 năm Quý Mão).
Trước đó, Ban Tổ chức đã tổ chức lễ rước kiệu cô từ đền Cô Tân An sang đền ông Hoàng Bảy và thực hiện nghi lễ dâng hương.
Sau phần lễ, người dân và du khách được tham gia phần hội với nhiều hoạt động vui chơi, giao lưu thể thao giữa các thôn, bản trong xã Bảo Hà. (ảnh trên)
