Trung Quốc đang lên kế hoạch xây dựng một siêu dự án thủy điện trên sông Yarlung Zangbo ở Tây Tạng, gần biên giới Ấn Độ, với tổng vốn đầu tư khoảng 137 tỷ USD.
Đây là một phần trong "Kế hoạch 5 năm" lần thứ 14 của Trung Quốc, bao gồm các mục tiêu về môi trường nhằm đẩy nhanh năng lượng tái tạo và chống ô nhiễm.
Vị trí của đập được đề xuất sẽ tận dụng lợi thế địa hình dốc của con sông để khai thác nhiều thủy điện hơn bao giờ hết, với sản lượng dự kiến 300 TWh mỗi năm, đủ để cấp điện cho khoảng 300 triệu người dân Trung Quốc.
Đập Tam Hiệp, bắc qua sông Dương Tử ở Trung Quốc, hiện đứng đầu thế giới về công suất lắp đặt và sản lượng thủy điện hàng năm, sản xuất từ 95 đến 112 TWh mỗi năm. Nếu hoàn thành, Dự án Thủy điện Yarlung Tsangpo sẽ vượt sản lượng của Đập Tam Hiệp gấp gần ba lần.
Để so sánh về quy mô, nhà máy thủy điện lớn nhất ở Hoa Kỳ là Đập Grand Coulee trên sông Columbia ở Washington. Đây là một trong những công trình bê tông lớn nhất thế giới và sản xuất khoảng 20 TWh mỗi năm. Đập Hoover nằm trên biên giới Nevada/Arizona chỉ sản xuất 4,2 TWh.
Sông Yarlung Zangbo, một trong những con sông cao nhất thế giới và sau này trở thành sông Brahmaputra khi chảy vào Ấn Độ, có độ dốc khoảng 7.667m từ điểm cao nhất xuống Ấn Độ. Đặc biệt, một đoạn dài 50km gần núi Namcha Barwa có độ dốc lên tới 2.000m, trở thành địa điểm lý tưởng cho một nhà máy thủy điện khổng lồ.
Để hiện thực hóa dự án này, các kỹ sư sẽ phải đối mặt với thách thức kỹ thuật như khoan nhiều đường hầm dài 20km để chuyển hướng dòng chảy của sông, với lưu lượng khoảng 2.000 m3/s, tương đương với lượng nước lấp đầy ba bể bơi tiêu chuẩn Olympic mỗi giây.
Mặc dù một số quan ngại đã được nêu ra từ phía Ấn Độ, các quan chức Trung Quốc khẳng định đã hoàn thành các nghiên cứu địa chất sâu rộng về khu vực có hoạt động địa chấn và tin tưởng rằng công trình có thể được hoàn thành một cách an toàn. Hiện chưa có mốc thời gian cụ thể nào được ấn định cho việc khởi công xây dựng.
