Trí tuệ nhân tạo: ChatGPT có thể trở thành công cụ kích thích tư duy của học sinh

ChatGPT, trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) GPT để tạo ra ngôn ngữ giống con người, thường bị chỉ trích vì “nhại” lại các câu trả lời học thuộc và đôi khi mắc lỗi. Nhưng một nghiên cứu mới từ Đại học Hebrew Jerusalem (HUJI) của Israel cho thấy chính sự không ổn định ấy có thể hé lộ tiềm năng lớn trong giảng dạy toán học.

ai.jpg
Biểu tượng ChatGPT tại văn phòng ở Washington, D.C., Mỹ.

Nghiên cứu do Tiến sĩ Nadav Marco (HUJI, Trường Sư phạm David Yellin, và Đại học Cambridge) cùng Giáo sư Andreas Stylianides (Đại học Cambridge) thực hiện đã đặt ChatGPT vào bài toán cổ điển của Plato: “nhân đôi hình vuông”, được mô tả lần đầu vào năm 385 TCN trong tác phẩm triết học Đối thoại Meno.

Trong thí nghiệm gốc của Socrates, muốn nhân đôi diện tích một hình vuông, không thể chỉ nhân đôi chiều dài cạnh - mà phải xây dựng một hình vuông mới với đường chéo của hình vuông ban đầu là cạnh.

Marco và Stylianides đã hỏi ChatGPT-4 bài toán tương tự, giả lập phong cách đặt câu hỏi của Socrates, rồi cố tình đưa ra những lập luận sai và các biến thể mới của bài toán, để quan sát cách chatbot phản ứng.

Dù được đào tạo trên kho văn bản khổng lồ có chứa lời giải cổ điển của Plato, ChatGPT không tái hiện ngay phương pháp hình học của Socrates. Thay vào đó, nó chọn hướng tiếp cận đại số - một công cụ chưa tồn tại vào thời của Plato.

Khi được khuyến khích đưa ra lời giải hình học, ChatGPT miễn cưỡng chuyển hướng, và chỉ làm vậy sau khi 2 nhà nghiên cứu bày tỏ thất vọng. Trong một số trường hợp, chatbot còn đưa ra thông tin sai - chẳng hạn như khẳng định không tồn tại cách giải hình học để nhân đôi diện tích hình chữ nhật, trong khi thực tế có.

Tiến sĩ Macro nhận định: “ChatGPT dường như đang làm điều gì đó giống như một người học - không chỉ lặp lại kiến thức, mà thử nghiệm và ứng biến”. Marco và Stylianides cho rằng hành vi của ChatGPT giống với khái niệm giáo dục "vùng phát triển tiệm cận" (Zone of Proximal Development - ZPD) - khoảng cách giữa những gì người học đã biết và những gì họ có thể học được với sự hỗ trợ. ChatGPT, trong ngữ cảnh này, đôi khi không đưa ra đáp án ngay, nhưng có thể làm được nếu được gợi ý và dẫn dắt đúng cách.

Nhóm nghiên cứu lưu ý: “Sử dụng ChatGPT không nên chỉ là để tìm đáp án. Nếu được khai thác đúng, nó có thể là bạn đồng hành giúp học sinh suy luận, khám phá, và phản biện - những kỹ năng cốt lõi trong toán học".

Tiến sĩ Marco - người từng là giáo viên toán phổ thông - cảnh báo về nguy cơ lạm dụng AI trong học đường. Ông cho biết: “ChatGPT biết cách diễn đạt lại, khiến học sinh dễ sao chép mà không bị phát hiện đạo văn. Giáo viên phải cảnh giác. Tại trường David Yellin, tôi yêu cầu giáo viên toán quay video trình bày bài giảng để đảm bảo tính xác thực”.

Đặc biệt trong toán học, Marco nhấn mạnh, học sinh không thể chỉ tin vào những gì ChatGPT trả lời vì khác với sách giáo khoa, ChatGPT không đảm bảo đưa ra các chứng minh đúng. Học sinh cần học cách đánh giá lập luận, không chỉ tìm đáp án.

Nhóm nghiên cứu cho rằng những tương tác với ChatGPT có thể mở ra hướng nghiên cứu mới về việc ứng dụng LLMs trong giáo dục toán học. Họ đề xuất cách tiếp cận mang tính đối thoại, theo đó thay vì yêu cầu "Hãy cho tôi đáp án", hãy nói "Chúng ta cùng khám phá bài toán này".

Dù còn hạn chế và dễ mắc lỗi, ChatGPT - nếu được hướng dẫn đúng cách - có thể trở thành công cụ kích thích tư duy, giúp học sinh rèn luyện khả năng phản biện, giải thích, và học cách học.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Các tiểu bang Mỹ khởi kiện Meta vì cố tình gây nghiện mạng xã hội ở giới trẻ

Các tiểu bang Mỹ khởi kiện Meta vì cố tình gây nghiện mạng xã hội ở giới trẻ

Ngày 18/8, phiên tòa sơ thẩm xử vụ kiện giữa hàng loạt tiểu bang của Mỹ và tập đoàn công nghệ Meta đã chính thức mở màn tại Oakland, bang California. Các nguyên đơn cáo buộc Meta cố tình thiết kế Facebook và Instagram để gây nghiện cho trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời che giấu những tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của nhóm đối tượng này.

UAE đình chỉ toàn bộ giao dịch thương mại và tài chính với Iran

UAE đình chỉ toàn bộ giao dịch thương mại và tài chính với Iran

Ngày 19/8, Bộ Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) tuyên bố đình chỉ mọi hoạt động thương mại cùng các giao dịch tài chính với Iran cho đến khi có thông báo mới. Động thái cứng rắn này được Abu Dhabi đưa ra chỉ vài giờ sau khi phát hiện 2 tên lửa đạn đạo phóng từ phía Iran.

Thảm họa động đất tại Colombia: Thiệt hại hơn 9,5 tỷ USD, quốc tế dồn lực hỗ trợ

Thảm họa động đất tại Colombia: Thiệt hại hơn 9,5 tỷ USD, quốc tế dồn lực hỗ trợ

Trận động đất mạnh 7,4 độ richter xảy ra tuần trước tại miền Tây Colombia đã gây ra những tổn thất vô cùng nặng nề. Theo ước tính ban đầu từ Chính phủ Colombia, thiệt hại kinh tế lên tới khoảng 30 nghìn tỷ peso (tương đương 9,58 tỷ USD). Tổng thống Abelardo De La Espriella cho biết đây chỉ là số liệu sơ bộ và sẽ tiếp tục điều chỉnh sau khi thu thập thêm thông tin.

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump giảm xuống mức thấp kỷ lục 33%

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump giảm xuống mức thấp kỷ lục 33%

Kết quả cuộc thăm dò mới nhất của Reuters/Ipsos cho thấy, tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giảm mạnh xuống còn 33%. Đây là mức thấp kỷ lục trong nhiệm kỳ tổng thống của ông, chạm ngưỡng thấp nhất từng ghi nhận vào năm 2017 và giảm 5% so với cuộc khảo sát thực hiện hồi đầu tháng.

Hàn Quốc triển khai biện pháp hạn chế sử dụng điện thoại thông minh tại trường tiểu học và trung học

Hàn Quốc triển khai biện pháp hạn chế sử dụng điện thoại thông minh tại trường tiểu học và trung học

Các cơ quan giáo dục tại một số khu vực của Hàn Quốc gần đây đã đưa ra các biện pháp nhằm tăng cường kiểm soát việc sử dụng điện thoại thông minh trong học sinh tiểu học và trung học, với mục tiêu cải thiện sự tập trung của học sinh trong lớp học và ngăn chặn nạn bắt nạt trực tuyến.

Iran treo thưởng bắt giữ binh lính Mỹ, siết chặt quản lý thông tin nước ngoài

Iran treo thưởng bắt giữ binh lính Mỹ, siết chặt quản lý thông tin nước ngoài

Ngày 16/8, Tư lệnh Lục quân Iran Amir Hatami tuyên bố Quân đội Iran sẽ treo thưởng 30.000 USD cho bất kỳ ai giết hoặc bắt giữ và giao nộp một quân nhân Mỹ. Mức thưởng sẽ tăng gấp đôi nếu người thực hiện là phụ nữ. Ông Hatami đồng thời tái yêu cầu Mỹ rút khỏi Trung Đông và cấm lực lượng Mỹ tiến vào vịnh Ba Tư, vịnh Oman hay eo biển Hormuz.

Mỹ có thể gia tăng cô lập kinh tế Iran bằng cách nào và những rủi ro đi kèm?

Mỹ có thể gia tăng cô lập kinh tế Iran bằng cách nào và những rủi ro đi kèm?

Bộ Tài chính Mỹ đang cân nhắc nhắm tới các ngân hàng Trung Quốc, “hạm đội bóng tối” - mạng lưới tàu chở dầu được sử dụng để né tránh các biện pháp trừng phạt và các cơ sở đổi ngoại tệ nhằm siết chặt nguồn thu của Iran. Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt thứ cấp có nguy cơ gây tác động ngược đối với chính kinh tế Mỹ.

fb yt zl tw