Buổi lễ được tổ chức đúng dịp tưởng niệm 717 năm ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn, gắn với không gian linh thiêng Yên Tử, nơi khởi nguồn và lan tỏa tư tưởng Trúc Lâm, dòng thiền mang đậm bản sắc Việt.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam nhấn mạnh việc ghi danh không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa, tinh thần đặc biệt của quần thể di sản, mà còn khẳng định cam kết bền bỉ của Việt Nam trong bảo tồn di sản gắn với phát triển bền vững.
Ông đánh giá quần thể là minh chứng tiêu biểu cho sự ra đời và tiếp nối di sản Trúc Lâm, hài hòa các hệ tư tưởng và tín ngưỡng bản địa, góp phần định hình bản sắc văn hóa Việt Nam.
Theo đại diện UNESCO, quần thể trải dài trên ba địa phương Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, với hệ thống cảnh quan và di tích đa dạng gồm núi, suối, chùa cổ, am thiền, tuyến hành hương… “đây không chỉ là dấu tích của quá khứ, mà là một di sản sống”, phản ánh sự tiếp nối văn hóa và đời sống tâm linh đương đại.
Cũng trong phát biểu, ông Jonathan Baker lưu ý việc ghi danh mở ra “hành trình chung” về trách nhiệm bảo vệ Giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, trong bối cảnh thách thức từ đô thị hóa, phát triển du lịch và biến đổi khí hậu. UNESCO khẳng định sẵn sàng đồng hành về hướng dẫn kỹ thuật và thúc đẩy đối thoại nhằm tăng cường quản lý liên tỉnh, hài hòa đón tiếp du khách và khuyến khích vai trò cộng đồng trong bảo tồn.
Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính khẳng định việc UNESCO ghi danh di sản là niềm tự hào lớn lao của dân tộc Việt Nam, đồng thời đặt ra trách nhiệm nặng nề trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng xác định rõ trách nhiệm, vận hành cơ chế phối hợp liên tỉnh thực chất, thường xuyên, hiệu quả. Xây dựng kế hoạch triển khai đầy đủ các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới, đặc biệt nhấn mạnh vai trò trung tâm của cộng đồng trong gìn giữ, thực hành và lan tỏa các giá trị tinh thần Phật giáo Trúc Lâm.
Đại diện địa phương đăng cai, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng bày tỏ cảm ơn UNESCO, Ủy ban Di sản Thế giới và các quốc gia thành viên, đồng thời khẳng định việc được ghi danh vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn, cam kết quản lý di sản theo đúng quy định pháp luật và các chuẩn mực của Công ước Di sản Thế giới, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn nguyên vẹn các giá trị với phát huy hợp lý phục vụ phát triển bền vững.
Quần thể Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn - Kiếp Bạc được kỳ vọng tiếp tục tỏa sáng như biểu tượng văn hóa, tâm linh của Việt Nam, đồng thời trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế, góp phần khơi dậy các giá trị hòa bình, nhân văn và trí tuệ trong đời sống đương đại.
