Sức sống của một làng quê không nằm ở những khẩu hiệu, mà hiện hữu trong từng ứng xử văn minh đầy trách nhiệm và khát vọng vươn lên của mỗi người dân. Với Trấn Yên, khi tinh thần “dám nghĩ, dám làm” của cán bộ, đảng viên hòa cùng trách nhiệm cộng đồng của người dân, mục tiêu về vùng quê đáng sống, ấm no và hạnh phúc hơn đang dần trở thành hiện thực, đặt nền móng cho mô hình "Xã xã hội chủ nghĩa" ở Lào Cai.
Chủ thể là Nhân dân
Đến Trấn Yên hôm nay, dễ dàng nhận thấy chuyển biến sâu sắc trong nhận thức và hành động của người dân. Ở thôn 4 Cổ Phúc, hình ảnh ông Trần Văn Tho lặng lẽ nhặt từng chiếc túi nilon, chai nhựa hay những mảnh rác còn sót lại quanh khu Nhà đa năng của thôn sau giờ tập thể dục mỗi ngày đã không còn xa lạ với người dân ở đây. Không ai phân công, cũng chẳng có quy định nào bắt buộc nhưng với ông - đó đơn giản là việc nên làm.
Ông Tho chia sẻ: "Mỗi người có trách nhiệm với cộng đồng thêm một chút thì cả cộng đồng sẽ cùng có chung trách nhiệm. Mình thấy rác thì mình nhặt, môi trường sạch thì mình cũng được hưởng, mọi người đều được hưởng".
Mỗi hành động nhỏ nhưng phía sau đó là ý thức, trách nhiệm sâu sắc với cộng đồng. Tinh thần ấy, trách nhiệm ấy còn được thể hiện rất rõ tại thôn Hòa Cuông 1, khi 3 đoạn đường bị sạt lở nghiêm trọng sau mưa lớn, Nhân dân đã chủ động đối ứng 50% kinh phí (hơn 15 triệu đồng) cùng gần 100 ngày công khắc phục sự cố mà không trông chờ, ỳ nại vào Nhà nước.
Ông Hà Xuân Kết - Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Hòa Cuông 1 khẳng định: "Đường làng là đường của chung. Nếu mỗi người cùng tự giác chung tay thì việc khó mấy cũng có thể làm được. Quan trọng nhất là bà con đồng thuận, cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi trước. Ở thôn chúng tôi, tinh thần này được phát huy cao độ, được dân tín, dân tin”.
Không chỉ góp công, góp của, người dân còn tham gia ngày càng sâu hơn vào những công việc chung của thôn, của xã. Sau khi sắp xếp địa giới và tổ chức thôn, 28 thôn trên địa bàn xã tiếp tục duy trì, củng cố các tổ tự quản, tạo nên mạng lưới cộng đồng gắn kết từ giữ gìn an ninh trật tự, vệ sinh môi trường đến vận động chấp hành pháp luật, nhiều việc ở cơ sở được giải quyết ngay từ cộng đồng. “Việc gì liên quan đến cộng đồng thì người dân đều có thể tham gia. Khi bà con cùng bàn, cùng làm, cùng giám sát thì công việc thuận lợi hơn, tình làng nghĩa xóm vì thế cũng thêm gắn kết” - bà Hà Thị Tuyến - Trưởng thôn Minh Quán 1 chia sẻ.
Đó chính là cách vai trò chủ thể của người dân được cụ thể hóa “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân giám sát và dân thụ hưởng. Từ những việc nhỏ ở mỗi thôn, sức mạnh cộng đồng được vun đắp, tạo nền tảng cho một vùng quê dân chủ, đoàn kết và văn minh.
Tư duy sản xuất mới - động lực phát triển
Ở xã Trấn Yên, tinh thần "dám nghĩ, dám làm" đang trở thành động lực từ cơ sở. Đó là khi người dân không chỉ chờ chính sách hỗ trợ mà chủ động tìm hướng đi mới để nâng cao thu nhập. Những diện tích dâu kém hiệu quả được thay thế bằng giống có năng suất, sản lượng và chất lượng lá tốt hơn. Diện tích trồng dâu tiếp tục được mở rộng ở những khu vực phù hợp. Trong chăn nuôi, người dân mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, thay đổi phương thức sản xuất, hướng đến hiệu quả và an toàn.
Bà Nguyễn Thị Hạnh Lê - Giám đốc Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê chia sẻ: "Trồng dâu, nuôi tằm bây giờ không còn làm theo kinh nghiệm như trước. Người dân quan tâm đến giống, kỹ thuật, chất lượng và đầu ra sản phẩm. Làm sao để một diện tích đất có thể tạo ra thu nhập tốt hơn - đó mới là điều bà con hướng tới".
Với quế - cây trồng chủ lực của địa phương, tư duy kinh tế tuần hoàn xanh được áp dụng mạnh mẽ. Xã hiện có hơn 6.000 ha quế hữu cơ trên tổng số 8.000 ha với nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP tự tin vươn tầm ra thị trường quốc tế. Sự phát triển của vùng quế hữu cơ chính là minh chứng cho định hướng phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn mà địa phương đang kiên trì đuổi theo. Thực tế là, từ tư duy sản xuất mới, người dân đang giàu lên bằng chính sức lao động, tiềm năng và thế mạnh của địa phương.
Song hành cùng Nhân dân, những thay đổi ấy được lan tỏa khi các tổ chức chính trị - xã hội ở Trấn Yên đang chuyển mạnh hoạt động về cơ sở, lựa chọn những phần việc cụ thể, thiết thực, gắn trực tiếp với đời sống. Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên duy trì hiệu quả các công trình "Thắp sáng đường quê", đường hoa, mô hình chuyển đổi số... thiết thực vì cuộc sống cộng đồng, góp phần làm thay đổi toàn diện diện mạo nông thôn.
Bí thư Đoàn xã Trấn Yên Nguyễn Ngọc Linh khẳng định: "Tuổi trẻ muốn đóng góp cho quê hương thì phải bắt đầu từ những việc cụ thể. Thắp sáng đường quê, vệ sinh môi trường, hỗ trợ chuyển đổi số, hay tham gia các hoạt động cộng đồng đều là cách để đoàn viên, thanh niên thể hiện trách nhiệm với nơi mình đang sống".
Giá trị cốt lõi là hạnh phúc của Nhân dân
Thực tiễn ở xã Trấn Yên khẳng định, tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo tồn bản sắc văn hóa. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng nâng lên. Đích đến của mô hình xã hội chủ nghĩa mà Trấn Yên đang kiến tạo không phải là điều gì xa xôi, mà hiện hữu ngay trong từng nếp nhà ấm no, từng khu dân cư an toàn, nghĩa tình.
Khối đại đoàn kết toàn dân tiếp tục được củng cố từ những việc làm chung. Khi người dân cùng góp công làm đường, cùng giữ gìn môi trường, cùng bảo vệ an ninh, cùng phát triển kinh tế, khoảng cách giữa các cá nhân được thu hẹp, tinh thần cộng đồng được bồi đắp. Đó cũng là cơ sở để xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân ngay từ cơ sở; để chính quyền gần dân hơn, lắng nghe dân nhiều hơn, giải quyết những vấn đề thiết thực của dân nhanh hơn. Cùng đó là xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh vững mạnh, giữ bình yên từ mỗi khu dân cư, tạo môi trường ổn định để phát triển và mở rộng hội nhập.
Bà Nguyễn Thị Minh Thúy - Phó Chủ tịch UBND xã Trấn Yên cho rằng: "Một vùng quê đáng sống được vun đắp từ hàng nghìn việc tốt, từ trách nhiệm và tinh thần tự nguyện của mỗi người dân cho cộng đồng. Khi Nhân dân thực sự là chủ thể, Trấn Yên không chỉ là nơi đáng sống, mà còn là nơi mỗi người dân luôn tự hào, gắn bó và cống hiến dựng xây”.
Khi mỗi người biết sống vì cộng đồng, vì công việc chung của xã, của thôn -chính là thành trì bền vững, đặt nền móng để Trấn Yên hiện thực hóa khát vọng xây dựng mô hình xã xã hội chủ nghĩa - kiến tạo vùng quê giàu đẹp, văn minh, an toàn, nghĩa tình - nơi mà đích đến cao nhất của thành quả phát triển được đo bằng chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của Nhân dân.