Năm 2021, Covid-19 bùng phát mạnh, TP HCM giãn cách xã hội suốt 5 tháng, gây thiệt hại nặng nề về kinh tế và con người. Khoảng 23.000 người dân, cán bộ, chiến sĩ trên địa bàn thành phố đã qua đời vì dịch bệnh, theo số liệu công bố.
Để tưởng nhớ, TP HCM đã chọn khu đất số 1 Lý Thái Tổ, vị trí ba mặt tiền Lý Thái Tổ – Hùng Vương – Trần Bình Trọng, đối diện ngã sáu Cộng Hòa (phường Vườn Lài), để xây dựng công viên và đài tưởng niệm. Trung tâm của công viên là quảng trường hình tròn rộng 1.800 m2, lấy cảm hứng từ hình ảnh giọt nước rơi xuống mặt đất như nhắc nhớ về quá khứ đau thương.
Quảng trường tròn đặt tượng đài Giọt nước cao 6 m, chiều dài bao quanh 13 m, được chế tác từ inox gương. Bên trong giọt nước là hình ảnh trái tim, biểu tượng của sự tri ân và tình yêu thương.
Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp cùng 360 ngọn nến nước. Vào ban đêm, 360 ngọn nến kết hợp với gần 1.000 điểm ánh sáng trên quảng trường tạo thành "rừng ánh nến", tưởng niệm những người qua đời vì Covid-19...
Toàn bộ cây xanh lâu năm trong công viên được giữ lại. Các biệt thự cũ được tôn tạo thành không gian triển lãm, thư viện... Công viên cũng dành khu vực cho các hoạt động thể thao, sinh hoạt cộng đồng, khu vườn tượng, nơi tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật.
Đại diện Sun Group cho biết, trong quá trình thiết kế, các kiến trúc sư đã lắng nghe nhiều ý kiến đóng góp từ chuyên gia và người dân. Vì vậy, ý tưởng của công trình là sản phẩm chung của tập thể, với sự tham gia của nhiều bên. Công viên có tổng kinh phí 263 tỷ đồng.
Phát biểu tại lễ khánh thành, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được kêu gọi dành phút tưởng niệm những người đã mất và sự hy sinh của các lực lượng tham gia hỗ trợ thành phố chống dịch.
Theo ông, công viên gửi gắm ba thông điệp: sự hồi sinh, khẳng định sức sống bền bỉ của thành phố khi những mầm xanh vươn lên từ mất mát, đau thương; tình nghĩa, đoàn kết qua những hình ảnh lay động trong đại dịch như "ATM gạo", "siêu thị 0 đồng", các suất ăn miễn phí; hướng tới tương lai, nhắc nhở các thế hệ về tinh thần sẻ chia, lòng nhân ái.
TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP HCM, cho biết ngay khi thành phố có ý tưởng biến khu đất số 1 Lý Thái Tổ thành công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19, bà đã kỳ vọng đây sẽ là một không gian hiện đại, "nhớ về quá khứ nhưng không bi lụy", thân thiện với người dân.
"Thực tế hôm nay giống như tôi hình dung", TS Hậu nói. Theo bà, trên thế giới có nhiều công trình lấy biểu tượng giọt nước, và mỗi công trình lại mang ý nghĩa khác nhau. Với công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19, mỗi người khi nhìn vào Giọt nước đều có thể thấy chính mình trong đó – là nỗi mất mát người thân, những ngày gian khổ đã qua, kể cả với những người may mắn sống sót.
Khu đất số 1 Lý Thái Tổ rộng 4,3 ha, có 7 biệt thự cổ từng thuộc sở hữu gia đình chú Hỏa. Sau năm 1975, khu đất do Bộ Ngoại giao tiếp quản nhưng bị bỏ hoang nhiều năm và hiện hoàn tất thủ tục bàn giao lại cho thành phố.
Ngoài công viên số 1 Lý Thái Tổ, TP HCM cũng đã chỉnh trang, cải tạo 9 khu "đất vàng" chưa triển khai được dự án do vướng thủ tục pháp lý, chuyển thành các vườn hoa công cộng phục vụ người dân trong dịp Tết.
