Thụy Điển: Giáo dục mầm non phi giới tính để trẻ em có khả năng thành công hơn

Bên trong một số trường mẫu giáo công lập ở Thụy Điển, đồ chơi không bao giờ được phân chia theo giới tính theo truyền thống. Búp bê và xe đẩy em bé được tự do hòa mình vào xe hơi và các khối gỗ. Trên các tấm áp phích, xe ben chở đồ trang sức đính cườm, một con robot sinh học mặc váy tutu và không phải Barbie nam hay nữ rửa bát - việc đó được giao cho một bộ xương.

giao-duc-1.jpg
Thụy Điển: Giáo dục mầm non phi giới tính để trẻ em có khả năng thành công hơn.

Đây là những trường mẫu giáo phi giới tính của Thụy Điển, do Lotta Rajalin quản lý - người đã chia sẻ ảnh về các khu vui chơi và áp phích được mô tả ở trên trong một bài diễn thuyết Tedx gần đây. Cô cũng giải thích rằng tại trường của mình, trẻ em có thể tham gia vào đủ loại hoạt động và được khuyến khích khám phá toàn bộ cung bậc cảm xúc của mình. Các bé gái không bị ép phải kìm nén cơn giận và các bé trai không bị ép phải nuốt nước mắt. Tất cả học sinh đều được phép bừa bộn, gọn gàng, ồn ào hay thụ động tùy theo sở thích của mình.

"Những gì chúng tôi làm ở trường học là không dán nhãn cho trẻ em. Chúng tôi không nói, 'Frida, cô bé thật xinh đẹp, dễ thương và hữu ích' hay 'Mohammed thật hoang dã và mạnh mẽ".

Giáo viên cũng được đào tạo để tránh nói về con trai hay con gái, thay vào đó là nói về con người, trẻ em, bạn bè. "Hen", một đại từ trung tính về giới tính vẫn ít được sử dụng, lần đầu tiên được sử dụng vào những năm 1960, nhưng chỉ được đưa vào từ điển chính thức 2 năm trước, đã thay thế cho "han" (anh ấy) và "hon" (cô ấy).

giao-duc-3.jpg
Đồ chơi “phi giới tính” cho trẻ mầm non ở Thụy Điển.

Những nỗ lực như vậy có lẽ đang được đền đáp. Trong một nghiên cứu nhỏ được công bố trên Tạp chí Tâm lý học Trẻ em Thực nghiệm, các nhà nghiên cứu tại Đại học Uppsala ở Thụy Điển báo cáo rằng trẻ em theo học tại một trường mầm non trung lập về giới tính có nhiều khả năng chơi với những trẻ em lạ thuộc giới tính khác và ít có khả năng bị ảnh hưởng bởi những khuôn mẫu giới tính do văn hóa áp đặt, so với những trẻ em theo học tại các trường mầm non khác. Các thử nghiệm cho thấy trẻ em từ trường trung lập về giới tính có khả năng phân loại mọi người theo giới tính như những trẻ em khác nhưng không gắn các liên tưởng truyền thống với khái niệm trẻ em "nam" hay "nữ" ở cùng mức độ. Ví dụ, trong một nhiệm vụ ghép đôi, chúng ít có khả năng đưa ra lựa chọn phù hợp với các chuẩn mực văn hóa khi được xem hình ảnh con trai hay con gái và quần jean hay váy.

Hen Kenward, nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Uppsala và Đại học Oxford Brookes, đồng thời là tác giả chính của bài báo, giải thích trong một thông cáo báo chí của Uppsala: "Các kết quả cho thấy mặc dù phương pháp sư phạm trung lập về giới tính tự nó có thể không làm giảm xu hướng sử dụng giới tính để phân loại mọi người của trẻ em, nhưng nó làm giảm xu hướng định kiến giới tính và phân biệt giới tính của chúng, điều này có thể mở rộng các cơ hội dành cho chúng... Vì trẻ em phát triển thông qua vui chơi và tương tác với bạn bè, và nhiều hoạt động vui chơi (như chơi xếp hình) thúc đẩy sự phát triển theo truyền thống mang tính giới tính, nên có thể giả định rằng điều này có khả năng cải thiện sự phát triển và thành công trong tương lai của các em".

Nhiều nghiên cứu đã khám phá những cách mà các giả định về giới tính trong lớp học gây hại như nhau cho cả nam và nữ. Ví dụ, trong nghiên cứu này, các tác giả chỉ ra rằng cũng giống như nam sinh, chứ không phải nữ sinh, thường được khuyến khích chơi xếp hình, giúp phát triển kỹ năng không gian, thì nữ sinh được kỳ vọng sẽ tuân theo sự chỉ đạo của người lớn, một đặc điểm liên quan đến kết quả học tập tốt hơn. Các nhà tâm lý học cũng xác định rằng khi một giáo viên hoặc học sinh tin rằng hầu hết nam sinh không thể ngồi yên đủ lâu để đọc, hoặc có thể không có đủ tính tự giác cần thiết để phát triển trong một môi trường có cấu trúc, thì điều đó dường như ảnh hưởng tiêu cực đến điểm số của nam sinh .

Kenward thừa nhận rằng quy mô mẫu của nghiên cứu Upssala còn nhỏ. Các trường mẫu giáo phi giới tính rất hiếm, ngay cả ở quốc gia được đánh giá là xã hội bình đẳng giới thứ tư trên thế giới. Các nhà nghiên cứu đã phỏng vấn 80 học sinh từ 3 đến 6 tuổi; 30 em theo học tại trường phi giới tính và 50 em tại hai trường mẫu giáo điển hình khác.

Các nghiên cứu trước đây dường như ủng hộ kết luận của nghiên cứu. Ví dụ, trong một bài báo được công bố trên tạp chí Child Development, trẻ em chú ý nhiều hơn đến giới tính và ít có khả năng chơi với những trẻ không cùng giới tính với mình khi giáo viên của các em cố gắng nhấn mạnh sự khác biệt giữa bé gái và bé trai.

giao-duc-2.jpg
Đồ chơi cho trẻ mầm non ở Thụy Điển.

Năm 1998, một sửa đổi trong luật giáo dục của Thụy Điển yêu cầu các trường công lập ở mọi cấp học bắt đầu thúc đẩy các chính sách và phong cách giảng dạy trung lập về giới. Kể từ đó, Rajalin đã tiên phong trong việc áp dụng các chính sách lấy chuẩn mực làm nền tảng cho các trường mẫu giáo của mình.

Dù có kết quả tích cực, vẫn có tranh luận trong xã hội Thụy Điển. Một số phụ huynh và chuyên gia lo ngại trẻ có thể bị "bối rối về giới tính". Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng mục tiêu là mở rộng lựa chọn hành vi và sở thích, chứ không xóa bỏ giới tính.

Song, đối với các nhà giáo dục, việc xóa bỏ những giới hạn tùy tiện về những gì trẻ em được tiếp cận và tưởng tượng là điều hoàn toàn có thể bàn cãi. Giữ cho trẻ em cởi mở với tất cả những gì cuộc sống mang lại là một nguyên lý cốt lõi trong triết lý sư phạm của các trường mầm non. "Chúng tôi không lấy đi bất cứ điều gì", Rajalin chia sẻ, "Chúng tôi chỉ bổ sung thêm".

phunuvietnam.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lừa đảo dưới chiêu xác thực thông tin thuê bao di động

Lừa đảo dưới chiêu xác thực thông tin thuê bao di động

Lợi dụng quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động, nhiều đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, nhà mạng để chiếm quyền kiểm soát SIM, từ đó đánh cắp mã OTP và rút tiền trong tài khoản ngân hàng. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gây thiệt hại lớn cho người dân.

Gian nan cung đường ở xã Ngũ Chỉ Sơn

Gian nan cung đường ở xã Ngũ Chỉ Sơn

Dưới chân dãy Hoàng Liên hùng vĩ, gần 500 hộ dân tại các thôn Lủ Khấu, Sín Chải, Yên Sơn, Kim Ngan, Xả Chải, Can Hồ Chải thuộc xã Ngũ Chỉ Sơn, tỉnh Lào Cai đang hằng ngày đối mặt với hiểm nguy trên tuyến đường liên xã Bản Khoang - Phìn Ngan (cũ). Từng là con đường bê tông sạch đẹp, nhưng nay xuống cấp nghiêm trọng đã biến nơi đây thành nỗi ám ảnh đối với người dân địa phương.

Thời tiết ngày 10/5: Bắc Bộ mưa dông diện rộng

Thời tiết ngày 10/5: Bắc Bộ mưa dông diện rộng

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 10/5, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa rất to, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại nhiều địa phương.

Viết lên bài ca hạnh phúc

Viết lên bài ca hạnh phúc

Giữa nhịp sống hối hả, có một nơi luôn lặng lẽ tỏa ra hơi ấm của sự thấu hiểu và sẻ chia, đó là Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội số 1 tỉnh Lào Cai - ngôi nhà chung của hơn 50 tâm hồn trẻ thơ có hoàn cảnh khó khăn. Tại đây, suốt nhiều năm qua, những "người mẹ" hiền vẫn thầm lặng thức khuya, dậy sớm, dùng trái tim nóng để vỗ về những mảnh đời khiếm khuyết.

Lào Cai có nhiều thí sinh dự thi và đoạt giải cao tại Cuộc thi Violympic cấp quốc gia

Lào Cai có nhiều thí sinh dự thi và đoạt giải cao tại Cuộc thi Violympic cấp quốc gia

Với hơn 1 triệu lượt thí sinh tham gia, sau 5 vòng tranh tài, cuộc thi đã vinh danh 32.303 học sinh xuất sắc ở các bộ môn Toán, Toán tiếng Anh, Tiếng Việt, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý. Theo Ban Tổ chức, năm nay cuộc thi thu hút đông đảo thí sinh đến từ các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa, trong đó có Lào Cai.

Để tiếng Anh trở thành niềm đam mê của học sinh

Để tiếng Anh trở thành niềm đam mê của học sinh

Trong kỷ nguyên số hiện nay, ngoại ngữ không đơn thuần là một môn học mà ngày càng trở thành công cụ quan trọng giúp thế hệ trẻ mở rộng tri thức, tự tin hội nhập. Nhận thức rõ điều đó, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới toàn diện phương pháp giảng dạy, từng bước đưa tiếng Anh trở thành môn học yêu thích, khơi gợi niềm đam mê tự thân trong mỗi học sinh.

Vì một thế hệ không còn nỗi lo thiếu máu huyết tán

Vì một thế hệ không còn nỗi lo thiếu máu huyết tán

Thalassemia hay bệnh tan máu bẩm sinh là một nhóm bệnh huyết sắc tố gây thiếu máu, tan máu di truyền. Bệnh Thalassemia đang âm thầm ảnh hưởng đến rất nhiều trẻ em, buộc các em phải gắn bó với bệnh viện, với những lần truyền máu kéo dài suốt cuộc đời. Đằng sau đó là những nỗi lo thường trực của gia đình và những nỗ lực không ngừng của đội ngũ y tế, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao nhận thức cộng đồng trong công tác sàng lọc, phòng bệnh từ sớm.

Trên 400 người tham gia Ngày hội hiến máu tình nguyện hè 2026 tại Lào Cai

Trên 400 người tham gia Ngày hội hiến máu tình nguyện hè 2026 tại Lào Cai

Sáng 09/5, Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Lào Cai, Hội Chữ thập đỏ tỉnh phối hợp với Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh, Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh và Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện phường Nghĩa Lộ tổ chức chương trình hiến máu tình nguyện hè năm 2026 với chủ đề “Trao giọt máu hồng, gieo hy vọng sống”.

Cần sớm tiếp tục thi công đường qua thôn Xuân Khánh, xã Khánh Yên

Cần sớm tiếp tục thi công đường qua thôn Xuân Khánh, xã Khánh Yên

Dù người dân đã chủ động phá dỡ tường rào, cổng nhà, cây trồng… để bàn giao mặt bằng từ lâu, nhưng đoạn cuối dài 1,4km, thuộc Dự án Nâng cấp đường thị trấn Khánh Yên đi các xã Khánh Yên Thượng, Khánh Yên Trung, Khánh Yên Hạ, Liêm Phú, huyện Văn Bàn cũ, nay thuộc xã Khánh Yên, tỉnh Lào Cai, vẫn chưa thể hoàn thiện. Sự chậm trễ không chỉ gây lãng phí nguồn lực, mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Dạy con trong thời đại số

Dạy con trong thời đại số

Điện thoại thông minh, máy tính bảng hay internet ngày càng trở nên quen thuộc trong nhiều gia đình. Trẻ em tiếp xúc với công nghệ từ sớm, mở ra cơ hội học tập mới nhưng cũng khiến nhiều phụ huynh trăn trở trong việc dạy con sử dụng thiết bị số đúng cách giữa môi trường số đầy hấp dẫn và phức tạp.

Sôi nổi Cuộc thi “Tuyên truyền viên giỏi Mặt trận Tổ quốc trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá” tỉnh Lào Cai

Sôi nổi Cuộc thi “Tuyên truyền viên giỏi Mặt trận Tổ quốc trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá” tỉnh Lào Cai

Trong 2 ngày 07 và 08/5, Viện Đào tạo bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học phối hợp cùng Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức Cuộc thi “Tuyên truyền viên giỏi Mặt trận Tổ quốc trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá” tỉnh Lào Cai năm 2026.

fb yt zl tw