Thụy Điển: Giáo dục mầm non phi giới tính để trẻ em có khả năng thành công hơn

Bên trong một số trường mẫu giáo công lập ở Thụy Điển, đồ chơi không bao giờ được phân chia theo giới tính theo truyền thống. Búp bê và xe đẩy em bé được tự do hòa mình vào xe hơi và các khối gỗ. Trên các tấm áp phích, xe ben chở đồ trang sức đính cườm, một con robot sinh học mặc váy tutu và không phải Barbie nam hay nữ rửa bát - việc đó được giao cho một bộ xương.

giao-duc-1.jpg
Thụy Điển: Giáo dục mầm non phi giới tính để trẻ em có khả năng thành công hơn.

Đây là những trường mẫu giáo phi giới tính của Thụy Điển, do Lotta Rajalin quản lý - người đã chia sẻ ảnh về các khu vui chơi và áp phích được mô tả ở trên trong một bài diễn thuyết Tedx gần đây. Cô cũng giải thích rằng tại trường của mình, trẻ em có thể tham gia vào đủ loại hoạt động và được khuyến khích khám phá toàn bộ cung bậc cảm xúc của mình. Các bé gái không bị ép phải kìm nén cơn giận và các bé trai không bị ép phải nuốt nước mắt. Tất cả học sinh đều được phép bừa bộn, gọn gàng, ồn ào hay thụ động tùy theo sở thích của mình.

"Những gì chúng tôi làm ở trường học là không dán nhãn cho trẻ em. Chúng tôi không nói, 'Frida, cô bé thật xinh đẹp, dễ thương và hữu ích' hay 'Mohammed thật hoang dã và mạnh mẽ".

Giáo viên cũng được đào tạo để tránh nói về con trai hay con gái, thay vào đó là nói về con người, trẻ em, bạn bè. "Hen", một đại từ trung tính về giới tính vẫn ít được sử dụng, lần đầu tiên được sử dụng vào những năm 1960, nhưng chỉ được đưa vào từ điển chính thức 2 năm trước, đã thay thế cho "han" (anh ấy) và "hon" (cô ấy).

giao-duc-3.jpg
Đồ chơi “phi giới tính” cho trẻ mầm non ở Thụy Điển.

Những nỗ lực như vậy có lẽ đang được đền đáp. Trong một nghiên cứu nhỏ được công bố trên Tạp chí Tâm lý học Trẻ em Thực nghiệm, các nhà nghiên cứu tại Đại học Uppsala ở Thụy Điển báo cáo rằng trẻ em theo học tại một trường mầm non trung lập về giới tính có nhiều khả năng chơi với những trẻ em lạ thuộc giới tính khác và ít có khả năng bị ảnh hưởng bởi những khuôn mẫu giới tính do văn hóa áp đặt, so với những trẻ em theo học tại các trường mầm non khác. Các thử nghiệm cho thấy trẻ em từ trường trung lập về giới tính có khả năng phân loại mọi người theo giới tính như những trẻ em khác nhưng không gắn các liên tưởng truyền thống với khái niệm trẻ em "nam" hay "nữ" ở cùng mức độ. Ví dụ, trong một nhiệm vụ ghép đôi, chúng ít có khả năng đưa ra lựa chọn phù hợp với các chuẩn mực văn hóa khi được xem hình ảnh con trai hay con gái và quần jean hay váy.

Hen Kenward, nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Uppsala và Đại học Oxford Brookes, đồng thời là tác giả chính của bài báo, giải thích trong một thông cáo báo chí của Uppsala: "Các kết quả cho thấy mặc dù phương pháp sư phạm trung lập về giới tính tự nó có thể không làm giảm xu hướng sử dụng giới tính để phân loại mọi người của trẻ em, nhưng nó làm giảm xu hướng định kiến giới tính và phân biệt giới tính của chúng, điều này có thể mở rộng các cơ hội dành cho chúng... Vì trẻ em phát triển thông qua vui chơi và tương tác với bạn bè, và nhiều hoạt động vui chơi (như chơi xếp hình) thúc đẩy sự phát triển theo truyền thống mang tính giới tính, nên có thể giả định rằng điều này có khả năng cải thiện sự phát triển và thành công trong tương lai của các em".

Nhiều nghiên cứu đã khám phá những cách mà các giả định về giới tính trong lớp học gây hại như nhau cho cả nam và nữ. Ví dụ, trong nghiên cứu này, các tác giả chỉ ra rằng cũng giống như nam sinh, chứ không phải nữ sinh, thường được khuyến khích chơi xếp hình, giúp phát triển kỹ năng không gian, thì nữ sinh được kỳ vọng sẽ tuân theo sự chỉ đạo của người lớn, một đặc điểm liên quan đến kết quả học tập tốt hơn. Các nhà tâm lý học cũng xác định rằng khi một giáo viên hoặc học sinh tin rằng hầu hết nam sinh không thể ngồi yên đủ lâu để đọc, hoặc có thể không có đủ tính tự giác cần thiết để phát triển trong một môi trường có cấu trúc, thì điều đó dường như ảnh hưởng tiêu cực đến điểm số của nam sinh .

Kenward thừa nhận rằng quy mô mẫu của nghiên cứu Upssala còn nhỏ. Các trường mẫu giáo phi giới tính rất hiếm, ngay cả ở quốc gia được đánh giá là xã hội bình đẳng giới thứ tư trên thế giới. Các nhà nghiên cứu đã phỏng vấn 80 học sinh từ 3 đến 6 tuổi; 30 em theo học tại trường phi giới tính và 50 em tại hai trường mẫu giáo điển hình khác.

Các nghiên cứu trước đây dường như ủng hộ kết luận của nghiên cứu. Ví dụ, trong một bài báo được công bố trên tạp chí Child Development, trẻ em chú ý nhiều hơn đến giới tính và ít có khả năng chơi với những trẻ không cùng giới tính với mình khi giáo viên của các em cố gắng nhấn mạnh sự khác biệt giữa bé gái và bé trai.

giao-duc-2.jpg
Đồ chơi cho trẻ mầm non ở Thụy Điển.

Năm 1998, một sửa đổi trong luật giáo dục của Thụy Điển yêu cầu các trường công lập ở mọi cấp học bắt đầu thúc đẩy các chính sách và phong cách giảng dạy trung lập về giới. Kể từ đó, Rajalin đã tiên phong trong việc áp dụng các chính sách lấy chuẩn mực làm nền tảng cho các trường mẫu giáo của mình.

Dù có kết quả tích cực, vẫn có tranh luận trong xã hội Thụy Điển. Một số phụ huynh và chuyên gia lo ngại trẻ có thể bị "bối rối về giới tính". Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng mục tiêu là mở rộng lựa chọn hành vi và sở thích, chứ không xóa bỏ giới tính.

Song, đối với các nhà giáo dục, việc xóa bỏ những giới hạn tùy tiện về những gì trẻ em được tiếp cận và tưởng tượng là điều hoàn toàn có thể bàn cãi. Giữ cho trẻ em cởi mở với tất cả những gì cuộc sống mang lại là một nguyên lý cốt lõi trong triết lý sư phạm của các trường mầm non. "Chúng tôi không lấy đi bất cứ điều gì", Rajalin chia sẻ, "Chúng tôi chỉ bổ sung thêm".

phunuvietnam.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai giữ vững phổ cập giáo dục tại 99/99 xã, đào tạo nghề đạt 87,04% kế hoạch

Lào Cai giữ vững phổ cập giáo dục tại 99/99 xã, đào tạo nghề đạt 87,04% kế hoạch

Trong 10 tháng năm 2026, ngành giáo dục Lào Cai tiếp tục ổn định tổ chức sau sắp xếp, đảm bảo sĩ số học sinh, nâng cao chất lượng dạy và học. Công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ tiếp tục được duy trì vững chắc; giáo dục nghề nghiệp đạt kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh.

Người gieo mầm sáng tạo

Người gieo mầm sáng tạo

Hơn 15 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Hoàng Thanh Huyền (Trường THPT số 2 Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai) luôn miệt mài đổi mới phương pháp giảng dạy, đưa kiến thức bước ra khỏi trang sách. Tình yêu khoa học, niềm say mê văn hóa đọc cùng sự đồng hành của cô đã khơi dậy ở nhiều thế hệ học sinh sự tự tin, tinh thần tự học và khát khao khám phá.

Cẩn trọng khi tự xoa bóp, bẻ vặn cổ khi đau cổ vai gáy

Cẩn trọng khi tự xoa bóp, bẻ vặn cổ khi đau cổ vai gáy

Tưởng chỉ là đau mỏi thông thường, nhiều người tự xoa bóp, cố gắng vận động cổ để nhanh chóng trở lại sinh hoạt. Việc tự điều trị không đúng cách có thể khiến người bệnh bỏ qua những dấu hiệu bất thường, làm chậm quá trình phát hiện và xử trí nguyên nhân gây đau.

Giáo viên hiến kế chống lạm phát điểm, không chỉ dựa vào đề chung

Giáo viên hiến kế chống lạm phát điểm, không chỉ dựa vào đề chung

Để đề kiểm tra chung thực sự góp phần hạn chế lạm phát điểm số, cần tăng cường giám sát khâu coi, chấm, tổ chức chấm thẩm định và xác minh những kết quả bất thường. Theo các nhà giáo, cùng với kiểm soát quy trình đánh giá, cần thay đổi cách sử dụng điểm số trong xét thi đua, tránh tạo thêm áp lực thành tích.

Miền Bắc đón mưa rào

Miền Bắc đón mưa rào

Hôm nay (29/10), khu vực đồng bằng và ven biển Bắc Bộ sẽ có các đợt mưa rào rải rác nhưng cường độ không lớn, nền nhiệt giảm nhẹ so với những ngày trước. Khu vực Quảng Trị đến Đà Nẵng tiếp tục mưa lớn diện rộng trong hôm nay.

Xã Châu Quế tổ chức dâng hương tưởng nhớ danh tướng Hà Khắc Chương

Xã Châu Quế tổ chức dâng hương tưởng nhớ danh tướng Hà Khắc Chương

Chiều 28/10, tại Đền Nhược Sơn, xã Châu Quế tổ chức lễ dâng hương tưởng nhớ danh tướng Hà Khắc Chương, bày tỏ lòng thành kính, tri ân công lao của người có công chống quân Nguyên - Mông, bảo vệ vùng biên cương phía Bắc vào thế kỷ XIII. Hoạt động diễn ra trong khuôn khổ Lễ hội Cơm mới Đền Nhược Sơn năm 2026.

Nâng cao thể lực và tầm vóc người dân

Nâng cao thể lực và tầm vóc người dân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: “Sức khỏe, thể lực của người dân là một bộ phận quan trọng của sức mạnh quốc gia”. Quan điểm chỉ đạo ấy khẳng định việc chăm lo thể chất, tầm vóc người dân chính là chiến lược xây dựng sức mạnh dân tộc. Nhìn từ Lào Cai, chặng đường 2021 - 2025 đã minh chứng cho tinh thần chủ động, quyết tâm và nỗ lực để hiện thực hóa mục tiêu đó.

fb yt zl tw