Thụy Điển: Giáo dục mầm non phi giới tính để trẻ em có khả năng thành công hơn

Bên trong một số trường mẫu giáo công lập ở Thụy Điển, đồ chơi không bao giờ được phân chia theo giới tính theo truyền thống. Búp bê và xe đẩy em bé được tự do hòa mình vào xe hơi và các khối gỗ. Trên các tấm áp phích, xe ben chở đồ trang sức đính cườm, một con robot sinh học mặc váy tutu và không phải Barbie nam hay nữ rửa bát - việc đó được giao cho một bộ xương.

giao-duc-1.jpg
Thụy Điển: Giáo dục mầm non phi giới tính để trẻ em có khả năng thành công hơn.

Đây là những trường mẫu giáo phi giới tính của Thụy Điển, do Lotta Rajalin quản lý - người đã chia sẻ ảnh về các khu vui chơi và áp phích được mô tả ở trên trong một bài diễn thuyết Tedx gần đây. Cô cũng giải thích rằng tại trường của mình, trẻ em có thể tham gia vào đủ loại hoạt động và được khuyến khích khám phá toàn bộ cung bậc cảm xúc của mình. Các bé gái không bị ép phải kìm nén cơn giận và các bé trai không bị ép phải nuốt nước mắt. Tất cả học sinh đều được phép bừa bộn, gọn gàng, ồn ào hay thụ động tùy theo sở thích của mình.

"Những gì chúng tôi làm ở trường học là không dán nhãn cho trẻ em. Chúng tôi không nói, 'Frida, cô bé thật xinh đẹp, dễ thương và hữu ích' hay 'Mohammed thật hoang dã và mạnh mẽ".

Giáo viên cũng được đào tạo để tránh nói về con trai hay con gái, thay vào đó là nói về con người, trẻ em, bạn bè. "Hen", một đại từ trung tính về giới tính vẫn ít được sử dụng, lần đầu tiên được sử dụng vào những năm 1960, nhưng chỉ được đưa vào từ điển chính thức 2 năm trước, đã thay thế cho "han" (anh ấy) và "hon" (cô ấy).

giao-duc-3.jpg
Đồ chơi “phi giới tính” cho trẻ mầm non ở Thụy Điển.

Những nỗ lực như vậy có lẽ đang được đền đáp. Trong một nghiên cứu nhỏ được công bố trên Tạp chí Tâm lý học Trẻ em Thực nghiệm, các nhà nghiên cứu tại Đại học Uppsala ở Thụy Điển báo cáo rằng trẻ em theo học tại một trường mầm non trung lập về giới tính có nhiều khả năng chơi với những trẻ em lạ thuộc giới tính khác và ít có khả năng bị ảnh hưởng bởi những khuôn mẫu giới tính do văn hóa áp đặt, so với những trẻ em theo học tại các trường mầm non khác. Các thử nghiệm cho thấy trẻ em từ trường trung lập về giới tính có khả năng phân loại mọi người theo giới tính như những trẻ em khác nhưng không gắn các liên tưởng truyền thống với khái niệm trẻ em "nam" hay "nữ" ở cùng mức độ. Ví dụ, trong một nhiệm vụ ghép đôi, chúng ít có khả năng đưa ra lựa chọn phù hợp với các chuẩn mực văn hóa khi được xem hình ảnh con trai hay con gái và quần jean hay váy.

Hen Kenward, nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Uppsala và Đại học Oxford Brookes, đồng thời là tác giả chính của bài báo, giải thích trong một thông cáo báo chí của Uppsala: "Các kết quả cho thấy mặc dù phương pháp sư phạm trung lập về giới tính tự nó có thể không làm giảm xu hướng sử dụng giới tính để phân loại mọi người của trẻ em, nhưng nó làm giảm xu hướng định kiến giới tính và phân biệt giới tính của chúng, điều này có thể mở rộng các cơ hội dành cho chúng... Vì trẻ em phát triển thông qua vui chơi và tương tác với bạn bè, và nhiều hoạt động vui chơi (như chơi xếp hình) thúc đẩy sự phát triển theo truyền thống mang tính giới tính, nên có thể giả định rằng điều này có khả năng cải thiện sự phát triển và thành công trong tương lai của các em".

Nhiều nghiên cứu đã khám phá những cách mà các giả định về giới tính trong lớp học gây hại như nhau cho cả nam và nữ. Ví dụ, trong nghiên cứu này, các tác giả chỉ ra rằng cũng giống như nam sinh, chứ không phải nữ sinh, thường được khuyến khích chơi xếp hình, giúp phát triển kỹ năng không gian, thì nữ sinh được kỳ vọng sẽ tuân theo sự chỉ đạo của người lớn, một đặc điểm liên quan đến kết quả học tập tốt hơn. Các nhà tâm lý học cũng xác định rằng khi một giáo viên hoặc học sinh tin rằng hầu hết nam sinh không thể ngồi yên đủ lâu để đọc, hoặc có thể không có đủ tính tự giác cần thiết để phát triển trong một môi trường có cấu trúc, thì điều đó dường như ảnh hưởng tiêu cực đến điểm số của nam sinh .

Kenward thừa nhận rằng quy mô mẫu của nghiên cứu Upssala còn nhỏ. Các trường mẫu giáo phi giới tính rất hiếm, ngay cả ở quốc gia được đánh giá là xã hội bình đẳng giới thứ tư trên thế giới. Các nhà nghiên cứu đã phỏng vấn 80 học sinh từ 3 đến 6 tuổi; 30 em theo học tại trường phi giới tính và 50 em tại hai trường mẫu giáo điển hình khác.

Các nghiên cứu trước đây dường như ủng hộ kết luận của nghiên cứu. Ví dụ, trong một bài báo được công bố trên tạp chí Child Development, trẻ em chú ý nhiều hơn đến giới tính và ít có khả năng chơi với những trẻ không cùng giới tính với mình khi giáo viên của các em cố gắng nhấn mạnh sự khác biệt giữa bé gái và bé trai.

giao-duc-2.jpg
Đồ chơi cho trẻ mầm non ở Thụy Điển.

Năm 1998, một sửa đổi trong luật giáo dục của Thụy Điển yêu cầu các trường công lập ở mọi cấp học bắt đầu thúc đẩy các chính sách và phong cách giảng dạy trung lập về giới. Kể từ đó, Rajalin đã tiên phong trong việc áp dụng các chính sách lấy chuẩn mực làm nền tảng cho các trường mẫu giáo của mình.

Dù có kết quả tích cực, vẫn có tranh luận trong xã hội Thụy Điển. Một số phụ huynh và chuyên gia lo ngại trẻ có thể bị "bối rối về giới tính". Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng mục tiêu là mở rộng lựa chọn hành vi và sở thích, chứ không xóa bỏ giới tính.

Song, đối với các nhà giáo dục, việc xóa bỏ những giới hạn tùy tiện về những gì trẻ em được tiếp cận và tưởng tượng là điều hoàn toàn có thể bàn cãi. Giữ cho trẻ em cởi mở với tất cả những gì cuộc sống mang lại là một nguyên lý cốt lõi trong triết lý sư phạm của các trường mầm non. "Chúng tôi không lấy đi bất cứ điều gì", Rajalin chia sẻ, "Chúng tôi chỉ bổ sung thêm".

phunuvietnam.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hành trình của loài hoa biểu tượng hòa bình

Hành trình của loài hoa biểu tượng hòa bình

Ở độ cao 1.600 m, tại thung lũng hoa hồng lớn nhất Việt Nam Sun World Fansipan Legend (phường Sa Pa), hơn 200 gốc hồng Rosa Peace đang khoe sắc. Đây là loài hoa được lai tạo thành công trong thế chiến thứ 2 với thông điệp hòa bình cho nhân loại. Loài hoa này được đem về trồng ở Sa Pa với hành trình và thông điệp có ý nghĩa rất đặc biệt.

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Giữa những dãy núi trùng điệp của vùng cao Lào Cai, nơi cuộc sống vẫn còn nhiều thiếu thốn, có một giáo viên lặng lẽ mang con chữ đến với học trò nghèo. Không chỉ truyền đạt tri thức, cô giáo Hà Thị Huyền còn là điểm tựa tinh thần, như người mẹ thứ hai của nhiều học sinh dân tộc thiểu số. Hành trình của cô không dừng lại ở bục giảng, còn là câu chuyện về sự hy sinh, sẻ chia và lòng nhân ái.

Làm nội dung số - nuôi ước mơ tương lai

Làm nội dung số - nuôi ước mơ tương lai

Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và mạng xã hội, thời gian qua nhiều bạn trẻ ở vùng cao Lào Cai đã biết khai thác hiệu quả tiện ích của các nền tảng số để phục vụ học tập và cuộc sống.

Mỗi tháng một việc tốt - mỗi thôn một điểm sáng hạnh phúc

Mỗi tháng một việc tốt - mỗi thôn một điểm sáng hạnh phúc

Người tốt, việc tốt phải được tuyên truyền nhiều hơn, biểu dương, khen thưởng, khích lệ động viên nhiều hơn để tăng cường “nhân cái đẹp, dẹp cái xấu”, “lấy cái tích cực đẩy lùi tiêu cực”. Mô hình tuyên vận “Mỗi tháng một việc tốt - Mỗi thôn một điểm sáng hạnh phúc” được xã Yên Bình xây dựng dựa trên tinh thần đó, đích đến cuối cùng là mang đến hạnh phúc cho Nhân dân.

Ưu tiên nguồn lực đầu tư cho y tế

Ưu tiên nguồn lực đầu tư cho y tế

Việc triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đóng vai trò then chốt trong nâng cao chất lượng y tế cơ sở. Tại Lào Cai, Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân” đã trở thành định hướng quan trọng nhằm củng cố mạng lưới y tế tuyến cơ sở, hướng tới mục tiêu phục vụ người dân toàn diện, kịp thời và bền vững.

Tỉnh Lào Cai tặng quà gia đình chính sách, hộ khó khăn tại xã Tú Lệ

Tỉnh Lào Cai tặng quà gia đình chính sách, hộ khó khăn tại xã Tú Lệ

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026), sáng 29/4, đoàn công tác của tỉnh Lào Cai gồm Công an tỉnh, Sở Xây dựng, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã thăm hỏi, tặng quà các gia đình người có công, hộ nghèo, công nhân, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn xã Tú Lệ.

Hơn 20 năm cùng lan tỏa yêu thương

Hơn 20 năm cùng lan tỏa yêu thương

Hơn 20 năm qua, bà Nguyễn Thị Huệ - Chi hội trưởng Chi hội Chữ thập đỏ thôn Văn Yên, xã Mậu A, tỉnh Lào Cai luôn gắn bó với các hoạt động thiện nguyện, xem đó là niềm vui và lẽ sống của mình. Từ những việc làm đầy ý nghĩa, bà Huệ đã góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái, sẻ chia đến nhiều hoàn cảnh khó khăn, giúp họ thêm nghị lực vươn lên trong cuộc sống.

Lào Cai ban hành Kế hoạch phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030

Lào Cai ban hành Kế hoạch phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030

Ngày 28/4, UBND tỉnh Lào Cai ban hành Kế hoạch phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách lớn của Trung ương và của tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân.

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, việc chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực đã trở thành yêu cầu tất yếu. Với môn Giáo dục quốc phòng - an ninh, khi tăng cường thực hành, môn học không chỉ bớt khô khan mà còn trở nên sinh động, nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.

Phòng, chống đuối nước cho trẻ em

Phòng, chống đuối nước cho trẻ em

Mặc dù chưa bước vào kỳ nghỉ hè, nhưng trên địa bàn tỉnh đã xảy ra một số vụ đuối nước mà nạn nhân chủ yếu là trẻ em. Để đảm bảo an toàn cho trẻ, bên cạnh các giải pháp, hành động từ chính quyền địa phương và cơ quan chức năng, vai trò quản lý của gia đình là yếu tố quan trọng.

fb yt zl tw