Hôm nay, 5/9, hàng chục triệu học sinh, sinh viên và hơn 1 triệu cán bộ, giáo viên, giảng viên trên cả nước sẽ chính thức bước vào năm học mới, năm học 2026-2027.
Đây là năm học thứ hai toàn ngành giáo dục và đào tạo thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Đây cũng là năm học đầu tiên ngành giáo dục vận hành theo mô hình mới, sau khi thực hiện sáp nhập trường học; năm học đầu tiên toàn ngành trở lại dùng chung một bộ sách giáo khoa thống nhất.
Trong năm học 2025-2026, ngành giáo dục đã có nhiều nỗ lực trong thể chế hóa Nghị quyết 71, trong đó nhiều chính sách đã đi vào cuộc sống. Bộ đã trình Quốc hội ban hành 3 luật, 2 nghị quyết của Quốc hội; 41 nghị định, nghị quyết, quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và 79 thông tư Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, tập trung vào phân cấp, phân quyền, chính sách đối với nhà giáo và người học, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Các chính sách miễn học phí, miễn phí sách giáo khoa, hỗ trợ bữa ăn, học bổng, tín dụng; tăng phụ cấp ưu đãi đối với nhà giáo; mở rộng tự chủ cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đã từng bước tạo chuyển biến, tác động tích cực đối với người học và đội ngũ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Việc sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục được triển khai quyết liệt. Theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, việc sắp xếp phải hoàn thành trước ngày 30/8. Số cơ sở giáo dục đã giảm khoảng 50%. Từ việc sắp xếp trường lớp học đã giảm hơn 32.000 hiệu trưởng, hiệu phó và hơn 11.000 nhân viên, trong đó nhiều cán bộ quản lý được bố trí trở lại giảng dạy.
Sau sắp xếp đã tạo nên những trường liên cấp, trường nhiều cấp học, trường nhiều phân hiệu, điểm trường. Số biên chế dự kiến bổ sung cho năm học 2026-2027 giảm từ 104.516 giáo viên xuống còn 43.267 giáo viên, tương đương với số biên chế giáo viên được giao năm 2025 chưa tuyển dụng và gần bằng số giáo viên đang hợp đồng. Cơ bản, năm học mới không phải thêm biên chế cho giáo dục.
Cũng trong năm học 2025-2026, 108 trường nội trú vùng biên đã được xây dựng, kịp thời đưa vào sử dụng từ năm học 2027-2028, bổ sung 4.396 phòng học, 102 thư viện, bảo đảm điều kiện học tập cho hơn 113.000 học sinh.
Với giáo dục đại học, các chính sách ưu tiên với những ngành công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt đã bắt đầu tạo hiệu ứng mạnh mẽ trong thu hút người học. Tỷ lệ sinh viên khối ngành STEM nhập học năm 2026 đạt 33,5%, tiến sát mục tiêu 35% vào năm 2030, trong đó khoảng 11.000 sinh viên học các ngành khoa học cơ bản và 110.000 sinh viên học các ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, những con số này đã khẳng định cơ cấu ngành nghề trong đào tạo nhân lực chất lượng cao đang đi đúng hướng.
Dù đã đạt nhiều thành quả nhưng ngành giáo dục vẫn còn nhiều hạn chế khi chưa khắc phục triệt để việc thừa - thiếu giáo viên cục bộ; cơ sở vật chất chưa theo kịp quy mô người học. Bệnh thành tích, áp lực thi cử, dạy thêm, học thêm không đúng quy định, đặc biệt là gian lận thi cử vẫn xảy ra, có nơi rất nghiêm trọng…
Tại buổi làm việc với các cơ quan liên quan về đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW tại Trụ sở Trung ương Đảng ngày 25/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu trong thời gian tới, ngành giáo dục phải chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện, trọng tâm phải chuyển sang thực thi, đưa Nghị quyết vào cuộc sống và tạo ra kết quả cụ thể.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát lại toàn bộ Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, những nhiệm vụ còn thiếu phải tiếp tục bổ sung; những điểm nghẽn mới phát sinh phải kịp thời tháo gỡ.
Tổng Bí thư chỉ đạo ngành giáo và các địa phương phải có lộ trình thực hiện cho được mục tiêu “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”. Mục tiêu chung là không để một học sinh nào bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, thiếu lớp, thiếu thầy cô; không để chất lượng giáo dục và tương lai của một đứa trẻ phụ thuộc quá nhiều vào nơi em được sinh ra và lớn lên.
Tổng Bí thư cũng yêu cầu ngành giáo dục phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục. Ngành giáo dục phải đáp lại sự quan tâm của Đảng, Nhà nước bằng một cuộc tự đổi mới sâu sắc, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá.
Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, ngành giáo dục đã xác định 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong năm học 2026-2027: đổi mới mạnh mẽ quản trị giáo dục; xử lý điểm nghẽn về đội ngũ và cơ sở vật chất; nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và phổ thông; đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; tăng tốc phát triển nhân lực kỹ năng nghề cao; hiện đại hóa giáo dục đại học, phát triển nhân lực trình độ cao đồng thời nâng cao hiệu quả hợp tác và hội nhập quốc tế.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, với yêu cầu đặt ra là phải chuyển nhanh chủ trương thành hành động, chính sách thành kết quả và nguồn lực thành chất lượng giáo dục thực chất, toàn ngành quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2026 - 2027, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng, hiệu quả và công bằng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
