Tăng tốc chuyển đổi số ngành y tế: Giảm thủ tục, nâng chất lượng điều trị

Mắc bệnh tiểu đường đã 17 năm, ông Bùi Xuân Biên, thôn Mậu A 5, xã Mậu A, thường xuyên phải đến cơ sở y tế kiểm tra sức khỏe. Nếu trước đây mỗi lần đi khám, ông phải mang theo nhiều giấy tờ, thực hiện nhiều khâu đăng ký và chờ đến lượt thì nay quy trình đã được rút gọn đáng kể.

Tại sảnh tiếp đón của Trung tâm Y tế khu vực Văn Yên, ông Biên sử dụng Kios thông minh để thực hiện các thủ tục ban đầu. Ông Biên phấn khởi: “Chúng tôi chỉ cần quẹt thẻ Căn cước công dân hoặc thực hiện một vài thao tác đơn giản trên Kios, máy tự động nhận diện, đưa ra thông tin phòng khám, số thứ tự và dự báo khoảng thời gian vào khám, rất thuận tiện”.

Những thay đổi từ khâu tiếp đón giúp người bệnh chủ động hơn về thời gian, giảm thao tác thủ công và hạn chế các bước trung gian. Đây cũng là một trong những mục tiêu rõ nét của chuyển đổi số y tế: lấy người bệnh làm trung tâm, sử dụng công nghệ để giảm thời gian chờ và nâng cao chất lượng phục vụ.

Nếu người bệnh cảm nhận rõ nhất sự thay đổi ở thủ tục thì với đội ngũ y bác sĩ, giá trị lớn hơn của chuyển đổi số nằm ở dữ liệu và phương thức làm việc.

Tại Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, Trung tâm Y tế khu vực Văn Yên, bác sĩ Chuyên khoa I Vũ Văn Thường sử dụng máy tính bảng để truy cập hệ thống quản lý ngay tại buồng bệnh. Thông tin về tình trạng ban đầu, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thuốc và diễn biến điều trị được cập nhật, lưu trữ trên hệ thống.

Bác sĩ Vũ Văn Thường cho biết: “Trên hệ thống đã có sẵn các thông tin cơ bản của bệnh nhân, từ nhận định toàn trạng đến các thông tin chuyên sâu. Khi đi thăm khám, chúng tôi kiểm tra ngay được các dữ liệu cần thiết, theo dõi diễn biến và cập nhật thông tin mới liên tục. Nhờ đó, bác sĩ có thêm cơ sở khoa học để đánh giá chính xác tình trạng người bệnh và đưa ra hướng xử trí kịp thời, phù hợp”.

Giai đoạn 2026 - 2027, Trung tâm Y tế khu vực Văn Yên được lựa chọn thực hiện thí điểm chuyển đổi số toàn diện. Đến nay, 95% người dân trên địa bàn đã được tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử; 94,62% người dân đến khám được tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID; 100% đơn thuốc được liên thông với hệ thống đơn thuốc điện tử quốc gia. Đáng chú ý, 94,2% lượt người bệnh sử dụng Căn cước công dân gắn chip để tra cứu thông tin khám, chữa bệnh; gần 7.000 lượt thanh toán viện phí không dùng tiền mặt được thực hiện trong 8 tháng năm 2026.

Tại Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, việc kết nối dữ liệu bệnh án, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, dược và viện phí đã hình thành hệ thống thông tin phục vụ tương đối đồng bộ. Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Văn Chúc, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc đánh giá: "Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu tạo thuận lợi cho bác sĩ tiếp cận thông tin chính xác và phối hợp chuyên môn, hội chẩn giữa các tuyến".

Là một trong những cơ sở sớm triển khai bệnh án điện tử, Bệnh viện Đa khoa số 1 tiếp tục mở rộng ứng dụng công nghệ vào quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn.

Thạc sĩ, bác sĩ Diêm Sơn - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa số 1 cho biết: “Việc ứng dụng công nghệ không dừng lại ở hồ sơ điện tử mà được tăng cường trong công tác quản lý, điều hành, xét nghiệm, điều trị và phẫu thuật. Qua đó, quy trình quản lý người bệnh chặt chẽ hơn, nâng cao hiệu quả điều trị, giảm chi phí không cần thiết và tối ưu hóa sự hài lòng của bệnh nhân”.

Theo định hướng chuyển đổi số toàn diện, bệnh viện tiếp tục hoàn thiện mô hình bệnh án điện tử, tối ưu quy trình để giảm thời gian chờ của người bệnh và từng bước nghiên cứu, triển khai các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ khám, chữa bệnh.

Thạc sĩ, bác sĩ Diêm Sơn - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa số 1

Những chuyển biến tại các cơ sở y tế đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho chuyển đổi số ngành y tế Lào Cai. Đến nay, 29/29 cơ sở khám, chữa bệnh đã triển khai bệnh án điện tử; trên 90% lượt khám, chữa bệnh sử dụng Căn cước công dân gắn chip; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt trên 54%.

100% thủ tục liên thông khai sinh, khai tử và cấp giấy khám sức khỏe lái xe được thực hiện trên môi trường điện tử. Ngành y tế cũng từng bước nghiên cứu, triển khai AI trong hỗ trợ phân tích chẩn đoán hình ảnh, hội chẩn từ xa (Telehealth), xây dựng bản đồ số an toàn thực phẩm và các phần mềm quản lý chuyên ngành.

Tuy nhiên, chuyển đổi số tại tuyến cơ sở vẫn còn những điểm nghẽn, như: trang thiết bị công nghệ thông tin ở một số đơn vị đã xuống cấp, thiếu kinh phí đầu tư thay thế; nhân lực chuyên trách công nghệ thông tin còn mỏng; một số phần mềm chuyên ngành chưa liên thông hoàn toàn, ảnh hưởng đến việc chia sẻ, khai thác dữ liệu giữa các tuyến; việc triển khai các công nghệ chuyên sâu như AI cũng đặt ra yêu cầu về hạ tầng, kinh phí bản quyền, nhân lực và cơ chế đầu tư phù hợp.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Song Hào - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai thông tin: "Ngành đang tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn này, trong đó ưu tiên xây dựng hệ thống dữ liệu y tế đồng bộ, chuẩn hóa quy trình chuyên môn và quản lý để khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu. Mục tiêu cốt lõi của chuyển đổi số là phải giúp bác sĩ có thêm nhiều thời gian dành cho chuyên môn và chăm sóc bệnh nhân; người bệnh được phục vụ nhanh chóng, chính xác; còn công tác quản lý có dữ liệu tin cậy để đưa ra các quyết định điều hành kịp thời".

Với định hướng đúng đắn và hiệu quả đã được chứng minh từ thực tiễn, công nghệ đang thực sự trở thành điểm tựa vững chắc nâng tầm y đức và chuyên môn của người thầy thuốc. Đó chính là nền tảng bền vững để ngành y tế Lào Cai không ngừng nâng cao chất lượng điều trị, củng cố niềm tin và bảo vệ trọn vẹn sức khỏe cho Nhân dân.