Khu vực Bản Công, xã Hạnh Phúc đời sống người dân còn nhiều khó khăn, tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi ở vẫn ở mức cao, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất, trí tuệ và tầm vóc của thế hệ tương lai. Trước thực trạng đó, phòng, chống suy dinh dưỡng cho trẻ em đang trở thành mục tiêu được cả hệ thống chính trị và ngành y tế địa phương tập trung triển khai bằng nhiều giải pháp đồng bộ, thiết thực.
Bà Vàng Thị So, ở thôn Khấu Chu đã cao tuổi nhưng hằng ngày vẫn phải chăm sóc cháu nhỏ chưa đầy 2 tuổi cho con yên tâm đi làm xa. Do chưa đến tuổi đi học, nên hầu hết thời gian trong ngày, cháu của bà chỉ quanh quẩn chơi một mình trước hiên nhà, việc ăn uống cũng theo bữa cơm chung của gia đình.
Bà So chia sẻ: “Hằng ngày, tôi cho cháu ăn theo chế độ chung của gia đình. Thi thoảng có tiền để mua thịt, nên tôi cũng không biết phải nấu riêng cho cháu thế nào để đủ chất”.
Điều kiện kinh tế khó khăn và hạn chế về kiến thức dinh dưỡng chính là nguyên nhân trực tiếp khiến nhiều trẻ em Bản Công không được cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển toàn diện trong những năm tháng đầu đời.
Theo thống kê của Trạm Y tế Bản Công, hiện nay, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi tại các thôn do trạm quản lý vẫn ở mức đáng lo ngại. Cụ thể, có tới 21,2% trẻ bị suy dinh dưỡng thể thấp còi và 36,3% trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân.
Những con số này phản ánh rõ nét thách thức lớn trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nhất là tại các thôn vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ điều kiện kinh tế của người dân còn khó khăn, nhiều gia đình vẫn giữ tập quán nuôi con cũ, cho trẻ ăn cơm sớm, ít bổ sung rau xanh, đạm, vi chất cần thiết; chưa chú trọng chế độ ăn riêng phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Cùng với đó, một bộ phận người dân chưa quan tâm đúng mức đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, nguồn nước sinh hoạt và môi trường sống cho trẻ nhỏ. Điều này khiến trẻ em, đặc biệt là trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số dễ mắc các bệnh về đường tiêu hóa, hô hấp, làm gia tăng nguy cơ suy dinh dưỡng kéo dài.
Trước thực trạng tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi vẫn ở mức cao, cấp ủy, chính quyền xã Hạnh Phúc đã chỉ đạo Trạm Y tế Bản Công phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ em, trong đó, ngành y tế được xác định là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò tiên phong.
Trạm Y tế Bản Công đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động thông qua nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.
“Chúng tôi thường xuyên tổ chức các buổi truyền thông tại thôn bản, sinh hoạt nhóm nhỏ, lồng ghép nội dung chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em trong các cuộc họp thôn và tổ chức “Ngày hội dinh dưỡng trẻ em”. Cán bộ y tế, cô đỡ thôn bản, cộng tác viên dân số đến từng hộ gia đình để hướng dẫn các bà mẹ cách chăm sóc trẻ, theo dõi cân nặng, chiều cao định kỳ và chế biến bữa ăn đủ chất từ những thực phẩm sẵn có tại địa phương” - bác sĩ Nguyễn Ngọc Hải cho biết thêm.
Thông qua hoạt động “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, cán bộ y tế đã trực tiếp hướng dẫn người dân cách sử dụng hợp lý các loại thực phẩm quen thuộc như rau xanh, trứng, cá, đậu, sữa… để cải thiện chất lượng bữa ăn cho trẻ nhỏ. Từ đó, từng bước nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ của người dân.
Chị Vàng Thị Pàng, ở thôn Tà Xùa chia sẻ: “Sau khi được cán bộ y tế hướng dẫn, tôi biết nấu cháo đủ thịt, trứng, rau cho con, theo dõi cân nặng thường xuyên hơn. Giờ cháu ăn khỏe mạnh, ít ốm vặt hơn trước”.
Không chỉ ngành y tế, các cơ sở giáo dục trên địa bàn cũng đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống suy dinh dưỡng cho trẻ em. Thời gian qua, Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Bản Công đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao sức khỏe, thể chất cho học sinh, nhất là học sinh bán trú.
Nhà trường thường xuyên phối hợp với trạm y tế tổ chức cân đo, theo dõi biểu đồ tăng trưởng của học sinh định kỳ 3 tháng/lần. Qua đó, kịp thời phát hiện những học sinh có dấu hiệu suy dinh dưỡng để tư vấn, hướng dẫn phụ huynh điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp.
Bên cạnh đó, bếp ăn bán trú được quản lý chặt chẽ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Thực đơn hằng ngày được xây dựng cân đối, đa dạng, đảm bảo đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của học sinh. Nhà trường cũng thực hiện cấp phát và hướng dẫn học sinh uống các loại vi chất dinh dưỡng theo đúng quy định.
Cô giáo Hà Thị Thanh Sơn - Hiệu trưởng Trường PTDTBTTH& THCS Bản Công cho biết: “Nhà trường xác định chăm lo dinh dưỡng cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng song hành với giáo dục kiến thức. Khi các em được ăn đủ chất, sức khỏe tốt thì việc học tập cũng đạt hiệu quả cao hơn. Chúng tôi luôn phối hợp chặt chẽ với ngành y tế và phụ huynh để theo dõi, chăm sóc sức khỏe cho các em một cách toàn diện”.
Phòng, chống suy dinh dưỡng cho trẻ em không chỉ là câu chuyện của riêng ngành y tế hay ngành giáo dục mà là hành trình cần sự chung tay của cả cộng đồng. Chăm sóc tốt dinh dưỡng hôm nay chính là gieo những mầm xanh cho một thế hệ khỏe mạnh, tự tin và phát triển bền vững trong tương lai.
