Tái sinh đất dốc, mở hướng sinh kế bền vững ở Bắc Hà

Địa hình đồi núi dốc, chia cắt mạnh khiến sản xuất nông nghiệp ở Bắc Hà từ lâu đối mặt với tình trạng đất bạc màu, xói mòn và năng suất thấp. Nhiều diện tích nương rẫy của người dân chỉ canh tác ngô với hiệu quả kinh tế không cao, trong khi độ phì của đất ngày càng suy giảm. Tuy nhiên, từ các mô hình nông - lâm kết hợp và thực hành nông nghiệp sinh thái đang được triển khai, nhiều vùng đất dốc đã dần được phục hồi, mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

0:00 / 0:00
0:00

Gia đình anh Lèng Văn Quân, thôn Nậm Làn Cốc Cài, xã Bắc Hà là một trong những hộ cảm nhận rõ hiệu quả từ mô hình phục hồi đất. Trên hơn 1 ha đất nương, trước đây gia đình anh chủ yếu trồng ngô. Tuy nhiên, do địa hình dốc, mỗi mùa mưa lớp đất màu lại bị rửa trôi, khiến năng suất cây trồng giảm dần qua từng năm.

Năm 2024, gia đình anh tham gia Dự án "Phục hồi đất bị suy thoái và xây dựng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại Lào Cai" thông qua mô hình nông lâm kết hợp. Thay vì chỉ trồng ngô như trước, gia đình anh trồng xen cây ăn quả với lạc và bố trí các dải cỏ theo đường đồng mức nhằm hạn chế xói mòn. Chỉ sau một năm, đất được cải thiện rõ rệt, tình trạng rửa trôi giảm, đồng thời gia đình có thêm nguồn thu từ nhiều loại cây trồng.

baolaocai-tr_leng-van-quan.png
Anh Lèng Văn Quân tại mô hình trồng thử nghiệm lạc đỏ Bắc Hà theo hướng hữu cơ.

Anh Lèng Văn Quân cho biết: "Không chỉ thu nhập tăng lên mà đất nương cũng tốt hơn trước. Mỗi khi mưa lớn, đất không còn bị cuốn trôi như trước, lại có thêm nhiều loại cây để thu hoạch nên nguồn thu ổn định hơn. Tôi sẽ tiếp tục duy trì mô hình nông lâm kết hợp".

Không chỉ gia đình anh Quân, mô hình thử nghiệm tại thôn Nậm Làn Cốc Cài với diện tích gần 2.900 m² đã mang lại kết quả tích cực. Các loại cây ăn quả được trồng xen với ngô, lạc và cỏ chăn nuôi theo đường đồng mức, góp phần giữ đất, giữ nước và tăng hiệu quả sử dụng đất.

baolaocai-tr_8-684.jpg
Lạc đỏ trở thành cây trồng vừa mang lại thu nhập, vừa góp phần phục hồi những diện tích đất dốc bị suy thoái.

Theo ông Lù Văn Lương - Trưởng thôn Nậm Làn Cốc Cài, điều đáng mừng nhất không chỉ là đất được cải tạo mà còn là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Từ chỗ quen với phương thức canh tác truyền thống, nhiều hộ đã chủ động áp dụng kỹ thuật mới, quan tâm hơn đến việc bảo vệ đất và sản xuất theo hướng bền vững.

Song song với mô hình nông lâm kết hợp, dự án còn triển khai sản xuất lạc đỏ theo kỹ thuật hữu cơ và các nguyên tắc nông nghiệp sinh thái. Việc giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học, loại bỏ thuốc diệt cỏ không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp năng suất tăng từ 20 - 25% so với phương thức canh tác thông thường. Chất lượng sản phẩm được nâng cao, giá bán cũng ổn định hơn.

baolaocai-tr_12.jpg
Hiệu quả cải tạo đất có sự so sánh qua từng năm.

Để nâng cao giá trị nông sản, dự án còn hỗ trợ quảng bá và kết nối tiêu thụ lạc đỏ với các khách hàng tại Hà Nội và nhiều địa phương khác. Đây cũng là nền tảng để người dân yên tâm duy trì các mô hình sản xuất và tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

baolaocai-tr_1785408240335-8034452143091069620-8034452143091069620-b5393751b356cd4b43870a1a66abc56f-79.jpg
Vườn lê VH06 được phát triển theo mô hình nông lâm kết hợp trong Dự án phục hồi đất bị suy thoái và xây dựng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại Lào Cai.

Một hướng phát triển đang được Bắc Hà đẩy mạnh là xây dựng vùng sản xuất lê VH06 theo tiêu chuẩn VietGAP nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Ngày 27/7/2026, Tổ Hội sản xuất lê VH06 được cấp giấy chứng nhận VietGAP có hiệu lực đến năm 2029. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc và khẳng định giá trị thương mại của lê VH06, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường tiêu thụ.

Anh Lý Seo Dũng ở thôn Bản Phố cho biết: Sau khi tham gia chuỗi liên kết sản xuất, anh được tập huấn kỹ thuật và áp dụng quy trình chăm sóc đồng bộ. Dù cây mới bước vào giai đoạn cho bói quả, vườn lê đã mang lại thu nhập hơn 8 triệu đồng mỗi năm. Quan trọng hơn, sản phẩm sạch, an toàn nên được thị trường đón nhận với giá bán cao hơn.

baolaocai-tr_ly-seo-dung-4759.png
Anh Lý Seo Dũng, thôn Bản Phố có diện tích lê VH06 đang trò chuyện với các chuyên gia, cán bộ nghiên cứu ICRAF Việt Nam.

Thạc sĩ Phạm Thanh Vân, cán bộ nghiên cứu ICRAF Việt Nam cho biết: Mục tiêu của dự án không chỉ phục hồi đất suy thoái mà còn xây dựng hệ thống sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau hai năm triển khai, lượng đất bị xói mòn trung bình đã giảm tới 46,7%. Người dân từng bước thay đổi nhận thức, hiểu rõ hơn vai trò của việc bảo vệ đất thông qua các mô hình nông lâm kết hợp và thực hành nông nghiệp bền vững.

Đến nay, dự án đã triển khai mô hình nông lâm kết hợp trên hơn 100 ha với sự tham gia của 348 hộ dân thuộc 13 thôn. Khoảng 25.000 cây giống ăn quả như mận vàng AFLi, quýt sen, hồng giòn, trám đen, mận Tả Van chín sớm, lê VH06 cùng các giống lạc đỏ, đậu tương, đậu cô ve và đậu đen đã được đưa vào sản xuất, góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

baolaocai-tr_1785408241024-8034452143091069620-8034452143091069620-743f90032217e7f6417ddfa565af2abd-9451.jpg
Lê VH06 đang trở thành cây trồng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giá trị sản xuất tại Bắc Hà.

Thực tế tại Bắc Hà cho thấy, phục hồi đất không đơn thuần là cải thiện chất lượng đất canh tác mà còn là quá trình thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Khi đất được bảo vệ, cây trồng sinh trưởng ổn định hơn, nguồn thu được đa dạng hóa và giá trị nông sản từng bước được nâng lên. Đây cũng là nền tảng để người dân yên tâm gắn bó, có thêm động lực gắn bó với nông nghiệp bền vững.

baolaocai-tr_10.jpg
Một số hình ảnh dự án phục hồi đất bị suy thoái và xây dựng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại Lào Cai.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến khu vực miền núi, các mô hình nông lâm kết hợp và nông nghiệp sinh thái đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Không chỉ góp phần cải thiện chất lượng đất trên các sườn dốc, những mô hình này còn tạo điều kiện đa dạng hóa sinh kế, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và từng bước cải thiện đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Bắc Hà.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Võ Lao phát triển mô hình nuôi gà đen thả đồi

Võ Lao phát triển mô hình nuôi gà đen thả đồi

Tận dụng lợi thế đồi vườn, người dân xã Võ Lao phát triển mô hình nuôi gà đen thả đồi, mang lại nguồn thu nhập khá cho các hộ chăn nuôi. Với chất lượng thịt thơm ngon, săn chắc, mô hình mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp, góp phần đa dạng hóa vật nuôi và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Khi lòng dân đồng thuận

Khi lòng dân đồng thuận

Thời gian qua, nhiều hộ dân xã Văn Chấn tự nguyện hiến đất, tháo dỡ tường rào, công trình, chặt bỏ cây cối để bàn giao mặt bằng mở rộng các tuyến đường giao thông. Sự đồng thuận với chủ trương chung của người dân góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công, mở ra diện mạo mới cho những tuyến đường quê.

Bảo Thắng chủ động nguồn cây giống phục vụ trồng rừng

Bảo Thắng chủ động nguồn cây giống phục vụ trồng rừng

Khu vực Bảo Thắng đang chủ động sản xuất cây giống lâm nghiệp, đồng thời tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở gieo ươm bảo đảm chất lượng cây giống. Cùng với đó, công tác hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả trồng rừng trên địa bàn.

Lào Cai tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch tả lợn châu Phi

Lào Cai tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch tả lợn châu Phi

Từ đầu năm đến ngày 12/10/2026, dịch tả lợn châu Phi đã xuất hiện tại 36 xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai, khiến 2.844 con lợn phải tiêu hủy. Mặc dù công tác phòng, chống dịch được các ngành, địa phương tích cực triển khai và nhiều xã đã qua 21 ngày không phát sinh thêm lợn mắc bệnh, nguy cơ dịch lây lan vẫn hiện hữu, đòi hỏi sự chủ động từ chính quyền, cơ quan chuyên môn và người chăn nuôi.

Người gieo mầm sinh kế xanh nơi vùng cao

Người gieo mầm sinh kế xanh nơi vùng cao

Rời công việc ổn định để trở về quê hương khởi nghiệp, chị Nông Thị Thắm - Giám đốc Hợp tác xã Y Dược học cổ truyền Yên Thế, xã Lục Yên, đã chọn cây dược liệu bản địa làm hướng phát triển kinh tế. Bằng kiến thức chuyên môn và tư duy đổi mới, chú trọng chế biến và liên kết sản xuất, chị không chỉ nâng cao giá trị cây thuốc mà còn tạo sinh kế cho phụ nữ dân tộc thiểu số, mở ra hướng phát triển nông nghiệp xanh ngay trên quê hương mình.

Điều chỉnh thời vụ, chuyển đổi cây trồng để bù đắp thiệt hại do mưa lũ

Điều chỉnh thời vụ, chuyển đổi cây trồng để bù đắp thiệt hại do mưa lũ

Từ đầu năm 2026 đến nay, mưa lũ ảnh hưởng khoảng 2.355 ha diện tích sản xuất nông, lâm nghiệp của tỉnh Lào Cai; hàng nghìn vật nuôi và nhiều diện tích nuôi thủy sản bị cuốn trôi, tổng giá trị thiệt hại trên 295 tỷ đồng. Trước khó khăn đó, các cấp chính quyền và nông dân vùng lũ đang nỗ lực điều chỉnh lịch thời vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng để khôi phục sinh kế, bù đắp sản lượng trong những tháng cuối năm.

Sức sống từ những phong trào nông dân

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam (14/10/1930 - 14/10/2026) Sức sống từ những phong trào nông dân

Từ các hoạt động hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học, kỹ thuật đến thúc đẩy liên kết sản xuất, các cấp Hội Nông dân tỉnh Lào Cai đang tạo điều kiện để hội viên phát huy tiềm năng, phát triển kinh tế. Qua đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Tiếp sức cho phụ nữ làm chủ hợp tác xã

Tiếp sức cho phụ nữ làm chủ hợp tác xã

Không chỉ tạo thu nhập cho gia đình, ngày càng nhiều chị em phụ nữ chủ động ứng dụng công nghệ, mở rộng thị trường và làm chủ các mô hình hợp tác xã. Những bước tiến ấy có sự đồng hành, hỗ trợ của các hội, đoàn thể, chính quyền địa phương và cộng đồng.

Thôn Sân Bay chuyển mình

Thôn Sân Bay chuyển mình

Sau khi sáp nhập với thôn Gốc Quân, thôn Sân Bay, xã Đông Cuông, có không gian phát triển rộng hơn, từ vùng lúa, rau màu đến đồi rừng. Phát huy lợi thế từng khu vực, người dân đang đa dạng hóa sản xuất, mở hướng phát triển kinh tế cho thôn mới.

“Hoa nở” trên đồi quế

“Hoa nở” trên đồi quế

Tận dụng lợi thế đất đồi, chị Nguyễn Thị Nga, Chi hội phó Chi hội Phụ nữ thôn Đoàn Kết, xã Bảo Ái đã phát triển cây quế gắn với thu mua, chế biến nguyên liệu. Với 20 ha quế của gia đình, cùng hướng đi chủ động trong sản xuất, kinh doanh, mô hình của chị mang lại thu nhập khoảng 500 triệu đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.

Đảng viên đi trước, Nhân dân đồng lòng

Đảng viên đi trước, Nhân dân đồng lòng

Từ sự tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, xã Bảo Thắng đã khơi dậy tinh thần đoàn kết, đồng thuận trong Nhân dân, biến những việc khó thành phong trào hành động rộng khắp. Phát huy sức dân trong xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn, nhiều tuyến đường được mở rộng, nâng cấp, góp phần tạo diện mạo mới cho quê hương.

Tổ khuyến nông cộng đồng ở Lào Cai cần thêm nguồn lực để phát triển bền vững

Tổ Khuyến nông cộng đồng: Tổ khuyến nông cộng đồng ở Lào Cai cần thêm nguồn lực để phát triển bền vững

Với 57 tổ khuyến nông cộng đồng được thành lập mới, quy tụ hơn 1.000 thành viên, Lào Cai đang từng bước phát huy vai trò cầu nối đưa tiến bộ kỹ thuật và chính sách hỗ trợ nông nghiệp đến với người dân. Tuy nhiên, mô hình hoạt động mang tính tự nguyện này đang gặp khó khăn về kinh phí duy trì hoạt động, đặt ra yêu cầu sớm có cơ chế hỗ trợ phù hợp để mô hình duy trì và phát triển bền vững.

Phát huy vai trò tổ bảo vệ rừng ở cơ sở

Phát huy vai trò tổ bảo vệ rừng ở cơ sở

Toàn tỉnh hiện có 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản. Bám sát địa bàn, các tổ bảo vệ rừng phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương thường xuyên tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại; chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng, góp phần nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng bền vững.

Để điện lưới quốc gia không dừng ở đầu thôn

Để điện lưới quốc gia không dừng ở đầu thôn

Ở một số thôn, bản vùng cao Lào Cai, điện lưới quốc gia đã về đến nhà dân nhưng nhiều nơi vẫn truyền tải qua đường dây do các hộ góp tiền tự kéo. Dây dài, cột tre, cột gỗ tạm bợ khiến nguồn điện yếu, chập chờn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Người dân mong muốn được Nhà nước và ngành điện đầu tư đường điện bảo đảm chất lượng để phục vụ sinh hoạt và phát triển sản xuất.

Động lực thúc đẩy chăn nuôi ở Mỏ Vàng

Động lực thúc đẩy chăn nuôi ở Mỏ Vàng

Là xã vùng 3 còn nhiều khó khăn, nguồn lực đầu tư cho sản xuất của người dân còn hạn chế, thời gian qua, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh đã tạo thêm điều kiện để người dân xã Mỏ Vàng phát triển chăn nuôi, từng bước nâng cao thu nhập.

fb yt zl tw