Nhiều hoạt động hấp dẫn tại “vương quốc” lê Nậm Pung
Từ lâu, nhắc đến vùng đất Nậm Pung, nhiều du khách trong và ngoài tỉnh không chỉ ấn tượng bởi nơi đây có núi non hùng vĩ, những bản làng người Dao, người Hà Nhì giàu bản sắc văn hóa, mà còn ấn tượng bởi đây là “thủ phủ” của lê Tai nung, loại cây ăn quả ôn đới nổi tiếng của Lào Cai.
Cây lê Tai nung có nguồn gốc từ vùng đất Đài Loan xa xôi, bén rễ trên đất Nậm Pung từ cách đây khoảng 15 năm. Từ loài cây ăn quả ít người biết tới, đến nay cây lê Tai nung Nậm Pung đã khẳng định được giá trị kinh tế và trở thành sản phẩm du lịch độc đáo. Mỗi mùa xuân đến, hoa lê nở trắng trên các triền đồi, thung lũng như tấm thảm trắng tuyệt đẹp. Đến độ tháng 6 mùa hè, từng chùm quả lê chín mọng mời gọi du khách tới tham quan, thưởng thức vị ngọt của núi rừng.
Có mặt tại xã Mường Hum từ sáng sớm 27/6, chúng tôi cảm nhận rõ không khí rộn ràng. Từ chợ Mường Hum bên dòng suối trong xanh, từng đoàn du khách nô nức theo con đường mới thảm nhựa ngược dốc về khu vực xã Nậm Pung cũ để tham gia ngày hội hái lê. Con đường ngày thường vắng vẻ, vậy nhưng hôm nay đông vui, nhộn nhịp như ngày chợ phiên.
Đúng 8 giờ 30 phút, tại thôn Kin Chu Phìn 2 - nơi có những vườn lê sai quả nhất, UBND xã Mường Hum tưng bừng tổ chức khai mạc Tuần lễ trải nghiệm thu hoạch lê Nậm Pung. Theo ông Nguyễn Ngọc Minh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Mường Hum, Tuần lễ trải nghiệm thu hoạch lê Nậm Pung năm 2026 là sự kiện quan trọng của xã Mường Hum, góp phần giới thiệu, quảng bá tiềm năng du lịch, các sản phẩm du lịch mới, tạo không khí phấn khởi, thúc đẩy sự tham gia của chính cộng đồng các dân tộc. Qua đó, khơi dậy tiềm năng, lợi thế góp phần phát triển du lịch tại địa phương và thu hút các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đầu tư và tham gia các hoạt động kinh doanh dịch vụ, du lịch trên địa bàn xã. Lễ hội năm nay không chỉ diễn ra trong 1 ngày mà kéo dài trong 1 tuần, từ ngày 27/6/2026 đến ngày 03/7/2026 với nhiều hoạt động hấp dẫn du khách.
Ngay sau lễ khai mạc, đồng bào Dao, Hà Nhì các thôn, bản phấn khởi hòa vào bầu không khí của cuộc Thi hái lê để chọn ra những quả lê to nhất, ngon nhất, đẹp nhất. Cùng với đó, trong thời gian lễ hội, ban tổ chức cũng tổ chức cuộc thi “Vườn lê 3 tốt” để động viên, khích lệ Nhân dân thi đua trồng và chăm sóc, nâng cao chất lượng lê Nậm Pung. Người dân, du khách còn được tham gia cuộc thi ảnh “Sắc màu lê Nậm Pung”, vừa lan tỏa vẻ đẹp đất và người Mường Hum, vừa ghi lại những hình ảnh đẹp và ấn tượng nhất tại lễ hội.
Rộn ràng cùng già đình và bạn bè vào vườn lê sai trĩu quả, tự tay lựa chọn những quả lê ngon nhất để thưởng thức và mua về làm quà, chị Nguyễn Hồng Linh, du khách đến từ phường Lào Cai chia sẻ: Đây là lần thứ hai tôi được trải nghiệm thu hoạch lê ở Nậm Pung. Những quả lê ở đây không chỉ to, mọng nước mà còn có vị ngọt mát rất hấp dẫn. Tôi thích đi thăm các khu vườn và thích cảm giác được tự tay hái lê về làm quà cho gia đình.
Không chỉ chị Linh mà nhiều du khách cũng bày tỏ ấn tượng tốt đẹp khi được trải nghiệm thu hoạch lê Nậm Pung. Trong dịp này, đến với vùng đất mường Hum, người dân và du khách còn được tìm hiểu bản sắc văn hóa đồng bào dân tộc Mông, Dao, Giáy, Hà Nhì; check - in thác Nậm Pung, chợ Mường Hum, thác Rồng; tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP, lê Nậm Pung và các sản phẩm nông nghiệp địa phương.
Niềm vui mùa lê chín
Tìm hiểu thêm về cây lê Tai nung ở xã Mường Hum, chúng tôi được biết hiện nay toàn xã có gần 200ha lê Tai nung, trong đó có khoảng 70ha đang cho thu hoạch, tập trung chủ yếu tại các thôn Kin Chu Phìn 1, Kin Chu Phìn 2, Tả Chải, Nậm Pung. Ban đầu, khi cây lê Tai nung mới được đưa về trồng, nhiều người không tin rằng loài cây lạ có thể ra hoa, kết quả ở nơi này. Vậy nhưng, chỉ sau 4 năm, những cây lê đầu tiên đã cho quả bói, và những năm sau quả rất sai. Lê Nậm Pung trở nên nổi tiếng vì có quả to, vỏ mỏng và sáng màu, quả nào cũng mọng nước và có vị ngọt đậm hơn lê trồng ở nhiều nơi khác.
Mấy năm trở lại đây, sản phẩm lê Tai nung ở vùng đất Nậm Pung được nhiều người ưa chuộng. Mỗi độ tháng 6 vào mùa lê chín cũng là mùa vui nhất đối với đồng bào Dao, Hà Nhì nơi đây vì có thêm thu nhập từ vườn lê. Chị Tẩn Tả Mẩy, chủ vườn lê ở thôn Kin Chu Phìn 1 chia sẻ: Năm nay, mặc dù thời tiết không thuận lợi vì có thời điểm hanh khô, nhưng được chăm sóc tốt nên vườn lê của gia đình tôi vẫn cho thu hoạch khoảng 4 tấn quả. Giá lê bán tại vườn từ 20 -30 nghìn đồng/kg, đem về cho gia đình trên 100 triệu đồng.
Thực tế cho thấy tại khu vực xã Nậm Pung cũ, không chỉ có gia đình chị Mẩy mà hiện nay có nhiều hộ dân người Dao, người Hà Nhì đang có nguồn thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi năm từ vườn lê Tai nung. Ngoài ra, nhiều hộ dân còn có thêm thu nhập từ việc đón du khách đến vườn lê tham quan, trải nghiệm. Sau 15 năm, cây lê Tai nung đã trở thành cây trồng chủ lực, được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh, không chỉ giảm nghèo mà còn giúp bà con có cuộc sống ấm no. Nhiều hộ dân làm được nhà xây, mua được xe máy đẹp cũng nhờ cây lê.
Ấn tượng "phiên chợ số" giữa vườn lê
Khác với bầu không khí đông vui, rộn ràng, nhộn nhịp ở những vườn lê quanh khu vực tổ chức lễ hội, tại một vườn lê khác cách đó khoảng 500m, không gian yên tĩnh hơn, nhưng đang diễn ra một hoạt động đặc biệt của lễ hội đó là phiên chợ số “Lê Nậm Pung - Đậm vị hương rừng Tây Bắc”, nhằm quảng bá, giới thiệu, bán lê Nậm Pung và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của xã Mường Hum trên các nền tảng mạng xã hội, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.
Bên chiếc bàn nhỏ được bày những quả lê chín căng mọng, cùng nhiều sản phẩm khác như chè Bát Tiên, chè Shan tuyết, lạc đỏ, chè cỏ ngọt,…những thanh niên, phụ nữ người Giáy, Dao, Hà Nhì đang tích cực chia sẻ thông tin về các sản phẩm, giới thiệu với du khách khắp nơi qua mạng xã hội. Chị Lý Gì Su, dân tộc Hà Nhì, thôn Kin Chu Phìn 2 tự tin giới thiệu với mọi người về những quả lê mà bà con trồng được về quy trình trồng, chăm sóc lê, chất lượng lê và giá từng loại. Qua đó, có nhiều khách hàng xem live trực tiếp và đặt mua lê làm quà.
Chị Lý Gì Su chia sẻ: Trước khi tham gia phiên chợ số, tôi đã được cán bộ xã và các chuyên gia tập huấn, hướng dẫn cách sử dụng điện thoại thông minh và các thiết bị để quay video bán hàng online, cách giới thiệu sản phẩm thu hút sự quan tâm của mọi người. Tôi rất vui vì qua phiên chợ số tôi đã giới thiệu đến với mọi người trên khắp mọi miền đất nước những đặc sản của quê hương.
Là người tích cực quay video trực tiếp để quảng bá, bán lê Nậm Pung và các nông sản của xã Mường Hum trên mạng xã hội, thu hút hàng ngàn lượt xem, anh Trương Văn An, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Mường Hum cho biết: Hiện nay, trong thời đại công nghệ phát triển, tôi cùng với nhiều thanh niên địa phương đang tích cực chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là tăng cường quảng bá, giới thiệu sản phẩm, bán hàng online trên các nền tảng mạng xã hội. Việc chuyển đổi số là hướng đi mới giúp thanh niên dân tộc thiểu số khởi nghiệp hiệu quả, có cuộc sống ngày càng ấm no.
Theo ghi nhận của phóng viên, trong ngày khai mạc Tuần lễ trải nghiệm thu hoạch lê Nậm Pung, thời tiết đẹp và mát mẻ, đã có hàng nghìn du khách từ khắp nơi đến Mường Hum tham quan, trải nghiệm tạo nên bầu không khí tưng bừng, nhộn nhịp. Mùa lê chín ở Mường Hum trở thành điểm hẹn hấp dẫn của những du khách yêu thiên nhiên, thích khám phá vẻ đẹp các bản làng và có những kỷ niệm đẹp bên những vườn lê chín mọng giữa đất trời Mường Hum.
