Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 32-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác thanh tra đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Chú trọng thu hồi tài sản
Về quan điểm chỉ đạo, nghị quyết nêu rõ, thanh tra là chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, là công cụ quan trọng góp phần kiểm soát thực thi quyền lực nhà nước, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Đổi mới công tác thanh tra đặt trong tổng thể công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Bảo đảm hoạt động thanh tra khách quan, công bằng, chính xác, kịp thời, công khai, minh bạch theo quy định; thẩm quyền tương xứng với nguồn lực, năng lực thực thi, gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.
Đổi mới căn bản tư duy và phương thức thanh tra; chú trọng phòng ngừa, phát hiện, cảnh báo sớm rủi ro, đồng thời xử lý nghiêm vi phạm; từ thanh tra dàn trải sang thanh tra có trọng tâm, trọng điểm; từ xử lý vụ việc riêng lẻ hướng tới phát hiện, giải quyết vấn đề có tính hệ thống; từ thanh tra theo phương pháp truyền thống sang thanh tra theo phương pháp hiện đại dựa trên dữ liệu và quản trị rủi ro.
“Giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa kiểm soát và thúc đẩy phát triển; xử lý nghiêm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và hành vi cố ý làm trái; phân biệt vi phạm với sai sót do bất cập của thể chế, pháp luật và rủi ro trong đổi mới sáng tạo, bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung, không có động cơ vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực. Chú trọng thu hồi tài sản, xử lý trách nhiệm, kiến nghị khắc phục sơ hở, hoàn thiện thể chế, pháp luật và ngăn ngừa tái diễn vi phạm trong tất cả các khâu của công tác thanh tra”, nghị quyết nêu.
Không để trùng lặp, chồng chéo giữa thanh tra, kiểm tra, kiểm toán
Trong số các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, nghị quyết xác định cần tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra. Đảng lãnh đạo trực tiếp, toàn diện công tác thanh tra bằng chủ trương, định hướng, chiến lược; thông qua tổ chức đảng, công tác cán bộ; lãnh đạo thể chế hóa, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị…
Các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo định hướng mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm và kiểm tra, giám sát hoạt động thanh tra thuộc phạm vi lãnh đạo, quản lý; không buông lỏng lãnh đạo, không bao biện, làm thay, không can thiệp trái quy định vào hoạt động nghiệp vụ thanh tra.
“Xử lý nghiêm tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên can thiệp trái pháp luật, cản trở, làm sai lệch kết quả thanh tra, tham nhũng, tiêu cực hoặc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực hiện kết luận, kiến nghị thanh tra”, nghị quyết nêu rõ.
Một nhiệm vụ quan trọng khác, theo nghị quyết, cần hoàn thiện về thể chế, pháp luật về thanh tra và các lĩnh vực có liên quan. Rà soát, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật về thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và pháp luật liên quan, bảo đảm thống nhất, khả thi, rõ thẩm quyền, trách nhiệm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả phối hợp giữa hoạt động thanh tra với kiểm tra, giám sát của Đảng, kiểm toán nhà nước, điều tra và các cơ quan khác trong hệ thống chính trị; xử lý quy định chồng chéo, bất cập và vướng mắc sau sắp xếp tổ chức bộ máy.
Nghị quyết cũng yêu cầu đổi mới căn bản phương thức thanh tra, nâng cao năng lực phòng ngừa, cảnh báo và quản trị rủi ro.
Đáng chú ý, nghị quyết nêu, kết hợp thanh tra trực tiếp với thanh tra dựa trên dữ liệu; lựa chọn phương thức, phạm vi thanh tra tương xứng với mức độ rủi ro. Thực hiện nghiêm nguyên tắc thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh theo mức độ rủi ro, bảo đảm tần suất theo quy định; không để trùng lặp, chồng chéo giữa thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.
Nghị quyết cũng nêu về các biện pháp: nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, tạo chuyển biến căn bản về hiệu lực sau thanh tra; Đổi mới tổ chức và cơ chế vận hành hệ thống thanh tra; Gắn công tác thanh tra với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng ngành thanh tra liêm chính, chuyên nghiệp, hiện đại, ngang tầm nhiệm vụ.
