PV: Thưa đồng chí, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, Lào Cai đang đối mặt với những khó khăn, vướng mắc chủ yếu nào cần tập trung tháo gỡ?
Đồng chí Phan Trung Bá: Năm 2026 là năm đầu nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và là năm đầu kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, do đó, việc triển khai kế hoạch đầu tư công năm 2026 có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Ngay sau khi được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn ngân sách Nhà nước năm 2026, Lào Cai đã sớm phân bổ chi tiết 100% kế hoạch vốn đến các chủ đầu tư. Đến hết tháng 4/2026, tỉnh giải ngân đạt 15,4% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, trong nhóm 20 tỉnh, thành phố có tỷ lệ giải ngân cao của cả nước.
Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần tập trung tháo gỡ.
Đó là, vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn là “điểm nghẽn” lớn đối với nhiều dự án đầu tư công, đặc biệt là các dự án hạ tầng giao thông và phát triển đô thị.
Quy trình, quy định liên quan đến trình tự đầu tư công, đất đai, xây dựng, đấu thầu cần được tuân thủ chặt chẽ, qua nhiều khâu, nhiều bước nên trong quá trình triển khai thực hiện, các chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc đáp ứng tiến độ thời gian.
Trong bối cảnh nhiều công trình xây dựng lớn được triển khai đồng loạt dẫn đến nguy cơ thiếu hụt hoặc biến động giá vật liệu xây dựng, đặc biệt là các loại vật liệu như cát, đá, đất san lấp. Những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến chi phí xây dựng mà còn tác động đến tiến độ thực hiện các dự án.
Tại một số xã, phường, việc thiếu cán bộ phụ trách lĩnh vực đầu tư công đã ảnh hưởng đến quá trình quản lý và triển khai dự án.
PV: Trên cơ sở nhận diện rõ các khó khăn, UBND tỉnh đã triển khai những giải pháp trọng tâm gì nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương và đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công thưa đồng chí?
Đồng chí Phan Trung Bá: Trên cơ sở nhận diện rõ những khó khăn, UBND tỉnh đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong chỉ đạo, điều hành, nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành và người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, cụ thể như sau:
Thực hiện nghiêm, kịp thời, hiệu quả các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách Nhà nước và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Tập trung chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các dự án ngay từ những tháng đầu năm, đặc biệt là các dự án trọng điểm, dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai, dự án có mức vốn giao lớn; bổ sung, nâng cao chất lượng thực thi công vụ đối với cán bộ phụ trách lĩnh vực đầu tư công theo hướng biệt phái công chức, viên chức từ cấp tỉnh về cấp cơ sở.
Đặc biệt, UBND tỉnh đã thành lập 2 tổ công tác, gồm tổ công tác về đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án đầu tư công năm 2026 do đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh làm Tổ trưởng; tổ công tác hướng dẫn, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ công tác lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh do đồng chí Giám đốc Sở Tài chính làm Tổ trưởng nhằm kịp thời đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các dự án đầu tư công.
Yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban, ngành; Chủ tịch UBND các xã, phường và Thủ trưởng các đơn vị chủ đầu tư đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục pháp lý, đấu thầu và thi công... Tỉnh kiên quyết cắt giảm vốn của các dự án giải ngân chậm để bổ sung cho các dự án có tiến độ giải ngân tốt, không để tồn đọng vốn.
Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn về xây dựng chủ động rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ; tăng cường công tác phối hợp trong thẩm định, lấy ý kiến nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.
Hằng tuần công khai kết quả giải ngân của các đơn vị trên Cổng thông tin điện tử của tỉnh; xác định nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ quan trọng trong thực thi công vụ.
PV: Xin đồng chí cho biết, để bảo đảm tiến độ các công trình, dự án trọng điểm, tỉnh có những giải pháp cụ thể nào?
Đồng chí Phan Trung Bá: Như tôi đã trao đổi, với mục tiêu lấy đầu tư công là vốn mồi, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác để tạo đà tăng trưởng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, trong thời gian qua, Lào Cai đã chỉ đạo các đơn vị tập trung triển khai thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp sau:
Chú trọng, quan tâm và ưu tiên triển khai công tác lập quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung các xã, phường để làm cơ sở, định hướng cho công tác đầu tư công.
Lào Cai đặc biệt chú trọng công tác chuẩn bị đầu tư; thường xuyên đôn đốc, hướng dẫn các đơn vị chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành các thủ tục, bảo đảm công tác chuẩn bị đầu tư được kỹ lưỡng. Điều này giúp xác định rõ mức độ khả thi và cần thiết của mỗi dự án, hạn chế điều chỉnh, bổ sung trong quá trình triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, tỉnh đã chỉ đạo các chủ đầu tư chủ động lập kế hoạch chi tiết thực hiện và kịch bản giải ngân ngay từ đầu làm cơ sở triển khai, theo dõi, đôn đốc và chỉ đạo.
Tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND các xã, phường, chủ đầu tư tập trung tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng; có mặt bằng sạch tới đâu thì triển khai thi công tới đó; chủ động nghiên cứu, vận dụng linh hoạt các chế độ, chính sách và trình tự thủ tục pháp lý liên quan.
Song song với đó, căn cứ Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện Luật Đất đai, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý để nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng đối với các dự án đầu tư công.
Phối hợp với các đơn vị liên quan thường xuyên cập nhật, thông báo giá nguyên, vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh bảo đảm kịp thời, phù hợp, đáp ứng yêu cầu quản lý đầu tư xây dựng; đẩy nhanh thời gian thẩm định dự án; tăng cường công tác kiểm tra các công trình, dự án, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm, các dự án chậm tiến độ.
Thường xuyên rà soát tiến độ các dự án, kịp thời điều chỉnh giảm kế hoạch vốn của các dự án có khó khăn, vướng mắc để bổ sung cho các dự án có tiến độ triển khai tốt, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm cần đẩy nhanh tiến độ. Bên cạnh đó, chỉ đạo Sở Tài chính kịp thời rà soát, bổ sung các nguồn tăng thu, tiết kiệm chi để đưa vào đầu tư công, đáp ứng nhu cầu triển khai của các dự án.
PV: Thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng chí đánh giá như thế nào về vai trò của đầu tư công và định hướng các dự án động lực của tỉnh?
Đồng chí Phan Trung Bá: Ngay từ đầu nhiệm kỳ, tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I đã xác định những mục tiêu, định hướng lớn, quan trọng, mang tính đột phá để các cấp ủy đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện, tạo tiền đề khơi thông các “điểm nghẽn” trong huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội.
Với mục tiêu đó, tỉnh xác định nguồn lực Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, là “đòn bẩy” thu hút các nguồn lực đầu tư ngoài Nhà nước. Theo đó, vốn ngân sách Nhà nước được ưu tiên tập trung cho các công trình, dự án trọng điểm có sức lan tỏa, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh xác định triển khai 46 dự án trọng điểm với tổng mức đầu tư hơn 77.569 tỷ đồng, trong đó, lĩnh vực giao thông chiếm tỷ trọng lớn với 25 dự án, có vai trò kết nối liên vùng, mở rộng không gian phát triển.
Riêng năm 2026, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%; tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội dự kiến đạt 90.000 tỷ đồng. Cơ cấu nguồn vốn đầu tư tiếp tục chuyển dịch tích cực theo hướng giảm dần tỷ trọng vốn đầu tư Nhà nước, tăng tỷ trọng vốn đầu tư ngoài Nhà nước. Theo đó, dự kiến trong năm 2026 sẽ hoàn thành khoảng 10 dự án, góp phần tạo điều kiện thu hút đầu tư vào địa bàn.
Bên cạnh đó, trong năm 2026, tỉnh còn phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho các bộ, ngành Trung ương triển khai các dự án quan trọng trên địa bàn như mở rộng tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn qua địa phận tỉnh và đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đây đều là những dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Lào Cai nói riêng và khu vực Trung du, miền núi phía Bắc nói chung.
PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
