Đó là hành trình đi để lắng nghe, để tháo gỡ khó khăn và truyền tải khát vọng phát triển mới cho một dải biên cương của tỉnh. Sau mỗi điểm đến, điều đọng lại không chỉ là sự chỉ đạo quyết liệt, mà còn là niềm tin đang được khơi dậy từ cơ sở.
Đi giữa công trường để nghe nhịp phát triển
Sáng Bản Vược, dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa sau những cơn mưa đầu hạ. Trên công trường cầu biên giới Bản Vược - Bá Sái, nối Việt Nam với Trung Quốc, tiếng máy khoan, máy xúc vang vọng khắp triền sông. Từng tốp công nhân đội nắng thi công, chạy đua cùng tiến độ.
Đứng trên điểm cao nhìn xuống toàn bộ khu vực công trường, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy cùng các đồng chí lãnh đạo tỉnh liên tục trao đổi với chủ đầu tư, đơn vị thi công và trao đổi với nhau về tiến độ, phương án xử lý nền móng, kết nối giao thông và khả năng hình thành không gian logistics sau khi cây cầu hoàn thành.
Ngay tại hiện trường, mọi khó khăn, từ công tác giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng khan hiếm, biến động giá nhiên liệu, cho đến những hạng mục kỹ thuật phức tạp khi thi công trụ cầu giữa dòng nước xiết đều được nêu ra. Có thời điểm, mưa lũ khiến việc thi công bị đình trệ nhiều ngày. Một số thiết bị nhập khẩu chậm tiến độ vì đứt gãy nguồn cung. Những khó khăn ấy đã được các đồng chí lãnh đạo tỉnh thảo luận ngay tại hiện trường và đưa ra chỉ đạo tháo gỡ rốt ráo theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ thời gian hoàn thành”.
Ông Trần Hưng Lam - Giám đốc Ban điều hành dự án cầu biên giới chia sẻ: Điều chúng tôi rất ấn tượng là đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và lãnh đạo tỉnh không chỉ nghe báo cáo tổng thể mà đi sâu vào từng hạng mục kỹ thuật, từng khó khăn cụ thể. Nhiều nội dung vướng mắc được các sở, ngành cùng bàn ngay tại hiện trường để xử lý. Điều đó giúp nhà thầu có thêm động lực và niềm tin để phấn đấu hợp long cây cầu đúng kế hoạch.
Không chỉ là công trình giao thông, cây cầu biên giới Bản Vược - Bá Sái đang được kỳ vọng sẽ trở thành mắt xích quan trọng mở rộng không gian phát triển kinh tế ở khu vực phía Bắc của tỉnh.
Tại khu vực Quốc môn và nhà kiểm soát liên ngành cửa khẩu Bản Vược, trước sa bàn quy hoạch, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh yêu cầu xây dựng khu cửa khẩu hiện đại, đồng bộ, có khả năng kết nối logistics và dịch vụ thương mại xuyên biên giới. Những chỉ đạo ấy cho thấy tư duy phát triển không dừng ở việc “mở đường”, mà hướng tới việc hình thành cực tăng trưởng mới. Khi hạ tầng cửa khẩu được hoàn thiện, thương mại, dịch vụ, logistics và du lịch biên mậu sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn.
Đối với một tỉnh miền núi như Lào Cai, hạ tầng luôn là “nút thắt” lớn nhất. Bởi vậy, việc tới kiểm tra từng công trình trọng điểm trong chuyến công tác của Thường trực Tỉnh ủy cho thấy quyết tâm rất rõ ràng: lấy hạ tầng làm động lực mở đường cho phát triển.
Những ngôi trường trong mây và giấc mơ nâng bước học trò vùng cao
Rời Bản Vược, đoàn công tác tiếp tục vượt những cung đường quanh co tới các xã biên giới còn nhiều khó khăn là A Mú Sung và Mường Khương. Ở nơi ấy, những khối nhà mới của Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp TH&THCS A Mú Sung và Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học & THCS Mường Khương đang dần hình thành, hiện lên như những chấm hoa giữa điệp trùng non núi.
Tiếng máy trộn bê tông hòa lẫn tiếng công nhân trao đổi trò chuyện tạo nên không khí khẩn trương hơn bao giờ hết. Giữa đại ngàn, những công trình quy mô lớn này mang theo hy vọng về tương lai tốt đẹp cho giáo dục vùng cao và con em đồng bào dân tộc thiểu số.
Trao đổi với các chủ đầu tư và lãnh đạo 2 địa phương, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh, đây là các dự án có ý nghĩa quan trọng đối với công tác giáo dục vùng biên giới, góp phần nâng cao điều kiện dạy và học, chăm lo đời sống học sinh bán trú, nội trú, nhất là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Chính vì vậy, các chủ đầu tư, đơn vị thi công và các sở, ngành liên quan tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, vật liệu, hồ sơ thiết kế, thẩm định, điều chỉnh dự án, bố trí nguồn vốn và nguồn nhân lực, bảo đảm các công trình được triển khai đồng bộ, hiệu quả, phát huy giá trị đầu tư lâu dài.
Không chỉ quan tâm tiến độ xây dựng, các đồng chí lãnh đạo tỉnh còn đặt câu hỏi về chất lượng giáo dục, khả năng thu hút giáo viên, việc giữ gìn bản sắc văn hóa trong môi trường học đường và vấn đề vận hành hiệu quả những ngôi trường sau khi được đưa vào sử dụng…
Đồng chí Nguyễn Thanh Trình - Chủ tịch UBND xã A Mú Sung cho biết: Sau chuyến làm việc này, chúng tôi càng thấy rõ quyết tâm của Trung ương và của tỉnh trong việc đầu tư cho giáo dục vùng cao. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu địa phương phải đồng hành cùng nhà trường, chăm lo tốt hơn cho học sinh. Đây là động lực lớn để xã tiếp tục tập trung phát triển nguồn nhân lực lâu dài.
Ở Mường Khương hay A Mú Sung, những ngôi trường mới không đơn thuần là những khối bê tông mọc lên giữa núi rừng. Đó là giấc mơ, là động lực chắp cánh cho học trò vùng cao ở lại với con chữ. Bởi ở nhiều bản làng xa xôi, chuyện học vẫn còn là hành trình đầy gian nan. Không ít gia đình nghèo, trẻ em sớm phải phụ giúp cha mẹ lao động. Muốn thay đổi vùng cao, trước hết phải thay đổi từ giáo dục.
Bởi vậy, những ngôi trường mới đang được dựng xây hôm nay sẽ là nơi nuôi dưỡng các thế hệ cán bộ, kỹ sư, bác sĩ, giáo viên tương lai cho những khu vực biên cương còn nhiều gian khó.
Đánh thức tiềm năng của những địa bàn vùng cao, biên giới bằng tư duy mới
Hành trình làm việc tại các xã: Y Tý, Mường Hum, Dền Sáng, Trịnh Tường, Bản Xèo, Mường Khương, Cao Sơn, Pha Long, Sín Chéng, Si Ma Cai… của Thường trực Tỉnh uỷ trong những ngày qua đã định hình một bức tranh vùng cao biên giới Lào Cai với thêm nhiều gam màu tươi sáng.
Ở Y Tý, nơi biển mây và ruộng bậc thang đã trở thành thương hiệu du lịch nổi tiếng, câu chuyện được đặt ra là làm sao xây dựng du lịch Y Tý thành khu du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái đẳng cấp quốc tế, phát triển du lịch cộng đồng trên nền tảng phát huy lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu, môi trường và đặc biệt là các giá trị văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc và tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Đồng chí Tô Văn Thanh - Bí thư Đảng ủy xã Y Tý cho biết: Bí thư Tỉnh ủy đặc biệt nhấn mạnh việc phải khai thác tiềm năng du lịch nhưng không đánh đổi môi trường và bản sắc truyền thống.
Điều chúng tôi tâm đắc là lãnh đạo tỉnh yêu cầu địa phương phải phát triển bằng nội lực của người dân, người dân phải thực sự hưởng lợi từ du lịch. Đây là định hướng rất đúng để Y Tý phát triển bền vững hơn.
Đối với xã Mường Khương, Bản Lầu, Pha Long, Cao Sơn, Sín Chéng và Si Ma Cai, đây là những địa bàn vùng cao khó khăn, nhưng có nhiều tiềm năng, lợi thế riêng có về khí hậu, cảnh quan, bản sắc văn hóa và phát triển nông nghiệp đặc hữu. Chính vì vậy, lãnh đạo tỉnh mong muốn các địa phương cần tập trung khai thác hiệu quả điều kiện tự nhiên đặc thù để phát triển nông nghiệp hàng hóa phù hợp với vùng cao; ưu tiên phát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh như chăn nuôi gia súc, cây dược liệu, cây ăn quả ôn đới; chú trọng kinh tế cửa khẩu và thương mại biên giới.
Trong các cuộc làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy và các đồng chí lãnh đạo tỉnh đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu các xã phải chủ động hơn trong tư duy phát triển, không trông chờ, ỷ lại. Mỗi địa phương cần xác định rõ lợi thế riêng để hình thành sản phẩm đặc trưng và tạo dư địa tăng trưởng hai con số. Một mục tiêu không dễ với tỉnh miền núi, nhưng lại là áp lực tích cực và cần thiết để mỗi địa phương thay đổi cách nghĩ, cách làm.
Những “nút thắt” đô thị và bài toán phát triển bền vững
Nếu vùng cao mang theo nhiều trăn trở về sinh kế và hạ tầng thì ở khu vực trung tâm như Lào Cai, Cam Đường hay Tằng Loỏng lại là những câu chuyện, những mối quan tâm khác, cũng nhiều khó khăn. Đó là áp lực đô thị hóa, bài toán quản lý đất đai, xử lý trụ sở dôi dư và yêu cầu phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường.
Tại Cam Đường, đoàn công tác kiểm tra việc sắp xếp, xử lý các trụ sở dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến hiệu quả sử dụng tài sản công và quy hoạch không gian đô thị. Qua kiểm tra thực tế, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu địa phương rà soát kỹ quy hoạch, tránh đầu tư dàn trải, thiếu đồng bộ hạ tầng kinh tế - xã hội.
Đặc biệt, trong các buổi làm việc với các phường Lào Cai, Cam Đường, cùng các xã Cốc San, Hợp Thành…, định hướng phát triển được Thường trực Tỉnh ủy đặt ra rất rõ, đó là hình thành không gian đô thị - dịch vụ - du lịch liên hoàn, hiện đại nhưng vẫn mang bản sắc riêng.
Theo đó, phường Lào Cai và Cam Đường phải thực sự trở thành đầu tàu tăng trưởng, là trung tâm kết nối giao thông, logistics, thương mại và dịch vụ chất lượng cao.
Đồng chí Vũ Hùng Dũng - Bí thư Đảng ủy phường Cam Đường chia sẻ: Điều mà chúng tôi nhận thấy rất rõ trong chỉ đạo của Thường trực Tỉnh uỷ là yêu cầu đổi mới tư duy phát triển. Các dự án không chỉ nhằm mở rộng đô thị, mà phải tạo ra diện mạo hiện đại, nâng cao chất lượng sống cho người dân và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của tỉnh.
Trong khi đó, tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng và Nhà máy Gang thép Lào Cai, vấn đề được đặc biệt quan tâm là môi trường. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các doanh nghiệp tiếp tục đổi mới công nghệ, thực hiện nghiêm các quy định bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Thông điệp được đưa ra rất rõ ràng: phát triển công nghiệp nhưng không đánh đổi môi trường. Đó cũng là hướng đi phù hợp trong bối cảnh Lào Cai đang chuyển từ tư duy tăng trưởng theo chiều rộng sang phát triển bền vững và có trách nhiệm xã hội cao hơn.
Dấu ấn từ phong cách lãnh đạo sâu sát cơ sở
Điều đọng lại sau chuyến công tác của Thường trực Tỉnh uỷ tại nhiều xã, phường phía Bắc của tỉnh không chỉ là những kết luận, chỉ đạo hay kế hoạch phát triển, còn là hình ảnh sâu sát của lãnh đạo tỉnh, trực tiếp xuống từng công trường, trường học, tới từng xã vùng cao để lắng nghe, nắm bắt và tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở; từ đó đưa ra những định hướng mang tính đột phá, khơi dậy những tư duy và tầm nhìn chiến lược cho các địa phương phát triển.
Trong các cuộc làm việc của đoàn công tác với các địa phương về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, công tác xây dựng Đảng và kết quả vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều kiến nghị đã được đưa ra: từ bố trí cán bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính, bổ sung biên chế, xử lý trụ sở dôi dư, kinh phí hoạt động, hạ tầng thủy lợi, nước sạch, rác thải môi trường đến chuyển đổi số và thu hút đầu tư… Những vấn đề thuộc thẩm quyền đều được đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và các đồng chí lãnh đạo tỉnh giải đáp rạch ròi, thấu tình, đạt lý.
Chính sự sâu sát ấy đã giúp cho bộ máy cấp uỷ, chính quyền các xã, phường cảm nhận rõ hơn quyết tâm của lãnh đạo tỉnh trong việc tháo gỡ khó khăn cho cơ sở và tạo động lực tăng trưởng mới.
Sau buổi làm việc với Thường trực Tỉnh ủy, chúng tôi thấy định hướng phát triển của tỉnh rất rõ ràng. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu địa phương phải phát huy lợi thế, chủ động đổi mới tư duy, không bằng lòng với hiện tại. Điều này tạo thêm quyết tâm cho đội ngũ cán bộ cơ sở.
Ba ngày công tác với lịch trình dày đặc, nhiều công trình, dự án và địa phương được kiểm tra, làm việc. Nhưng phía sau những con số ấy là thông điệp rõ ràng: Lào Cai đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về tốc độ, chất lượng và tính bền vững.
Từ những công trường nơi biên giới đến các khu công nghiệp, từ lớp học vùng cao đến những khu đô thị sôi động, nhịp phát triển của tỉnh đang chuyển động từng ngày. Trong hành trình ấy, những chuyến đi thực tế của các đồng chí lãnh đạo cao nhất trong hệ thống chính trị địa phương không chỉ để kiểm tra tiến độ công việc, mà điều quan trọng hơn, đọng lại sâu sắc hơn là đã truyền đi quyết tâm đổi mới, khơi dậy niềm tin và khát vọng cho mỗi cấp uỷ, chính quyền cơ sở, lan tỏa tới từng cán bộ và người dân, tạo nên sức mạnh tổng hòa để đưa quê hương Lào Cai phát triển mạnh mẽ hơn trong kỷ nguyên mới.
