Sự chuyển mình ấy là kết quả của tư duy phát triển nhất quán: lấy hạ tầng làm đòn bẩy, văn hóa làm nền tảng, môi trường làm giá trị cốt lõi để xây dựng đô thị văn minh, hiện đại mà vẫn giữ bản sắc. Trong bối cảnh đô thị hóa mạnh mẽ, phường Trung Tâm chọn hướng phát triển hài hòa, gắn tăng trưởng với chất lượng sống, bảo vệ không gian sinh thái và gìn giữ nhịp sống yên bình của những bản làng Thái giữa lòng Mường Lò.
Một đô thị văn minh phải được xây dựng trên nền tảng hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Nhận thức rõ điều đó, phường Trung Tâm đã ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình trọng điểm, tạo diện mạo đô thị khang trang.
Nổi bật là Dự án Hồ điều hòa kết hợp Tiểu công viên Nghĩa Lộ với tổng vốn 55 tỷ đồng, được UBND tỉnh Yên Bái (cũ) phê duyệt tháng 5/2021. Công trình rộng gần 5 ha, gồm hồ điều hòa 3,4 ha với hệ thống kè, lan can, đường dạo, cây xanh, vòi phun nước và khu tiểu công viên được bố trí thảm cỏ, khu vui chơi, thiết bị thể thao ngoài trời, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, giải trí của người dân.
Ở góc độ quy hoạch, hồ điều hòa không chỉ là công trình cảnh quan mà còn là “lá phổi xanh” giúp điều tiết khí hậu, giảm ngập úng, cải thiện môi trường sống. Về xã hội, đây là không gian sinh hoạt cộng đồng đa năng, phục vụ rèn luyện sức khỏe và các hoạt động văn hóa, thể thao. Về kinh tế, công trình tạo điểm nhấn thu hút du khách, gia tăng giá trị bất động sản và thúc đẩy dịch vụ phát triển.
Thành công của dự án không chỉ ở quy mô đầu tư mà còn ở sự đồng thuận, đoàn kết và phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và Nhân dân – yếu tố then chốt để chủ trương phát triển đi vào thực tiễn.
Bà Vũ Thị Thanh, Phó Chủ tịch UBND phường Trung Tâm cho biết, hồ điều hòa là 1 trong 16 công trình đang triển khai trên địa bàn với tổng vốn đầu tư công hơn 500 tỷ đồng. Nhiều dự án chiến lược như tuyến đường nối Quốc lộ 32 với cao tốc Nội Bài – Lào Cai (IC14), Trạm biến áp 220kV Nghĩa Lộ, chợ Mường Lò – khu C, đường Thanh Niên kéo dài… đang góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, năng lượng, thương mại, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đầu tư hạ tầng tại Trung Tâm vì thế không chỉ là xây dựng công trình mà là chiến lược tạo nền tảng cho phát triển bền vững lâu dài.
Một đô thị văn minh không thể tách rời yếu tố sinh thái và văn hóa, do đó phường Trung Tâm đã chủ động phát triển quỹ đất cho các dự án giao thông tại Sà Rèn, Chao Hạ, bản Xa. Đồng thời, định hướng xây dựng tuyến phố văn hóa – ẩm thực và không gian đô thị dọc hai bên suối Thia – dòng suối huyền thoại gắn với đời sống cư dân Mường Lò.
Việc phát triển kinh tế ban đêm thể hiện tư duy đổi mới, góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Nếu được quản lý hiệu quả, kinh tế đêm sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới mà vẫn bảo đảm trật tự xã hội.
Bà Vũ Thị Thanh, Phó Chủ tịch UBND phường cho biết thêm: “Phát triển du lịch phải song hành với đầu tư hạ tầng, bảo vệ môi trường và xây dựng không gian sinh thái xanh. Những tuyến đường mới, công viên ven suối, cùng định hướng kinh tế ban đêm đang mở ra dư địa tăng trưởng mới, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân và trải nghiệm của du khách”.
Song song với đó, công tác quản lý trật tự xây dựng và trật tự đô thị được địa phương siết chặt. Việc cấp phép xây dựng cho 103 trường hợp, xử lý nghiêm tình trạng lấn chiếm hành lang, vỉa hè, chỉnh trang mỹ quan đô thị… cho thấy chính quyền không chỉ chú trọng “xây mới” mà còn quan tâm “giữ chuẩn” nhằm bảo đảm mọi hoạt động phát triển nằm trong khuôn khổ quy hoạch và pháp luật.
Nếu hạ tầng là “xương sống” thì du lịch chính là “mạch máu” nuôi dưỡng sức sống đô thị. Phường Trung Tâm đang nổi lên như điểm đến hội tụ hài hòa giữa lịch sử, tâm linh và du lịch cộng đồng. Du khách có thể tìm hiểu lịch sử cách mạng tại Di tích Quốc gia Khu ủy Tây Bắc - “địa chỉ đỏ” ghi dấu giai đoạn 1952 - 1954 hào hùng của phong trào cách mạng Tây Bắc. Tại đây, không gian tâm linh với chùa Trúc Lâm Thiên Phú, chùa Ngọc Bích, cùng các nhà thờ cổ kính của giáo xứ Nghĩa Lộ, Đồng Lú tạo nên sự giao thoa tôn giáo đặc sắc.
Đặc biệt, giá trị văn hóa phi vật thể được tôn vinh qua Di sản Xòe Thái – niềm tự hào không chỉ của người Thái mà của cả nhân loại. Khi những vòng xòe được tái hiện giữa không gian đô thị mới, đó là minh chứng cho một mô hình phát triển không đánh đổi bản sắc để lấy tăng trưởng. Cùng với đó, hệ thống lưu trú đa dạng từ Mường Lò Retreat, Minh Anh Bamboo Resort đến các homestay cộng đồng như Lan Rừng cho thấy sự tham gia ngày càng sâu của kinh tế tư nhân và cộng đồng dân cư vào chuỗi giá trị du lịch. Các tổ dân phố Sà Rèn, Chao Hạ được quy hoạch phát triển du lịch cộng đồng, nơi du khách hòa mình vào nếp nhà sàn, cảnh quan thiên nhiên và đời sống bản địa.
Việc kết nối tour, tuyến với các xã, phường trong khu vực phía Nam tỉnh Lào Cai đã đưa phường Trung Tâm trở thành trạm dừng chân quan trọng trên hành trình khám phá Tây Bắc. Đây không chỉ là lợi thế địa lý mà là kết quả của tư duy liên kết vùng, là yếu tố sống còn trong phát triển du lịch hiện đại.
Phường Trung Tâm xác định, đầu tư hạ tầng cứng cần đi đôi với hoàn thiện “hạ tầng mềm”. Theo đó, phường chú trọng cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng. Khi thủ tục được rút gọn, quy hoạch được công khai, thông tin được số hóa, niềm tin của doanh nghiệp và người dân được củng cố, nguồn lực xã hội được huy động hiệu quả, sẽ giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước và tạo sự đồng thuận trong triển khai các dự án lớn.
Ngay sau khi vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Trung Tâm đã xác định rõ định hướng: lấy văn hóa làm gốc, nông nghiệp làm nền tảng, môi trường làm giá trị cốt lõi. Đây là lựa chọn có tính chiến lược trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành yêu cầu tất yếu. Đô thị văn minh không chỉ đo bằng chiều cao của tòa nhà mà bằng chất lượng không khí, mức độ hài lòng của người dân, sự gìn giữ di sản và khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu. Khi hồ điều hòa xanh mát giữa lòng phố thị, suối Thia được chỉnh trang mà vẫn giữ được dòng chảy tự nhiên, những vòng xòe Thái vẫn rộn ràng mỗi đêm hội, đó chính là biểu hiện sinh động của một đô thị phát triển hài hòa.
Có thể khẳng định, với tư duy đầu tư bài bản, quản lý chặt chẽ và tầm nhìn dài hạn, phường Trung Tâm đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành điểm đến “xanh – thân thiện – bản sắc”. Hành trình ấy còn nhiều thách thức, nhưng nền móng đã được đặt vững chắc. Từ trung tâm của Mường Lò, một đô thị văn minh đang hình thành không chỉ bằng bê tông và thép mà bằng niềm tin, trí tuệ và sự đồng lòng của cả cộng đồng.
