Phòng, chống hàng giả, buôn lậu, gian lận thương mại dịp cuối năm

Nhu cầu tăng - buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại tăng

Những tháng cuối năm, cũng là thời điểm chuẩn bị Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng mạnh.

“Người dân có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho các sản phẩm phục vụ lễ Tết như thực phẩm, bánh kẹo, rượu bia, nước giải khát, đồ trang trí, đồ điện, phương tiện, quần áo và các sản phẩm chăm sóc cá nhân...”, ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại Sở Công thương Lào Cai cho biết.

“Mọi gia đình đều mạnh tay chi cho cầu sinh hoạt hàng ngày và phục vụ cho Tết Nguyên đán. Mức chi của gia đình tôi tăng ba, bốn lần so với bình thường”- chị Quyền Anh Đào, người dân phường Lào Cai chia sẻ.

Nhu cầu tiêu dùng tăng cũng là thời điểm buôn lậu và gian lận thương mại gia tăng. “Các đối tượng buôn lậu và sản xuất hàng giả lợi dụng nhu cầu thị trường để tung ra thị trường các sản phẩm kém chất lượng, nhái thương hiệu nổi tiếng, không rõ nguồn gốc xuất xứ... nhằm đánh vào tâm lý chuộng hàng rẻ, khuyến mại của người tiêu dùng.” - ông Thân Thanh Long - Trưởng phòng Nghiệp vụ - Tổng hợp, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai cho biết.

Điển hình vụ việc ngày 25/10/2025, tiếp nhận tin báo, Đội Quản lý thị trường số 2 - Chi cục Quản lý thị trường Lào Cai tiến hành kiểm tra đột xuất hộ kinh doanh N.V.T, địa chỉ tại thôn 7, xã Lục Yên. Qua xác minh cho thấy, hộ kinh doanh N.V.T đã bày bán 10 bộ quần áo thể thao nam là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu. Đội đã xử phạt vi phạm hành chính với hành vi vi phạm “Buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu”, số tiền 6 triệu đồng và buộc hộ kinh doanh tiêu hủy toàn bộ tang vật vi phạm trị giá 3.500.000 đồng theo đúng quy định của pháp luật.

Là tỉnh biên giới, có nhiều cửa khẩu và đường mòn lối mở, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn, dân cư phân bố rải rác là điều kiện để các đối tượng buôn lậu lợi dụng vận chuyển hàng hóa trái phép vào nội địa.

"Hàng hóa thường được chia nhỏ, vận chuyển nhiều lượt, qua nhiều người để tránh bị phát hiện. Ngoài ra, các cơ sở sản xuất hàng giả thường hoạt động nhỏ lẻ, nằm sâu trong khu dân cư, sử dụng bao bì, nhãn mác giả mạo thương hiệu nổi tiếng. Một số đối tượng còn trộn lẫn hàng thật và hàng giả để tiêu thụ, gây khó khăn cho công tác kiểm tra" - ông Thân Thanh Long cho biết thêm.

Với sự phát triển của công nghệ, thương mại điện tử cũng là “mảnh đất màu mỡ” cho các hành vi gian lận. Các đối tượng thường sử dụng các nền tảng mạng xã hội, như: Zalo, Facebook, TikTok ... để chào bán hàng hóa, giao dịch tại nơi vắng người, giao hàng qua dịch vụ chuyển phát nhanh, khiến việc kiểm soát trở nên phức tạp.

“Hoạt động thương mại điện tử phát triển nhanh, địa bàn trải rộng, giao thông đi lại khó khăn, trình độ hiểu biết của người dân còn hạn chế, hoạt động kinh doanh thương mại nằm rải rác, phân bố không tập trung gây khó khăn cho lực lượng quản lý thị trường khi quản lý địa bàn, nắm bắt tình hình và tổ chức thực hiện” - ông Phạm Thế Minh - Đội trưởng đội Quản lý thị trường số 4, phụ trách khu vực thị xã Nghĩa Lộ, huyện Trạm Tấu, Văn Chấn và Mù Cang Chải (cũ) cho biết.

Tăng cường công tác quản lý - mỗi người dân là người tiêu dùng thông thái

Để kiểm soát hiệu quả thị trường những tháng cuối năm, cần có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các ngành chức năng, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân. Theo đó, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật và kỹ năng tiêu dùng an toàn, đúng đắn cho người dân và doanh nghiệp, các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương cần tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát trên toàn địa bàn. Trọng tâm là các khu vực cửa khẩu, lối mở, đường mòn - những điểm nóng về buôn lậu, gian lận thương mại; các chợ và trung tâm thương mại lớn, như: Cốc Lếu, Kim Tân, Mường Khương, Yên Bái, Mường Lò - nơi có lượng hàng hóa tiêu thụ lớn, tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Đồng thời, cần tăng cường giám sát trên các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 4D, Quốc lộ 70, cao tốc Nội Bài - Lào Cai, nhằm ngăn chặn kịp thời việc vận chuyển hàng hóa vi phạm vào nội địa.

Song song với đó, các khu công nghiệp, điểm tập kết, kho giao nhận và đơn vị vận chuyển, đặc biệt là trong hoạt động thương mại điện tử và bán hàng trực tuyến cũng cần được kiểm tra chặt chẽ, nhằm ngăn ngừa tình trạng lưu thông hàng giả, hàng nhái, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và sự ổn định của thị trường.

Công tác quản lý thị trường không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng, mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Chỉ khi doanh nghiệp, hộ kinh doanh tuân thủ đúng quy định pháp luật, hoạt động minh bạch, và người tiêu dùng nâng cao ý thức, lựa chọn hàng hóa một cách thông thái, thì thị trường mới có thể vận hành ổn định, phát triển lành mạnh và bền vững.

Bà Nguyễn Thị Mai, người dân xã Xuân Ái, chia sẻ: “Tôi nghĩ mỗi người dân đều phải người tiêu dùng thông thái, trước khi mua hàng, kiểm tra nguồn gốc, nhãn mác, đọc đánh giá và chọn nơi uy tín. Nếu thấy nghi ngờ, báo ngay cho cơ quan chức năng.”

Còn chị Nguyễn Thị Mai, chủ kinh doanh tại phường Yên Bái, cho rằng: “Nếu các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện đúng quy định về nguồn gốc hàng hóa, niêm yết giá, chất lượng sản phẩm thì quyền lợi người tiêu dùng được đảm bảo”.

Trong bối cảnh thị trường cuối năm đầy sôi động nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, sự chủ động, quyết liệt và đồng bộ của lực lượng chức năng, cùng với vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp, người dân - những người tiêu dùng thông thái, sẽ là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi cộng đồng, giữ vững trật tự thương mại và góp phần ổn định kinh tế địa phương.