Năm nào cũng vậy, trước mỗi kỳ thi, vấn đề gian lận trong thi cử được coi là đáng báo động đối với ngành giáo dục. Chuyên gia an ninh đã điểm mặt một số thiết bị công nghệ siêu tinh vi sử dụng trong gian lận thi cử và cách nhận biết, phát hiện, xử lý.
Nhiều thiết bị gian lận siêu nhỏ, dễ ngụy trang
Để đảm bảo an ninh, an toàn trong kỳ thi năm nay, tại Hội nghị triển khai công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023, Thượng Tá Ngô Xuân Hải, Phó trưởng phòng PA03 công an TP. Hà Nội cho biết, với thiết bị ghi hình ngụy trang, đặc điểm là thí sinh dễ dàng cất giấu trong người hoặc ngụy trang tại nơi thí sinh ngồi thông qua những vật dụng được phép mang vào. Các loại thiết bị này là có sim, tai nghe nhỏ và camera siêu nhỏ để bên ngoài có thể gọi điện vào tương tác với thí sinh trong phòng thi. Từ camera này ngụy trang để chụp đề thi chuyển ra ngoài.
Một số thiết bị có camera ngụy trang (hỗ trợ kết nối qua wifi), thiết bị phát wifi (sử dụng sim thẻ điện thoại), phần mềm cài đặt trên điện thoại (để có thể xem, nghe trực tiếp hình ảnh, âm thanh trên thiết bị từ xa). Thiết bị ngụy trang này được một số phần mềm hỗ trợ trong cài đặt và sử dụng.
Một số thiết bị công nghệ siêu tinh vi sử dụng để gian lận thi cử.
Các loại thiết bị ghi hình ngụy trang, camera có thể dưới dạng mắt kính nhỏ gọn, bút viết, có loại bút viết có cả màn hình, bàn phím ẩn dưới nắp bút; camera dưới dạng thắt lưng; camera dưới dạng khuy áo. Trước đây, camera dưới dạng khuy áo thường có dây cắm vào tai nghe. Vì vậy, thí sinh phải dùng tóc dài để che dây nhưng bây giờ với micro siêu nhỏ, tai nghe siêu nhỏ dễ dàng sử dụng nên camera dạng khuy áo trở nên phổ biến. Ngoài ra còn có các loại camera ngụy trang dưới dạng trang sức đeo cổ, camera ngụy trang đồng hồ.
Với tai nghe siêu nhỏ và một thiết bị lắp thẻ sim có thể nhận cuộc gọi từ bên ngoài. Thiết bị này được ngụy trang dưới nhiều đồ vật, như giấu trong trang phục của thí sinh quấn quanh cổ áo, khâu chìm bên trong lớp áo... Sim điện thoại lắp đặt trong thiết bị. Thí sinh gắn tai nghe hạt đậu vào lỗ tai sát màng nhĩ trước khi vào phòng thi.
Có 2 cách để thí sinh chuyển đề thi ra bên ngoài từ thiết bị này đó là: đọc đề qua micro gửi ra ngoài hoặc từ camera siêu nhỏ chụp gửi ra ngoài. Sau đó, bên ngoài hướng dẫn vào qua tai nghe siêu nhỏ hoặc qua các màn hình chiếu nội dung văn bản. Tai nghe siêu nhỏ thường có kích thước 6-10 mm, pin 2 mm trong tai nghe. Ngoài ra còn có các thiết bị khác hỗ trợ nhận cuộc gọi ngụy trang dưới dạng thẻ ATM, ngụy trang dưới dạng bút viết, máy tính.
Ông Hải cho rằng, theo quy chế thí sinh không được mang máy tính có thẻ sim hoặc có sóng điện thoại vào phòng thi nhưng nếu không được kiểm tra kỹ thì rất khó phát hiện. Gần đây, một loại thiết bị mới xuất hiện là vòng và nhẫn đeo tay. Với loại này, khi nhận được nội dung không có màn hình phát ra nên sẽ chiếu ra một màn hình khác.
Thượng tá Ngô Xuân Hải cho biết, quy trình phát hiện xử lý thí sinh gian lận đã trong quy chế thi. Tuy nhiên, khi phát hiện thí sinh gian lận, giám thị cần báo ngay cho lực lượng công an để xử lý. "Việc phát hiện đề thi có dấu hiệu bị lộ hay không rất quan trọng vì ảnh hưởng đến phạm vi cả nước. Vì vậy, khi phát hiện các thiết bị gian lận thầy cô phải báo cáo ngay cho điểm trưởng, điểm trưởng báo ngay cho công an. Từ đó sẽ truy xét, xác định đối tượng trong và ngoài là ai, phạm vi lộ đề đến mức độ nào? Nếu ngăn chặn được, phạm vi lộ chưa lớn có thể xử lý gọn".
Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Công an để đảm bảo an ninh, an toàn cho kỳ thi
Chia sẻ với báo chí về công tác chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023 sẽ diễn ra vào cuối tháng 6 tới đây, PGS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) vừa cho biết, công tác chuẩn bị cho kỳ thi đã được Bộ GD&ĐT triển khai khá sớm. Đến giờ phút này, cơ bản mọi văn bản chỉ đạo đã hoàn thành. Công tác về ngân hàng đề thi cũng đã sẵn sàng. Bộ GD&ĐT đã phối hợp với Bộ Công an để rà soát hệ thống phần mềm và độ an ninh, an toàn trong việc triển khai. Dự kiến vào đầu tháng 6 tới, Bộ GD&ĐT sẽ bắt đầu triển khai công tác làm đề thi, kịp thời cho ngày thi diễn ra từ 27 đến 29/6.
Việc phối hợp giữa các bộ, ngành hiện đang được thực hiện khá nhịp nhàng, đặc biệt là sự phối hợp giữa Bộ GD&ĐT và Bộ Công an trong việc rà soát văn bản và có những điểm mới, nhất là phương án để phòng chống gian lận công nghệ cao, đảm bảo an ninh an toàn cho kỳ thi. Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế trong đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và phòng chống dịch bệnh cho thí sinh.
