Lào Cai là một trong những địa phương có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển cá nước lạnh, với nguồn nước sạch, nhiệt độ thấp, ổn định quanh năm tại các vùng núi cao như Sa Pa, Ngũ Chỉ Sơn, Dền Sáng, Nậm Xé, Mù Cang Chải... Tuy nhiên, trong nhiều năm, điểm nghẽn lớn nhất của ngành vẫn là sự phụ thuộc vào con giống nhập ngoại, khiến chi phí sản xuất cao, khó kiểm soát chất lượng, dễ bị động trước biến động thị trường.
Nhận diện rõ vấn đề này, nhiều doanh nghiệp, cơ sở nuôi cá nước lạnh trên địa bàn tỉnh đã chủ động thay đổi tư duy sản xuất, chuyển mạnh sang đầu tư bài bản cho đàn cá bố mẹ, xây dựng chuỗi sản xuất khép kín, coi tự chủ con giống là “chìa khóa” cho sự phát triển lâu dài.
Là đơn vị nuôi cá nước lạnh quy mô lớn của tỉnh, Công ty TNHH MTV Thương mại và Dịch vụ Song Nhi, phường Sa Pa xác định con giống là yếu tố quyết định hiệu quả nuôi cá nước lạnh, nên doanh nghiệp kiên trì xây dựng chuỗi sản xuất khép kín từ khâu sản xuất con giống đến nuôi thương phẩm và tiêu thụ sản phẩm.
Hiện nay, nguồn cá giống của doanh nghiệp không chỉ đáp ứng nhu cầu cho các trang trại của công ty mà còn cung cấp khoảng 20 - 30% nhu cầu giống cho các cơ sở nuôi cá nước lạnh trên địa bàn tỉnh.
Hiện nay, riêng cá hồi, chúng tôi có khoảng 2.000 con đủ điều kiện làm cá bố mẹ để phục vụ ấp nở. Cá tầm có khoảng 1.200 con đang trong thời kỳ lấy trứng. Việc chủ động được đàn cá bố mẹ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chất lượng giống, giảm chi phí và chủ động kế hoạch sản xuất.
Không chỉ các doanh nghiệp lớn, nhiều hộ nuôi cá nước lạnh quy mô vừa và nhỏ cũng đang từng bước hướng tới tự chủ con giống, coi đây là hướng đi tất yếu để nâng cao hiệu quả kinh tế.
Tận dụng nguồn nước lạnh, sạch từ các đỉnh núi cùng khí hậu mát mẻ quanh năm, anh Hoàng Văn Bình, xã Việt Hồng đã đầu tư xây dựng hệ thống bể nuôi cá tầm khép kín. Cùng với áp dụng kỹ thuật nuôi bài bản, anh Bình đặc biệt chú trọng yếu tố dinh dưỡng nhằm bảo đảm chất lượng cá thành phẩm. Nhờ đó, đàn cá sinh trưởng đồng đều, chất lượng thịt được thị trường đánh giá cao.
Anh Hoàng Văn Bình chia sẻ: “Với quy mô 42 bể nuôi, bao gồm các khu vực ấp trứng, ương cá giống và nuôi cá thương phẩm, quá trình nuôi cá tầm cho tôi thấy nguồn giống đóng vai trò rất quan trọng, quyết định gần như toàn bộ hiệu quả sản xuất. Thời gian tới, tôi dự định sẽ đầu tư phát triển đàn cá bố mẹ để chủ động con giống, vừa bảo đảm chất lượng, vừa giảm rủi ro trong sản xuất”.
Theo thống kê, hiện thể tích nuôi cá nước lạnh trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt khoảng 440.000 m³, tăng 1,2% so với năm 2024; sản lượng đạt khoảng 950 tấn, tăng 3%. Toàn tỉnh có gần 1.200 cơ sở nuôi cá nước lạnh, chủ yếu là cá hồi và cá tầm.
Đáng chú ý, Lào Cai hiện có 8 cơ sở sản xuất, ương dưỡng giống cá nước lạnh với công suất khoảng 3 triệu con mỗi năm, cơ bản đáp ứng nhu cầu nuôi thương phẩm trong tỉnh và cung ứng cho một số địa phương lân cận.
Ông Nguyễn Duy Triệu - Phó Trưởng phòng Thủy sản, Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh khẳng định: “Tự chủ con giống là yếu tố quan trọng để ngành cá nước lạnh phát triển ổn định, kiểm soát tốt giá thành và nâng cao thu nhập cho người nuôi. Khi chủ động được giống, chúng ta giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, hạn chế rủi ro dịch bệnh và từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm”.
Trong bối cảnh cá nước lạnh nhập khẩu có thời điểm tràn vào thị trường với giá thấp, việc xây dựng ngành cá nước lạnh nội địa chủ động từ con giống đến khâu nuôi thương phẩm đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây chính là nền tảng để cá nước lạnh Việt Nam nói chung, Lào Cai nói riêng nâng cao sức cạnh tranh, từng bước khẳng định vị thế trên “sân nhà”, thay vì bị động trước những biến động của thị trường.
