Những ngày này, trên các cánh đồng xã Xuân Quang, bà con nông dân đang tất bật dựng lại cây lúa, tranh thủ thu hoạch để kịp vớt vát phần thóc còn lại. Theo báo cáo của UBND xã, mưa lớn do hoàn lưu bão số 10 đã khiến 48,7 ha sản xuất nông, lâm nghiệp bị ảnh hưởng. Trong đó diện tích lúa thiệt hại 37,28 ha, tập trung ở các thôn An Hồ, Tân Thượng, Cầu Nhò, Quang Lập, Tiến Lập, Hang Đá, Làng My; nhiều diện tích bị hư hỏng trên 70%. Ngay sau khi nước rút, xã đã huy động lực lượng cùng Nhân dân xuống đồng khắc phục hậu quả.
Gia đình bà Nguyễn Thị Thảo, thôn Cầu Nhò, có 5 sào lúa đang giai đoạn đỏ đuôi. Mưa lũ khiến toàn bộ diện tích bị đổ gập, thối gốc, mọc mầm. Bà Thảo buồn rầu cho biết: Từ hôm mưa lũ, cả nhà thấp thỏm không ngủ được. Lúa ngoài đồng sắp đến ngày thu hoạch mà ngập trong nước thì coi như mất trắng. Khi nước rút, chúng tôi ra đồng cố dựng, buộc lúa lên. Diện tích nào không khắc phục được thì gặt xanh về, vớt vát hạt nào ăn được thì ăn, không thì để gà, vịt nhặt cho đỡ phí. Nhờ hàng xóm, anh em giúp nên cũng gặt được một phần.
Không chỉ gia đình bà Thảo, hộ bà Trần Thị Hường trong cùng thôn cũng lâm vào cảnh ngộ tương tự. Toàn bộ 6 sào lúa và 2 sào ngô của gia đình đều bị nước nhấn chìm. Lúa đang thời điểm thu hoạch bị ngập sâu, còn ngô thì gãy đổ, hạt non bị sũng nước.
Bà Hường vừa tranh thủ đãi mẻ thóc bám đầy bùn đất mới gặt vừa chia sẻ: Thời tiết thuận lợi, mỗi vụ gia đình tôi thu được hơn 1 tấn lúa, đủ ăn và chăn nuôi trong nửa năm. Thế nhưng sau trận mưa lũ này, lúa gặt về đều ướt sũng, chắc chỉ được 3 - 4 tạ thóc tươi, mà chưa biết có ăn được không vì ngâm lâu dễ bị đắng gạo. Dù vậy vẫn phải cố thu hoạch để có cái ăn cho người và đàn gia cầm. Hai ngày nay, gia đình huy động gần chục người cùng gặt, phơi, đãi thóc nhưng cũng chỉ vớt vát được chừng ấy.
Ông Đỗ Hồng Quân - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Quang cho biết: Chính quyền đã kịp thời chỉ đạo nhằm giúp Nhân dân hạn chế thiệt hại ở mức thấp nhất. Với diện tích cây trồng bị ảnh hưởng dưới 70%, xã đã chỉ đạo các thôn hướng dẫn bà con dựng cây lên, tiếp tục chăm sóc để thu hoạch. Đối với những diện tích thiệt hại nặng hơn, xã vận động người dân khẩn trương thu hoạch sớm để giảm tổn thất.
Xã Trấn Yên cũng chịu thiệt hại nặng, đặc biệt với cây dâu tằm, cây trồng chủ lực gắn với nghề nuôi tằm tơ của địa phương. Trận mưa lũ đã khiến khoảng 400 ha dâu tằm ngập úng, nhiều diện tích ngoài bãi sông bị cuốn trôi hoàn toàn. Thiên tai lần này không chỉ gây tổn thất kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng trăm hộ dân.
Trước tình hình đó, Trạm Dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp Trấn Yên đã cử cán bộ xuống tận cánh đồng hướng dẫn bà con kỹ thuật khắc phục. Các biện pháp cụ thể, như: tiêu úng kịp thời, phá váng đất, cào nhẹ lớp bề mặt, đốn cành, tuốt lá, rạch hàng khơi thông bùn cát… được hướng dẫn để cứu cây dâu. Với những diện tích không thể phục hồi, cán bộ khuyến nông cũng hướng dẫn bà con trồng dặm lại, tận dụng hom cành sau đốn.
Trong khi đó, tại xã Púng Luông, nhiều hộ trồng hoa cũng rơi vào cảnh khó khăn. Gia đình ông Nguyễn Văn Mùi, thôn Nậm Khắt có 4 ha trồng hoa cát tường, hoa hồng. Nước lũ tràn về khiến 1,4 ha hoa bị thiệt hại, một số thì chết do lượng bùn lấp dày, số hoa chuẩn bị xuất bán cũng bị gãy, vùi trong bùn đất.
“Chúng tôi đã được cán bộ khuyến nông hướng dẫn vét bùn, cắt tỉa cây gãy, chăm sóc những diện tích còn khả năng hồi phục. Nhưng nhiều diện tích hoa đã chết hoàn toàn, coi như mất trắng” - ông Mùi buồn bã cho biết.
Theo thống kê sơ bộ, toàn tỉnh có gần 1.500 ha lúa, hơn 630 ha ngô, rau màu, khoảng 210 ha cây hàng năm và 26 ha cây lâm nghiệp bị thiệt hại và ảnh hưởng do hoàn lưu bão số 10. Để kịp thời khắc phục và sớm ổn định sản xuất, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã có văn bản đề nghị các xã, phường nhanh chóng phối hợp chỉ đạo, hỗ trợ nông dân triển khai các giải pháp phù hợp.
Với cây lúa, những diện tích đã đến kỳ thu hoạch được vận động thu hoạch sớm theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”. Diện tích còn khả năng sinh trưởng thì dựng cây, bón phân bổ sung, đồng thời chú ý phòng trừ sâu bệnh dễ phát sinh sau ngập úng, như: bạc lá, khô vằn, lem lép hạt. Với cây ngô, cán bộ kỹ thuật khuyến cáo bà con khơi rãnh thoát nước ngay, dựng cây khi đất còn ướt để hạn chế đứt rễ; nhanh chống khơi rãnh, tuốt lá, đốn tỉa, trồng dặm đối với cây dâu tằm; khẩn trương thu hoạch diện tích rau màu đến kỳ thu hoạch, đồng thời xới nhẹ, phá váng đất, tưới rửa lá, bổ sung phân bón lá, phun thuốc trừ nấm hại để cây phục hồi nhanh.
Đối với những diện tích cây trồng không thể khôi phục, ngành nông nghiệp hướng dẫn bà con tận dụng làm thức ăn chăn nuôi, ủ phân, sau đó cày bừa, phơi khô đất để chuyển đổi sang cây trồng khác. Đây cũng là giải pháp giúp nông dân sớm có nguồn thu, giảm bớt gánh nặng sau thiên tai.
Bà Nguyễn Thị Hà - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh, cho biết: “Đơn vị đã chỉ đạo cán bộ khuyến nông xuống từng thôn, từng hộ để hướng dẫn người dân các biện pháp khắc phục thiệt hại. Trọng tâm là hỗ trợ tiêu úng kịp thời, khơi thông kênh mương, gia cố bờ ruộng để thoát nước nhanh; đồng thời hướng dẫn kỹ thuật dựng cây, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh phát sinh sau ngập úng, giúp cây trồng sớm phục hồi. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng định hướng cho người dân trong việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp, áp dụng biện pháp làm đất tối thiểu, mở rộng trồng cây vụ đông để tăng thêm thu nhập".
Mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền, sự hỗ trợ từ ngành chuyên môn và tinh thần vượt khó của nông dân, sản xuất nông nghiệp ở Lào Cai đang dần được khôi phục. Những cánh đồng sau bão từng bước hồi sinh, thắp lên hy vọng về một vụ mùa mới bớt nhọc nhằn, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và ổn định đời sống Nhân dân.
