Những ngày qua, tại một số địa phương của tỉnh Lai Châu, Lào Cai, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị thuộc Quân khu 2 cùng lực lượng dân quân miệt mài làm việc, chuyền tay nhau từng viên gạch, từng bao xi măng... để xây những ngôi nhà tình nghĩa, những ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS, góp phần chăm lo, hỗ trợ gia đình chính sách và đồng bào nơi biên giới.
Đến thôn Sín Chải, xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai, ngay từ đầu thôn, chúng tôi đã cảm nhận không khí lao động hết sức khẩn trương của cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS xã Mường Khương. Trên con đường nhỏ dẫn vào nhà chị Vàng Thị Chín, người dân tộc Nùng, tiếng máy trộn bê tông hòa cùng tiếng máy cắt sắt tạo nên âm thanh sôi động của công trình đang được gấp rút hoàn thiện.
Cán bộ, nhân viên Ban CHQS phường Đoàn Kết (Lai Châu) hỗ trợ gia đình anh Phạm Minh Dương - con đẻ của người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, làm nhà mới.
Bố chị Vàng Thị Chín là ông Vàng Sử Lèng, sinh năm 1954, từng tham gia chiến đấu tại Chiến trường Quảng Trị và không may bị nhiễm chất độc hóa học. Ông Vàng Sử Lèng bị suy giảm khả năng lao động, đang hưởng trợ cấp hằng tháng. Vợ chồng chị Chín có 4 người con, thuộc diện hộ nghèo nên việc xây một ngôi nhà kiên cố từng là điều rất xa vời với gia đình chị. Khi chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho đối tượng là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được triển khai, Ban CHQS xã Mường Khương đã huy động hơn 70 ngày công, cùng lực lượng đoàn viên, thanh niên và nhân dân địa phương chung tay giúp gia đình chị Chín xây nhà mới.
Chị Chín chia sẻ: "Nếu không có bộ đội và bà con hỗ trợ, giúp công làm nhà, mẹ con tôi không biết xoay xở thế nào. Gia đình tôi biết ơn Đảng, Nhà nước, Quân đội và bà con địa phương đã quan tâm, chăm lo, giúp đỡ gia đình tôi có nhà mới...".
Đứng trước sân ngắm ngôi nhà của con gái đang dần hình thành ở ngõ 237 đường Trần Phú, phường Tân Phong (Lai Châu), cựu chiến binh (CCB) Bùi Văn Bé không giấu được xúc động.
Ông Bùi Văn Bé nhập ngũ tháng 4-1972, từng tham gia chiến đấu giải phóng Buôn Ma Thuột, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975. Trở về sau chiến tranh, CCB Bùi Văn Bé mất sức lao động do bị phơi nhiễm chất độc hóa học. Con gái của ông là Bùi Thị Hằng, sinh năm 1978 cũng bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học. Cháu ngoại ông là Hoàng Thùy Trâm, sinh năm 2001 mắc bệnh lý về não, lúc nhớ, lúc quên.
Mấy thế hệ cùng mang nỗi đau chiến tranh ở trong căn nhà cấp 4 đã xuống cấp nghiêm trọng... Giữa tháng 7-2026, ngôi nhà của chị Bùi Thị Hằng chính thức được khởi công xây mới với sự hỗ trợ 60 triệu đồng của Nhà nước. Điều đáng quý là trong suốt quá trình thi công, Ban CHQS phường Tân Phong đã huy động hơn 130 ngày công của lực lượng thường trực và dân quân tham gia san nền, vận chuyển vật liệu, xây dựng công trình...
Hai ngôi nhà của gia đình chị Vàng Thị Chín và chị Bùi Thị Hằng chỉ là những mảnh ghép trong bức tranh đầy nghĩa tình mà cán bộ, chiến sĩ thuộc Quân khu 2 triển khai thời gian qua. Trong đó, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát dành cho con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được triển khai hỗ trợ 423 hộ gia đình sửa chữa, xây mới nhà ở.
Riêng tại tỉnh Lào Cai có 149 hộ được hỗ trợ (xây mới 100 nhà, sửa chữa 49 nhà).
Đến cuối tháng 7/2026, các địa phương trên địa bàn Quân khu 2 đã khởi công 337 căn nhà, hoàn thành 157 căn nhà. Đặc biệt, LLVT Quân khu 2 đã đóng góp hơn 10.800 ngày công, hỗ trợ thêm 174 triệu đồng, 35 tấn xi măng và 32m³ cát để cùng các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Cùng với đó, thực hiện chủ trương xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới, trong năm 2025 và 2026, địa bàn Quân khu 2 triển khai xây dựng 64 trường. Theo kế hoạch, 38 trường sẽ hoàn thành trước ngày 30/8/2026. Còn lại 26 trường sẽ hoàn thành trước năm học 2027-2028, trong đó LLVT Quân khu 2 tham gia hơn 14.160 ngày công hỗ trợ xây dựng 9 trường học tại các tỉnh Sơn La, Lào Cai, Điện Biên và Tuyên Quang.
Theo Đại tá Hoàng Văn Toàn, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh Lào Cai, để các chương trình sớm về đích, Bộ CHQS tỉnh Lào Cai chỉ đạo các ban CHQS cấp xã tham mưu với Đảng ủy, UBND xã, phường phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ và các ban, ngành, đoàn thể địa phương rà soát những gia đình cần hỗ trợ về nhân lực. Trên cơ sở đó, Bộ CHQS tỉnh chỉ đạo ban CHQS các địa phương huy động cán bộ, nhân viên, lực lượng dân quân hỗ trợ ngày công, máy móc, phương tiện giúp các gia đình sớm có mái ấm để an cư và thầy, trò các nhà trường sớm có nơi học tập ổn định.