Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News

Người say nghiệp văn chương

nha-vanzip-2-6698.jpeg

Đoàn Hữu Nam cho biết: Năm 1975, anh nghỉ học giữa chừng chỉ vì gia đình nghèo khó, bố mẹ luôn đau yếu, chẳng có tiền học tiếp… Năm đó, có một công ty cầu đường ở Yên Bái về tận Hà Nam tuyển công nhân, anh dự tuyển, hy vọng được đi làm để bớt gánh nặng cho gia đình. Gần 18 tuổi mà người nhỏ thó, còm nhom, Đoàn Hữu Nam “còm” nhất trong số 160 người được tuyển dụng.

Nói là “công nhân” cho oai, chứ thực ra là đi “cuốc đường”, vì công ty này có nhiệm vụ “mở đường”. Trong khi người ta vượt ba, bốn mươi công một tháng thì anh chưa bao giờ vượt nổi 25 công, bởi làm công việc nặng nhọc, mà người thì gầy gò, dáng thư sinh, làm sao có thể xốc vác!

Ham đọc sách văn học đối với Đoàn Hữu Nam hình như đã có sẵn trong máu. Đi đâu trong hành lý cũng có sách. Hay là vì anh được sinh ra ở Hà Nam, từ xưa vốn đã là một vùng đất văn chương? Thời văn học hiện thực phê phán, đất này đã nổi tiếng có nhà văn Nam Cao, một trong những nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam thế kỷ XX.

nha-vanzip-3-6830.jpeg

Năm 35 tuổi, Đoàn Hữu Nam xây dựng gia đình, lấy vợ, sinh con. Đó là thời kỳ đang mở đường ở Nậm Mòn, Bắc Hà. Khi có gia đình, đã xuất hiện sự thúc ép “phải thay đổi cuộc sống”. Rất may, cuối năm 1983, Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Bắc Hà tuyển nhân viên Đội Thông tin lưu động, anh đã trúng tuyển. Đợt ấy chỉ có mỗi mình anh được tuyển, như vớ giải xổ số độc đắc!

Dù đã được về Đội Thông tin lưu động một cơ quan ở huyện lỵ, nhưng cũng phải thường xuyên xuống cơ sở, trèo đèo, lội suối ở những địa bàn cheo leo, nhiều núi cao, vực thẳm trên cao nguyên Bắc Hà. Nhưng với anh, như thế cũng hạnh phúc lắm rồi! Môi trường mới đã tạo cho anh rất nhiều niềm vui. Trước hết là thường xuyên có lương, dù thế nào đến tháng cũng được lĩnh lương, tuy ít ỏi nhưng đều đặn, không bấp bênh như hồi đi cuốc đường. Vợ chồng anh được phân 1 gian nhà tập thể, vẩy ra từ cái chái nhà của thư viện thuộc Phòng Văn hóa - Thông tin. Đúng là “như cá gặp nước, như rồng gặp mây”! Ở đây tuyệt nhất là anh tha hồ đọc sách, một sở trường vốn từ thời còn để chỏm. Đoàn Hữu Nam tranh thủ đọc với mọi thời gian có thể. Bao nhiêu sách văn học của thư viện, anh đều ngốn gần như bằng hết...

nha-van-5535.jpg

Thế rồi, Đoàn Hữu Nam tập tọe viết. Lúc đầu chỉ là những bài thơ với cảm xúc tức thời, sau này anh cho là “chưa phải văn chương”. Khi xuống các thôn, bản, anh viết những mẩu tin cho Đội Thông tin lưu động của mình như một cách tập viết. 8 tháng sau, anh được giao làm Đội trưởng Đội Thông tin lưu động. Năm 1987, anh được đề bạt làm Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Bắc Hà.

Năm 1989, Đoàn Hữu Nam trở thành hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật Hoàng Liên Sơn, với một số bài thơ được đăng Tạp chí Văn nghệ. Khi tái lập tỉnh Lào Cai, anh đã lọt “mắt xanh” của Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh - nhà thơ Lò Ngân Sủn. Thế là tháng 4/1992, anh được chuyển công tác ra Hội Văn học - Nghệ thuật, được bổ nhiệm làm Chánh Văn phòng, trở thành một trong những người đầu tiên chung tay tái lập Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Lào Cai.

Từ đây, nghề viết của Đoàn Hữu Nam được khởi sắc, bởi được “bơi” trong một môi trường lý tưởng, rất hợp sở trường. Hội Văn học - Nghệ thuật là “mảnh đất ươm mầm tài năng”. Anh lao vào các hoạt động phong trào của hội, đồng thời luôn say sưa sáng tác. Tạp chí Văn nghệ của hội lúc đó mới ra 3 tháng 1 kỳ, nhưng cũng là “mảnh đất” đủ cho anh sáng tạo. Đoàn Hữu Nam làm thơ, viết truyện ngắn, viết ký và cả làm báo, vừa như để thể hiện khả năng, vừa đáp ứng nhu cầu của Tạp chí Văn nghệ.

nha-vanzip-5-8345.jpeg

Đoàn Hữu Nam có sức sáng tạo văn chương đáng nể! Anh lần lượt trở thành hội viên của 5 hội Trung ương là: Hội Văn học - Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Điện ảnh, Hội Văn nghệ dân gian và Hội Nhà báo Việt Nam.

Với năng lực thực tế, trước kết quả của thành tích sáng tạo, đến nhiệm kỳ 2007 - 2012, Đoàn Hữu Nam được bầu làm Phó Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật, giữ trách nhiệm đó 2 nhiệm kỳ đến khi nghỉ hưu.

Nhưng chức tước đối với Đoàn Hữu Nam có lẽ không quan trọng, nên xem ra anh cũng không quan tâm nhiều. Điều đáng nói là, từ nền tảng “tri thức tự học” theo sở trường của mình, anh đã trở thành một nhà văn có sức sáng tạo bứt phá. Nhiều tác phẩm của anh đem lại dấu ấn cho giới văn nghệ sĩ và công chúng. Hình như Đoàn Hữu Nam sinh ra chỉ để làm một nhà văn? Mà nhà văn thì từ cổ chí kim dường như không ai dạy được. Xưa nay trong văn học đã có nhiều những tấm gương, để lại cho đời nhiều tác phẩm có giá trị, nhưng chủ yếu là do năng khiếu “trời cho” cùng sự đam mê văn chương, chứ không hẳn là do bằng cấp, học vị...

nha-vanzip-4-6858.jpeg

Sơ bộ đến nay, Đoàn Hữu Nam đã sở hữu 23 đầu sách, trong đó có 9 cuốn tiểu thuyết, gần 100 tập kịch bản phim truyện đã được sản xuất, trình chiếu trên Đài Truyền hình Việt Nam. Đoàn Hữu Nam đã lĩnh 23 giải thưởng văn học - nghệ thuật cấp tỉnh; 16 giải thưởng văn học - nghệ thuật của các bộ, ngành trung ương.

Đến nay, anh đã có 17 năm liên tục làm thành viên Hội đồng Văn xuôi của Hội Văn học - Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam và 3 năm gần đây, anh được mời làm thành viên Hội đồng Văn xuôi của Hội Nhà văn Việt Nam.

Đặc biệt năm 2017, Đoàn Hữu Nam vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhì. Trước đó, năm 2013, anh đã nhận Huân chương Lao động hạng Ba. Đến nay, anh là văn nghệ sĩ đầu tiên của tỉnh Lào Cai được tặng Huân chương Lao động hạng Nhì trong thời kỳ đổi mới. Đó là danh hiệu cao quý, rất xứng đáng với quá trình lao động sáng tạo sự nghiệp văn chương của Đoàn Hữu Nam.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Giữa dòng chảy của đời sống đương đại, thơ ca vẫn là nơi con người tìm về để chữa lành tâm hồn, neo giữ ký ức thời gian. Thơ ca cũng trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, gìn giữ những giá trị văn hóa, tình cảm gia đình và tình yêu nguồn cội. Để rồi, qua từng vần thơ mộc mạc mà sâu lắng, mỗi người như tìm thấy một miền ký ức của riêng mình, nơi những điều bình dị vẫn âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn và làm nên sức sống của thi ca.

Khi tình yêu quê hương cất lời qua âm nhạc

Khi tình yêu quê hương cất lời qua âm nhạc

Lào Cai - dải đất biên cương địa đầu Tổ quốc, nơi có dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa cùng đại ngàn kỳ vĩ và bản sắc văn hóa đa dạng đã trở thành mạch nguồn nuôi dưỡng bao tâm hồn nghệ sĩ. Giữa vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ của thiên nhiên, nhịp sống đang từng ngày đổi mới đã khơi dậy niềm tự hào, để tình yêu quê hương xứ sở được cất lời qua các giai điệu tươi mới, thiết tha...

Dâng Đảng niềm tin son sắt

Dâng Đảng niềm tin son sắt

Từ mạch nguồn cách mạng và tình yêu quê hương, các nghệ sĩ Chi hội Âm nhạc - Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh đã đưa hình tượng Đảng, đất nước và con người quê hương vào từng sáng tác bằng những giai điệu giàu cảm xúc, thấm đẫm hơi thở thời đại.

Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Có những câu thơ được viết ra từ một khoảnh khắc, rồi ở lại với người viết qua nhiều năm tháng. Với nhà thơ Phạm Hồng Thạo, hơn 30 năm gắn bó với thơ ca cũng là hơn 30 năm ông đi qua những miền đất, gặp những con người và lưu giữ những cảm xúc của riêng mình. Những trải nghiệm ấy, theo thời gian, trở thành chất liệu cho thơ, để mỗi lần trở lại với trang viết, ông có thêm những điều để nhớ, để nghĩ và để viết.

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Mường Lò - Nghĩa Lộ từ lâu đã được ví như chiếc nôi văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái. Nơi ấy có cánh đồng Mường Lò bát ngát, dòng Ngòi Thia hiền hòa và những dãy núi mờ sương ôm trọn những nếp nhà sàn yên bình. Mỗi khi thu về hay xuân sang, Mường Lò lại xốn xang trong nhịp xòe mừng lúa mới, mừng mùa hội.

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Qua lăng kính hồn nhiên và tiếng nói chân thực của những cây bút tuổi học trò, văn học trẻ mang những gam màu tươi mới, tràn đầy hơi thở cuộc sống. Các chuyên trang “Trang học đường”, “Văn học trẻ” của Tạp chí Văn nghệ Lào Cai là sân chơi khơi nguồn cảm hứng, nuôi dưỡng tình yêu văn chương, đồng thời góp phần tạo nguồn tác giả trẻ kế cận cho Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh.

Lào Cai sẽ tổ chức tọa đàm về vai trò của văn nghệ sĩ trong bảo tồn văn hóa vào tháng 11/2026

Lào Cai sẽ tổ chức tọa đàm về vai trò của văn nghệ sĩ trong bảo tồn văn hóa vào tháng 11/2026

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và chào mừng “Ngày Văn hóa Việt Nam” 24/11, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy sẽ tổ chức Tọa đàm khoa học “Văn nghệ sĩ và những đóng góp trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, con người Lào Cai” vào tháng 11/2026.

Sắc màu Trung thu trên phố

Sắc màu Trung thu trên phố

Cận Tết Trung thu, phố phường rực rỡ hơn bởi đèn lồng, đèn ông sao và những mô hình trang trí bắt mắt. Từ khu chợ, cửa hàng đến quán cà phê, không khí mùa trăng hiện hữu trong từng góc phố, mang theo sự náo nức, ấm áp. Sắc màu Trung thu không chỉ nằm ở những món đồ trang trí, mà còn trong ánh mắt háo hức, nụ cười rạng rỡ và những ký ức tuổi thơ khi mùa trăng đang về.

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Với nhiều thế hệ văn nghệ sĩ Lào Cai, vùng đất biên cương luôn là nguồn cảm hứng đặc biệt, nơi cảnh sắc hùng vĩ, bản làng và nhịp sống của đồng bào hòa quyện tạo thành chất liệu sáng tác giàu sức sống. Từ những chuyến đi thực tế nơi rẻo cao, người nghệ sĩ đã ghi lại vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và vùng phên giậu Tổ quốc qua những tác phẩm chất lượng, góp phần lan tỏa hình ảnh Lào Cai vừa hùng vĩ, vừa đậm đà bản sắc.

Đại hội lần thứ I Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai: Mở rộng không gian sáng tạo

Đại hội lần thứ I Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai: Mở rộng không gian sáng tạo

Sáng 10/8, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đánh dấu bước phát triển mới sau khi hợp nhất tổ chức Hội Văn học nghệ thuật của hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, mở ra không gian sáng tạo rộng hơn cho đội ngũ văn nghệ sĩ.

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

Nếu những tư liệu lịch sử ghi lại dòng chảy thời gian bằng sự kiện, thì văn học chính là nơi lưu giữ linh hồn và cảm xúc của thời kỳ oanh liệt. Trong những ngày tháng 7 lịch sử - tháng của sự tri ân, tưởng nhớ và ghi ơn, những tác phẩm văn học về người lính lại vang lên khúc tráng ca bất tử. Từ lời kể chân thực của các cựu chiến binh, nhân vật lịch sử, các nhà văn đã khắc họa hình tượng Bộ đội Cụ Hồ bằng ngôn từ mộc mạc nhưng giàu cảm xúc.

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể “phóng tác” một bản nhạc mang âm hưởng đại ngàn chỉ sau vài giây. Sự bùng nổ này mang lại cơ hội lan tỏa nhanh chóng nhưng cũng đặt ra thách thức về sự rập khuôn, hời hợt và nguy cơ mai một âm nhạc dân gian. Đứng trước làn sóng công nghệ, câu chuyện giữ gìn và bảo tồn bản sắc âm nhạc dân gian đang là bài toán đầy trăn trở đối với các nhà quản lý, đào tạo và chính các nghệ sĩ địa phương.

fb yt zl tw