Mưa lũ do hoàn lưu bão số 5 gây thiệt hại nặng cho hộ nuôi cá nước lạnh tại xã Ngũ Chỉ Sơn. Sau cơn lũ, trại nuôi cá của ông Trần Đức Sỹ, thôn Can Hồ Mông, xã Ngũ Chỉ Sơn tan hoang, hàng tấn cá trôi theo dòng nước.
Cùng với đó, môi trường ao ô nhiễm nặng. Ngay khi nước rút, ông Sỹ khẩn trương khử khuẩn, cải tạo ao để làm sạch nước, xử lý chất hữu cơ và ổn định hệ vi sinh nhằm sớm khôi phục sản xuất.
Ông Sỹ cho biết, phần lớn đàn cá bị lũ cuốn trôi, bùn đất lấp ao. Để có thể sản xuất lại, chúng tôi phải hút cạn, xúc sạch bùn, rửa thành bể và đáy ao, khử trùng triệt để. Chỉ khi môi trường được làm sạch hoàn toàn mới có thể thả cá giống.
"Quá trình khử khuẩn, tôi dùng chế phẩm vi sinh và thuốc sát khuẩn, kháng sinh theo hướng dẫn thú y. Muốn cá phát triển tốt thì khâu xử lý ao phải được thực hiện nghiêm ngặt vì mầm bệnh sau lũ luôn tiềm ẩn"- ông Sỹ nói.
Vùng nuôi thủy sản xã Bảo Thắng là một trong những địa phương của tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề trong đợt mưa lũ do hoàn lưu bão số 10 vừa qua. Hơn 32 ha ao nuôi thủy sản của người dân bị lũ tràn qua, trong đó có tới 70% diện tích bị thiệt hại nặng, nguy cơ mất trắng.
Ngay khi lũ rút, chính quyền địa phương khẩn trương phối hợp với lực lượng khuyến nông, bảo vệ thực vật và người dân xử lý môi trường, khử trùng, phục hồi sản xuất, đồng thời lên phương án chuyển đổi phù hợp nhằm giúp bà con sớm ổn định sinh kế sau thiên tai.
Gia đình bà Ngô Thị Dung, thôn Làng Giàng, xã Bảo Thắng, hộ gia đình có ao bị vỡ cho biết: Toàn bộ 5 ao cá của gia đình đã đến kỳ bán đều bị lũ cuốn trôi, cây cối, tài sản xung quanh cũng bị vùi lấp. Ước tính thiệt hại lên đến cả tỷ đồng.
Hoàn lưu bão đã gây mưa to, khiến nhiều ao nuôi cá của các hộ dân thôn Làng Giàng bị vỡ bờ, cuốn trôi toàn bộ thủy sản. Từ thiệt hại này, bà con rút ra kinh nghiệm phải gia cố hệ thống bờ ao, lưới chắn dòng chảy, dọn rác, xử lý kỹ môi trường trước khi tái nuôi.
"Hiện, quan trọng nhất là phải đảm bảo an toàn bờ ao, hệ thống thoát nước, gia cố chắc chắn những điểm có nguy cơ sạt lở, lắp đặt lưới chắn ngăn dòng lũ, sau đó, dọn rác, đất đá tồn đọng trong ao, xử lý môi trường trước khi thả nuôi trở lại".
Anh Hoàng Ngọc Anh - Trưởng phòng Kinh tế xã Bảo Thắng cho biết: Đối với các ao bị tràn nhưng không bị vùi lấp, chính quyền xã đã chỉ đạo lực lượng khuyến nông, bảo vệ thực vật phối hợp cùng cán bộ cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn người dân xử lý môi trường ao nuôi để diệt mầm bệnh.
Trong bối cảnh nhiều vùng nuôi thủy sản bị ảnh hưởng nặng nề sau thiên tai, công tác khử khuẩn và cải tạo ao nuôi được xem là khâu quan trọng nhằm khôi phục sản xuất, hạn chế rủi ro dịch bệnh.
Theo bà Nguyễn Thị Hà - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Lào Cai, trước hết, bà con nên thường xuyên kiểm tra, vệ sinh, gia cố lại bờ ao và đảm bảo hệ thống thoát nước hoạt động tốt. Khi nước ao bị đục do mưa lớn, nên xả bớt lớp nước mặt, tăng cường chạy quạt nước, sục khí để hạn chế phân tầng và tăng lượng oxy hòa tan.
Đặc biệt, nếu thấy pH giảm đột ngột, cần rải vôi quanh bờ ao, với liều lượng khoảng 20 - 30 kg/1.000 m2, đồng thời chuẩn bị lưới chắn, cọc tre để phòng khi nước tràn hoặc vỡ bờ.
Đối với khâu quản lý ao nuôi, bà con cần theo dõi thường xuyên các yếu tố môi trường, đảm bảo nhiệt độ trong khoảng 25 - 30 độ C; pH từ 6,5 - 8,0 và oxy hòa tan đạt tối thiểu 4 mg/lít. Sau mưa, phải thu gom và xử lý rác, thủy sản chết nếu có để tránh ô nhiễm. Khi vật nuôi ổn định trở lại thì cho ăn từ từ, tăng dần lượng thức ăn, đồng thời bổ sung men vi sinh và vitamin như C, B1, B3, B6 để tăng sức đề kháng.
Ngoài ra, bà Hà cũng khuyến cáo các hộ nuôi thủy sản, trong mùa mưa lũ, cần thường xuyên quan sát tình trạng sức khỏe của vật nuôi. Nếu môi trường bất lợi, nên sử dụng máy thổi khí hoặc máy bơm tạo dòng chảy để tăng oxy hòa tan, giảm lượng thức ăn và san thưa mật độ; bổ sung thêm vitamin, khoáng chất, men vi sinh trộn vào thức ăn giúp cá sinh trưởng tốt hơn. Trường hợp ao hồ bị vỡ bờ hoặc thiệt hại nặng, cần vệ sinh, nạo vét, tu sửa và khử trùng bằng vôi bột, liều lượng 40 - 50 kg trên 1.000 m2 để chuẩn bị cho vụ nuôi mới.
